ένα μη κερδοσκοπικό και μη εμπορικό πολιτιστικό ιστολόγιο - a non profit and a non commercialized cultural blog

Δευτέρα, 21 Μαΐου 2007

ΑΓΙΟΣ ΜΑΜΑΣ: O ΦΥΛΑΞ ΚΑΙ ΦΡΟΥΡΟΣ ΤΩΝ ΚΥΠΡΙΩΝ - SAINT MAMAS: THE PROTECTOR AND GUARDIAN OF THE CYPRIOTS

Ποιος είναι αυτός ο Άγιος που έρχεται στη ράχη του λιονταριού;
Δεν είναι η εικόνα του σαν ζωγραφιά παραμυθιού;
Αληθινά ο Άγιος Μάμας μιλούσε με τα ζώα;Κλείνω τα μάτια μου και βλέπω τον κόσμο.Πριν από 20 μόλις χρόνια, ζούσανε στην Αφρική 200.000 λιοντάρια.Σήμερα ζούνε μόνο 23.000 .Τα 90% χάθηκε και τα λιοντάρια οδηγούνται στην εξαφάνιση.Παραλάβαμε έναν κόσμο που μένει μόνο στης φωτογραφίες και στην εικόνα του Αγίου Μάμαντος.Παραδίδουμε τον κόσμο άδειο και λειψό.Δηλητηριάσαμε τις θάλασσες και τους ουρανούς.Φαρμακώσαμε τα φυτά και τα ζώα. Βυθίσαμε το μαχαίρι της εκμετάλλευσης στις ρίζες της ζωής, ξεχερσώσαμε, δολοφονήσαμε, καταστρέψαμε, φτιάξαμε στην θέση του κόσμου μία αβάσταχτη κόλαση.Ανοίγω τα μάτια μου και βλέπω ξανά την εικόνα του αγίου.Ο Άγιος στην ράχη του λέοντα, το αρνί στην αγκαλιά του.Η ποιμενική ράβδος στο χέρι του – Η ράβδος που ποιμαίνει έναν κόσμο
ειρήνης και ενότητας.
Στην Ορθόδοξη κοσμολογία ο άνθρωπος είναι συνδημιουργός του κόσμου και ο κόσμος αναφέρεται στον Δημιουργό μέσω του ανθρώπου.Εμείς προσευχόμαστε για τον κόσμο,
Εμείς σώζουμε τον κόσμο,
Εμείς δίνουμε νόημα στον κόσμο.Εμείς υψώνουμε τον κόσμο μέχρι το σκαλοπάτι του Θεού.Στην εικόνα του Αγίου Μάμαντος, του Αγίου που ταξίδευε στην ράχη του λιονταριού, αντικρίζουμε τα σύμβολα μιας άλλης ζωής, και ενός άλλου κόσμου.Αποσύρουμε το μαχαίρι – αντίς σφαγείς ποιμένες της δημιουργίας, προστάτες, οδηγοί και ιερείς.Μας δόθηκε το σιτάρι και παραδίδουμε το ψωμί.Ανδρέας Φαρμάκης

Ο Άγιος Μάμας γεννήθηκε στην Παφλαγονία της Καππαδοκίας το 260 μ.Χ. Στο βιβλίο "Ο ΑΓΙΟΣ ΜΑΜΑΣ" που συνέγραψε η Άννα Μαραβά - Χατζηνικολάου αναφέρονται τα εξής :
"Στα παλιά τα χρόνια , λέει η παράδοση, ένας Τούρκος είχε κάνει αχυρώνα την Εκκλησία της Μαμασού , που η μισή είναι χτισμένη και η άλλη μισή λαξευτή. Μια μέρα το άχυρο πήρε φωτιά μοναχό του και καταστράφηκε όλο. Ο Τούρκος δεν κατάλαβε τίποτα και ξαναγέμισε με άχυρο το κτίριο. Το άχυρο όμως έπαιρνε διαρκώς φωτιά. Στο τέλος κουράστηκε με αυτή την ιστορία και αποφάσισε να κάνει την Εκκλησία σταύλο.Την πρώτη μέρα ψόφησε ένα ζώο , την δεύτερη άλλο , την τρίτη άλλο ως το τελευταίο. Ο Τούρκος , που ήταν άνθρωπος ευσεβής , κατάλαβε πως κάποιο μυστήριο συμβαίνει εκεί. Έσκαψε μέσα και ανακάλυψε πρώτα μια Χριστιανική Εκκλησία κι έπειτα τα λείψανα του Αγίου Μάμα. Από τότε το κτίσμα έγινε τόπος προσκυνήματος , ονομάστηκε Ζιαρέτ Κιλισσέ , δηλαδή προσκύνημα - εκκλησία. Χωρίστηκε σε δύο μέρη. Το ένα ήταν χριστιανική Εκκλησία και το άλλο τεκκές. Δερβίσηδες φρόντιζαν για την συντήρηση όλου του κτηρίου και του τάφου του Αγίου.
Ο Τάφος βρισκόταν σε βράχο λαξευτό , στο αριστερό μέρος της Εκκλησίας.Εκεί ήταν ένα ξύλινο κιβώτιο ,που είχε μέσα τα κόκαλα ,την κάρα κι ένα βραχίονα του Αγίου. Οι άρρωστοι βάζανε απάνω τους τα λείψανα ,τα τρίβανε στο πονεμένο μέρος.Οι δερβίσηδες ρίχνανε χώμα πάνω στον τάφο, για να παίρνουν οι προσκυνητές. Στον Άγιο πήγαιναν απαραίτητα οι νιόπαντροι απ'όλη την περιφέρεια , αλλά και από μακριά και από την Καισάρεια ακόμα , για να θεμελιώσει ο Άγιος το σπιτικό τους. Πήγαιναν επίσης οι άτεκνοι και τάζανε , αν αποκτήσουν παιδί να του δώσουν το όνομα του Αγίου. Εκεί γινόταν μεγάλο πανηγύρι δύο φορές τον χρόνο. Στις 21 Μαΐου, γιορτή των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης και στις 15 Αυγούστου. Οι Αρμένηδες γιόρταζαν στις 2 Σεπτεμβρίου. Τον Άγιο εμείς (οι Έλληνες) , τον λέγαμε ο "Άγιος Μάμαντος" , οι Αρμένηδες ο "Άγιος Μάμας" και οι Τούρκοι Σαμμάς ή Μαμασούν Μπαμπάς , δηλαδή Άγιος της Μαμασού. Εκεί ήταν πολλά δέντρα, ιτιές με τρεχούμενα νερά. Τρεις μέρες συνέχεια διασκεδάζανε. Φέρνανε τάματα διάφορα. Τα σφαχτάρια τα σφάζανε και τα μαγειρεύανε οι δερβίσηδες και τρώγανε μαζί με τον κόσμο.
Με την Ανταλλαγή του 1924 , οι Γκελβεριώτες (δηλαδή οι Χριστιανοί από την γειτονική κωμόπολη Γκέλβερη ή Καρβάλη) θέλησαν να πάρουν μαζί τους στην Ελλάδα και τον Άγιο της Μαμασού. Αλλά οι Τούρκοι δεν τους άφησαν: "Είναι δικός μας εβλιά (άγιος)", λέγανε. "Θα μείνει εδώ που τον βρήκαμε."
Έτσι ο Άγιος έμεινε εκεί. Σήμερα ακόμα , συνεχίζοντας παμπάλαιες συνήθειες, δίνει ευτεκνία στα Καππαδοκικά πλήθη πιστών.Ένας προύχοντας της Γκέλβερης που ρωτήθηκε πως γίνεται να μένει το προσκύνημα αυτό εκεί , απάντησε ότι ένας τόπος που ήταν πάντα Ιερός και θαυματουργός δεν μπορεί να πάψει να είναι σεβαστός από τον λαό. Κι έτσι ο Μαμασούν Μπαμπάς ζει πάντα στην Καππαδοκία.Ο τελευταίος απόγονος των δερβίσηδων εξακολουθεί να ανάβει τα καντήλια και να δέχεται προσκυνητές. Ανασηκώνει με άπειρη ευλάβεια το ύφασμα που σκεπάζει τα οστά του Αγίου , που εξακολουθούν να βρίσκονται στην παλιά τους θέση."

Saint Mamas was born in the third century in Paphalagonia in Asia. He is said to have been a hermit in Cyprus. He refused to pay taxes to the Byzantine authorities and was summoned to Constantinople to explain himself. On the way a lion and a lamb (with both of which he is often portrayed) come into the story, but exactly how is a little unclear. The image of St. Mamas on the lion's back serves to remind us in a symbolic manner of the theology of the Orthodox Church regarding creation and man's place in it as a part of it. The icon of St. Mamas makes that clear. As surrogate for us all, he rides the lion thus asserting dominion over it and all creation. The lamb in his arms illustrates our stewardship of living things. Represented here is the oneness of mankind with all of creation of which mankind is custodian.The cosmology of the Orthodox Church as illustrated in the icon of St. Mamas is sorely tried in these times when the plunder and ruthless exploitation of the earth's resources for the benefit of the few and to the exclusion of the many and of future generations is the norm.The rich tradition within Eastern Christianity has consistently taught the sacredness of the world and the interrelationship of humanity with all of life.
Although his relics found their way to France in the 8th century and the Church officially regards him as the patron saint of Sheperds, orphans and torture victims, in Cyprus where he is better known and where there are 14 churches dedicated to him, he is affectionately regarded to this day as the guardian and care taker of the Cypriot people. He is also the patron saint of tax avoiders! The remote mountain top monastery dedicated to him on Kasos enjoys a dramatic position among the cliffs on the wild south side of the island. During the yearly festival of Saint Mamas the usually deserted monastery springs to life. Traditional food is prepared in the kitchens and there is music and dancing that goes on into the small hours.

Η Ορθόδοξη Εκκλησία δεν έχει ανάλογη περίπτωση να επιδείξει, δηλαδή έναν Αγιο των ζώων. Μάταια αναζητούμε στο "Αγιολόγιον της Ορθοδόξου Εκκλησίας" κάποιον Αγιο με ειδική ζωοφιλική ευαισθησία. Πολύ πρόσφατα έχουν αρχίσει να αναφέρονται ορισμένα ονόματα Αγίων για να καλύψουν το ενοχλητικό κενό. Πρόκειται για τους αγίους Μάμα, Μόδεστο, Τρύφωνα, Βλάσιο και Κόπρη. Ο Αγιος Μάμας οφείλει το όνομά του στον τρόπο που αποκαλούσε τη θετή του μητέρα. Ο συναξαριστής του αναφέρει ότι είχε την ικανότητα να σαγηνεύει και ηρεμεί τα ζώα. Ομως εδώ υπάρχει μια παρεξήγηση. Η "Ευχή εις κτήνη" που έχει συντάξει ο Μάμας δεν αναφέρεται σε ζώα εν γένει, αλλά σε κοπάδια: "Μη επέλθη επί την ποίμνην αυτού ή την αγέλην των βοών αυτού διαβολική συμφορά ή άλλη τις νόσος." Πρόκειται, δηλαδή, για προστάτη των κτηνοτρόφων και όχι των ζώων.

Η μνήμη του Αγίου γιορτάζεται στις 2 Σεπτεμβρίου.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου