ένα μη κερδοσκοπικό και μη εμπορικό πολιτιστικό ιστολόγιο - a non profit and a non commercialized cultural blog

Πέμπτη, 31 Μαΐου 2007

ΤΟ ΑΡΑΒΙΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΕΠΙΣΤΡΕΦΕΙ

Στην Αίγυπτο δύο πράγματα δεν αλλάζουν ποτέ, οι Πυραμίδες και η φωνή της Ουμ Καλσούμ».
Αυτή είναι η απάντηση που θα δώσει κάθε Αιγύπτιος που θα συναντήσουμε στους δρόμους του Καΐρου, σε ανάλογο ερώτημα που θα του θέσουμε. Και είναι αυτή ακριβώς η απάντηση που μας βγάζει έξω από τον μικρό κόσμο που τελικά κινούμαστε, έτσι ώστε ίσως κάποια στιγμή ανακαλύψουμε ότι υπάρχουν και άλλες σημαντικές κουλτούρες από τη δική μας, και κυρίως την αγγλοσαξονική που έχει συντρίψει τα πάντα στον τομέα της μουσικής. Η σειρά «Arabian Masters», η οποία καταπιάνεται με τα πορτρέτα των μεγάλων της αραβικής μουσικής του 20ού αιώνα, έχει ήδη αρχίσει τις επανεκδόσεις δίσκων πολύ σημαντικών μουσικών, όπως Μοχάμεντ Αμπντέλ Γουαχάμπ, Ουμ Καλσούμ, Αμπντέλ Χαλίμ Χαφέζ, Καζίμ Ελ Σαχέρ, Ασαλάχ και Ναγκάτ μεταξύ άλλων. Καταπιάνεται με συνθέσεις που στα χέρια του πρίγκιπα της αραβικής μουσικής Γουαχάμπ αλλά και των αδελφών Rahbani γνώρισαν τη μεγαλύτερη δόξα της στον αιώνα που πέρασε, συναγωνιζόμενες ακόμη και αυτές που ερμήνευσαν όλα τα ιερά τέρατα του δυτικού κόσμου, αφού για κάθε Μαρία Κάλας οι Αραβες αντιτάσσουν με... τολμηρή άνεση μία Ουμ Καλσούμ και για κάθε Εντίθ Πιαφ, μία Φεϊρούζ.
Η αραβική μουσική πέρασε βεβαίως από πολλά στάδια ώσπου να καταλήξει σήμερα στον εξηλεκτρισμένο ήχο, γνωστό και ως «ράι». Στις αρχές του αιώνα το είδος του τραγουδιού που ευδοκιμούσε στην Αίγυπτο ήταν κυρίως το τουρκικό και χρειάστηκε να επέμβει ο σημαντικός συνθέτης Σαγιέντ Νταργουίς για να το επαναφέρει στα γούστα του μέσου Αιγυπτίου. Αναμφισβήτητα όμως ο σημαντικότερος όλων ήταν ο Μοχάμεντ Αμπντέλ Γουαχάμπ. Από τη δεκαετία του '30 ως και τη δεκαετία του '70 υπήρξε για τον αραβικό κόσμο ο πατέρας του μοντέρνου αιγυπτιακού τραγουδιού. Κάθε Αραβας ή Αιγύπτιος είχε δεν είχε χρήματα αγόραζε τους δίσκους του ή τις κασέτες του που πωλούνταν παντού, ακόμη και αν αυτά τα χρήματα ήταν αναγκαία για τη διαβίωσή του. Η σαγηνευτική φωνή του έφερνε στο μυαλό τους την περίοδο εκείνη που η αραβική μουσική ήταν η επιτομή της διασκέδασης. Ο θάνατός του το 1991 από καρδιακό επεισόδιο έκλεισε μια καριέρα 74 χρόνων, ένα διάστημα κατά το οποίο συνέθεσε παραπάνω από 1.800 ρομαντικά και πατριωτικά τραγούδια, τα οποία ερμήνευσαν τα μεγαλύτερα ονόματα με γνωστότερη φυσικά την Ουμ Καλσούμ. Ο δίσκος περιλαμβάνει το περίφημο ομότιτλο «Cleopatra» που διαρκεί 24 λεπτά, συνήθης διάρκεια στις συνθέσεις του Γουαχάμπ. Η συνεισφορά του στη μουσική της Αιγύπτου έγκειται στη σύνθεση παραδοσιακών ήχων της Αιγύπτου με τη δυτικότροπη όμως τεχνική. Είναι αυτός που εισήγαγε τα δυτικά όργανα και ας ήταν ο ίδιος βιρτουόζος του λαούτου. Στη χώρα του ήταν επίσης πολύ γνωστός για την υποκριτική του τέχνη και τη συμμετοχή του σε δεκάδες ταινίες που λατρεύτηκαν. Ο θάνατός του σε ηλικία 90 ετών βύθισε στο πένθος ολόκληρο τον αραβικό κόσμο.
Κάτι βεβαίως που συνέβη σε ακόμη μεγαλύτερο βαθμό και στην περίπτωση της Ουμ Καλσούμ, της άλλης σημαντικής της σειράς. Το αηδόνι της Ανατολής, το άστρο της Ανατολής, η αλάθητη, η «Μάνα» όπως τη λέει κάθε Αιγύπτιος ακόμη και σήμερα. Λέγεται ότι για πολλά χρόνια όταν βρισκόσουν στο Κάιρο και αναζητούσες μια διεύθυνση σε προσανατόλιζαν πάντα σε σχέση με το σπίτι της Καλσούμ ή το «Ροζ σπίτι» όπως το έλεγαν. Τέτοια ήταν και παραμένει ακόμη η φήμη της μεγάλης τραγουδίστριας. Της επαναστάτριας κατά πολλούς, αφού το 1906 που γεννήθηκε αλλά και την επόμενη δεκαετία που άρχισε να τραγουδά ήταν αδιανόητο για μια γυναίκα της εποχής να κάνει καριέρα στο τραγούδι. Την πρώτη της μάλιστα «παράσταση» έδωσε ντυμένη με τα ρούχα του αδελφού της στο παζάρι και το αντίτιμο ήταν ένα πιάτο μαχαλαμπί (κάτι σαν τον χαλβά). Η συνεργασία της όμως με τον Μοχάμεντ Αμπντέλ Γουαχάμπ στα 16 χρόνια της άλλαξε τη ζωή της. Και ήταν η δεύτερη περίοδος που ξεκινά από το 1945, η οποία έχει να επιδείξει μερικές από τις σημαντικότερες στιγμές του αραβικού τραγουδιού που χαρακτήρισε το στυλ της Ουμ Καλσούμ. Τραγούδια διάρκειας, πολλές φορές 60 λεπτών, όπου τη μουσική που ξεφεύγει από τη μονοτονική αραβική παίζουν 50μελείς ή και μεγαλύτερες ορχήστρες και χαρακτηριστικό γνώρισμά της είναι οι μεγάλες εισαγωγές και η αλλαγή της μελωδίας έπειτα από κάθε κουπλέ. Την τελειότητα στη γραφή αυτού του είδους έφθασε το διάσημο δίδυμο στο τραγούδι «Ιντα Ουμρι» («είσαι η ζωή μου»), το οποίο σε επανακυκλοφορία τού 1990 ήλθε πρώτο σε πωλήσεις σε όλα τα αραβικά κράτη. Ιστορικές έχουν μείνει οι πρώτες Πέμπτες κάθε μήνα από τον Οκτώβριο ως τον Μάιο, όπου το ραδιόφωνο στην Αίγυπτο, και όχι μόνο, μετέδιδε μαγνητοφωνημένες συναυλίες της μεγάλης τραγουδίστριας με αποτέλεσμα να νεκρώνουν τα πάντα, αφού ο κόσμος τις παρακολουθούσε με θρησκευτική ευλάβεια.
Οι άλλοι σταρ που συμπληρώνουν σειρά είναι ο επίσης Αιγύπτιος Αμπντέλ Χαλίμ Χαφέζ, ο οποίος είναι από τους κύριους εκπροσώπους του νέου αραβικού τραγουδιού. Στον δίσκο του «Kariat Al Fengan» διαφαίνεται σαφώς το μεγάλο ταλέντο του, η μοναδική φωνή του και το χάρισμα να τραγουδά από την ψυχή του. Νέος είναι και ο Ιρακινός Καζίμ Ελ Σαχέρ, του οποίου ο δίσκος «La Ya Sadiki» κυκλοφόρησε το 1990 και περιέχει το ομότιτλο τραγούδι διάρκειας 47 λεπτών, ένα τραγούδι αρκετά κοντά στη λογική των τραγουδιών της Καλσούμ. Αλλες σημαντικές μορφές είναι οι τραγουδίστριες Αζαλάχ και Ναγκάτ και βεβαίως με ενδιαφέρον περιμένουμε τις ηχογραφήσεις της μεγαλύτερης λιβανέζας τραγουδίστριας Φεϊρούζ, που μαζί με την Καλσούμ θα έχουν παραπάνω από έναν δίσκο στη σειρά.

Σ. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου