ένα μη κερδοσκοπικό και μη εμπορικό πολιτιστικό ιστολόγιο - a non profit and a non commercialized cultural blog

Πέμπτη, 24 Μαΐου 2007


Al Hamidiyah is a town on the coastal Syrian line about 3km from the Lebanese border. The town was founded in a very short time on direct orders from the Turkish Sultan ‘Abdu’l-Hamid II circa 1897, to serve as refuge for the Muslim Cretans fleeing the ethnic cleansing in Crete in the aftermath of the departure of Turkish troops from the island. The town is home to about 5000 people, with the majority still speaking Cretan Greek (with a distinctive Cretan accent) in their daily lives.
Crete fell to the Turks in the sixteenth century, after long and stubborn resistance from the Venetians who had ruled the island until then. In the following centuries, many Cretans changed their religion, converting to the doctrines of Islam and becoming Alevites, the dominant religious sect among the Turks. In those days, it was not uncommon for people to change religions back and forth, following the tides of constant rebellion against the Ottoman Empire.
It was 1866 when the final revolutionin Crete broke out, eventually culminating in the Greco-Turkish War of 1897. Cretan rebels clashed with the occupying Ottoman army, seeking independence and union with Greece. The island was torn by strife and fratricide. As before, religion divided many Cretan families. The Ottomans employed bands of armed Muslim fanatics, some of whom were native Cretans, who rampaged through Christian villages. To some, it seemed that allegiance to religion surpassed allegiance to one's nation. And yet, there were many among the Cretan Muslims who fought beside their Christian brothers against the common foreign enemy.
Despite this, many Christians came to regard Muslims as their arch enemies, regardless of common bloodlines. After the final withdrawal of the Ottoman army from Crete, most Cretan Muslims fled the island, fearful of revenge. The last Sultan of the Ottoman Empire, Abdul Hammid, provided them with a safe haven on the Syrian coast, in a village named after him-Hamidiyah. Almost 100 years have passed since then.The Hamediyahians are Syrian citizens, fully integrated into their host society. Many of them fought in the Six Day War, as well as in Lebanon, and were duly decorated for their bravery. They do, however, keep their distinct identity as Cretans. They speak Greek to each other in their everyday conversations. Their instincts and aspirations are also different from their surrounding fellow-Syrians. They are extremely hard-working and well-off compared to them. They have a strong sense of community; very rarely does a Cretan marry a non-Cretan. They have kept the traditions of their motherland very much alive, insisting on following customs long extinct on Crete itself. At the core of this phenomenon of cultural preservation seems to lie the bond of family.Hamidiyah is certainly not the most beautiful place in the world. The road leading there from Tartus follows the coastline, passing by the ruins of Amrit, the ancient Phoenician colony, and then rushes through cornfields and vegetable fields towards the Lebanese border. This is the southernmost corner of Syria and it is not pretty; the beaches here often serve as dumping grounds for non-recyclable plastic.
The village itself has a cold industrial air about it, aesthetics guiltlessly sacrificed to the altar of functionality. When you enter Hamidiyah, this is what you see: one-story, stone-built houses, each with a small patio in front; dirt roads separating a mosque, a school, and a caf?; posters of President Assad and his son, stuck like advertisements on every wall and every shop window; people sitting outside their homes drinking tea; and barefoot children playing on the beach. Despite all this,Hamidiyah is a true Cretan village.Most of the wounds caused by the violence of the late-nineteenth century have slowly healed. Many families in Hamidiyah still have Christian relatives in Crete with whom they maintain contact.Television plays an important role for ethnic minority communities like Hamidiyah. The proximity of Cyprus to the Syrian coast provides a rich source of cultural contact via Greek TV stations, whose programming is pivotal in helping Hamidiyahians maintain their language. In Hamidiyah, mothers teach their infants Greek from the cradle. We speak it amongst ourselves. That's how we managed to preserve it so far, for 100 years!
A tour to Hamidiyah may not be included in your visit to Syria, a country replete with ancient Greek monuments. However, a Greek visitor to Hamidiyah will be happily surprised to hear the Cretan dialect spoken by the residents of this Syrian village.
The Hamidiyahians speak the Cretan dialect in its unadulterated form, as it was spoken on Crete during the last century. They are very hospitable and friendly while the elders do not hesitate to relate the circumstances that forced them out of Crete at the end of the 19th century. Although natives of Crete, they had been forced to adopt the Muslim religion. However, this did not prevent them from joining the cause of their Christian compatriots against Turkish occupation of the island.
The Hamidiyahians love Crete. You can see it in the spark of their eyes when they speak of Crete. It comes as no surprise then that they have remained faithful to the Cretan customs and language. Occasionally, Hamidians employed on fishing boats come to Crete, to return to Hamidiyah, where they rekindle the love for the land of their forefathers
Η περίπτωση των μουσουλμάνων κρητικής καταγωγής που έγινε γνωστή στα μέσα της δεκαετίας του 80 (με την προβολή του φιλμ του Δημήτρη Μανωλεσάκη), αποτελεί μια χαρακτηριστική σελίδα στην ιστορία της τουρκοκρητικής διασποράς. Το χωριό Χαμιδιέ (στα σύνορα Συρίας και Λιβάνου) δημιουργήθηκε στα τέλη του 19ου αιώνα. Οι λόγοι της μετανάστευσης ή εξορίας, που έγινε κατόπιν εντολής του σουλτάνου Αμπντούλ Χαμίτ, παραμένουν σκοτεινοί.
Η διατήρηση της κρητικής διαλέκτου στην ομιλία των Χαμιδιανών, είναι ενδεικτική για την επιβίωση της κρητικής τους πολιτισμικής ταυτότητας: συχνή είναι η παρεμβολή στον αφηγηματικό λόγο μαντινάδων. Παρ' ότι ενταγμένοι στην συριακή κοινωνία, διαφυλάσσουν και διεκδικούν την πολιτισμική τους ιδιαιτερότητα με την μέχρι πρόσφατα ενδογαμική τους πρακτική, την εμμονή στην προβολή της καταγωγής τους στη μέριμνα για την μετάδοση της γλώσσας στις νεότερες γενιές. Πόθος τους μια και μοναδική επίσκεψη στην Κρήτη. 'Οπως έχει γραφεί (Βρανόπουλος, 1995) για το ελληνόφωνο χωριό Χαμεντίγιε (ή αλλιώς Χαμιντιέ), οι κάτοικοι μεταξύ τους μιλούν μόνο Ελληνικά και με τα Αραβικά έρχονται σε πρώτη επαφή στο σχολείο. Οι κάτοικοι του χωριού αυτού είναι μουσουλμάνοι Κρήτες που εκτοπίστηκαν στην περιοχή, με το τέλος του Κρητικού Πολέμου, κοντά στα σημερινά σύνορα μεταξύ Λιβάνου και Συρίας, και έπειτα χωρίστηκαν στους κατοίκους της Τρίπολης, του Λιβάνου και του Χαμεντίγιε της Συρίας. Οι λόγοι για τους οποίους ο πληθυσμός αυτός εκδιώχθηκε από την Κρήτη το 1857 είναι κυρίως θρησκευτικοί. Πολλοί είχαν εξισλαμιστεί κατά τη διάρκεια της οθωμανικής κατοχής και θεωρήθηκαν προδότες από τους ντόπιους. Οι απόγονοί τους τώρα δηλώνουν ότι αυτό ήταν ένα από τα μεγαλύτερα λάθη των προπατόρων τους. Οι Κρήτες κάτοικοι του χωριού υπολογίζονται, από τους ίδιους, σε 3.000 σε σύνολο 5.000 κατοίκων του Χαμεντίγιε. Μέσα από συνομιλία με τους κατοίκους του χωριού, πληροφορηθήκαμε τις πολύ καλές σχέσεις τους με τους 'Αραβες συμπατριώτες τους, και τη διατήρηση των εθίμων και του τρόπου σκέψης, που μετέφεραν από την Κρήτη. Το επίπεδο της προφορικής γνώσης των Ελληνικών των Χαμεντιγιανών, και συγκεκριμένα της κρητικής διαλέκτου, είναι ιδιαίτερα υψηλό, ενώ στο λόγο τους παρατηρείται περιορισμένη εναλλαγή κωδίκων ανάμεσα στα Αραβικά και στα Ελληνικά (σε πολύ λίγες περιπτώσεις και στα Αγγλικά). Επίσης, οι Χαμεντιανοί ενημερώνονται για την Ελλάδα και την Κρήτη, μέσα από την τηλεόραση και τους συγγενείς τους στην Κρήτη. Η περίπτωση του Χαμεντίγιε παρουσιάζει εξαιρετικό ενδιαφέρον και απαιτεί πολύ περισσότερη προσοχή και μελέτη. Παρ' όλη την απομόνωσή του από τη μητροπολιτική Ελλάδα, οι κάτοικοί του, με τους περιορισμένους πόρους τους αλλά και τη σίγουρη συνείδηση της κρητικής τους καταγωγής συνεχίζουν να διατηρούν και να διαδίδουν την ελληνική γλώσσα στη Μέση Ανατολή.

Crete's Exiles By George Zarkadakis
STIGMES, the magazine of Crete

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου