ένα μη κερδοσκοπικό και μη εμπορικό πολιτιστικό ιστολόγιο - a non profit and a non commercialized cultural blog

Παρασκευή, 1 Ιουνίου 2007

ΟΥΜ ΚΑΛΣΟΥΜ:ΤΟ ΑΣΤΡΟ ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ-OUM KULTHOUM:THE STAR OF THE EAST-أم كلثوم :نجمة الشرق

«Πάνω από την Ουμ Καλσούμ είναι μόνο ο Θεός» είναι η κλασική φράση που χρησιμοποιούν οι Αραβες όταν μιλούν για την αγαπημένη τους τραγουδίστρια. Ο δικός μας Μάνος Χατζιδάκις τη θεωρούσε μία από τις πέντε καλύτερες φωνές στον κόσμο. Το «άστρο της Ανατολής», «η αυτοκράτειρα των Αραβικών μελωδιών» γεννήθηκε το 1908 σύμφωνα με ορισμένους, σύμφωνα με κάποιους άλλους στις 4 Μαΐου του 1904. Ο τόπος της γέννησης χωρίς αμφιταλαντεύσεις ήταν το Tammay al-Zaharyah, ένα φτωχικό αιγυπτιακό χωριό 1600 περίπου κατοίκων. Ο πατέρας της, ένας πάμπτωχος μουζιντάν (αναγνώστης του Κορανίου και ψάλτης), έδωσε στην κόρη του το όνομα μιας από τις κόρες του Μωάμεθ, προκειμένου να εξασφαλίσει την εύνοιά του («Ουμ» σημαίνει μητέρα και «Καλσούμ», «Κούλθουμ» στα αραβικά, σημαίνει «αυτή με το μικρό, καλογραμμένο στόμα»).
Η άσχημη οικονομική κατάσταση της οικογένειας ανάγκασε τον πατέρα της να τραγουδάει σε γιορτές και πανηγύρια, παίρνοντας μαζί του και τον γιο του Χάλεντ. Κάποια στιγμή, επιστρέφοντας σπίτι του, άκουσε κάποιον να τραγουδάει και κατάλαβε ότι δεν ήταν ο γιος του. Μόλις η Ουμ Καλσούμ είδε τον πατέρα της, έβαλε τα κλάματα, γιατί εκείνη την εποχή το να τραγουδάει γυναίκα οποιασδήποτε ηλικίας ήταν επιλήψιμο. Αυτός όμως, ενθουσιασμένος από τη φωνή της, όχι μόνο δεν την μάλωσε αλλά την προέτρεψε να τραγουδήσει ξανά και ξανά. Η έλλειψη χρημάτων ήταν και ο λόγος που ο πατέρας της ξεπέρασε τις προκαταλήψεις της εποχής και άρχισε να παίρνει μαζί του την κόρη του σε κάθε είδους εκδηλώσεις. Στις δεξιώσεις όπου τραγουδούσε γνώρισε πολλούς επιφανείς ανθρώπους της εποχής, που την προέτρεπαν να εγκατασταθεί στο Κάιρο και να ασχοληθεί σοβαρά με το τραγούδι. Στις 15 Σεπτεμβρίου του 1923 η Ουμ Καλσούμ, πασίγνωστη πλέον, εγκαταστάθηκε στο Κάιρο και όταν το 1924 γνώρισε τον μεγάλο ποιητή Αχμάντ Ράμι και της ζήτησε τη διεύθυνσή της, εκείνη απορημένη του απάντησε: «Μα πώς; Δεν ξέρετε το σπίτι μου, κύριε Ράμι; Αφού ακόμη και εκείνοι που στέλνουν επιστολές στον βασιλέα Φουάντ γράφουν έξω από το γράμμα, κάτω από τη διεύθυνση: δίπλα στο σπίτι της Ουμ Καλσούμ».
Βαθιά θρησκευόμενη, κομψή και καλλιεργημένη, δεν άργησε να γίνει ένα από τα επιφανέστερα μέλη της κοινωνίας του Καΐρου. Αυτό και φυσικά το εκπληκτικό της ταλέντο (τραγουδούσε και στις τρεις φωνητικές κλίμακες και οι παλμικές δονήσεις της φωνής της έφθαναν τις 4.000 το δευτερόλεπτο) έκαναν τους μεγαλύτερους ποιητές και συνθέτες της εποχής της να τις εμπιστεύονται τις δημιουργίες τους. Τραγουδούσε κυρίως την αγάπη και τον έρωτα, αλλά παράλληλα την απασχολούσαν έντονα και τα πολιτικά προβλήματα της πατρίδας της. Θερμή υποστηρίκτρια του Νάσερ, στάθηκε στο πλευρό του και τον ενίσχυσε με την επιρροή της. Και ήταν δίπλα του το 1956, όταν ο Νάσερ εθνικοποίησε τη διώρυγα του Σουέζ, με ένα τραγούδι αφιερωμένο ειδικά σε αυτόν (Μαχλάκα για Μάσρι= ο γλυκύτερος Αιγύπτιος).
H εξέλιξη του ραδιοφώνου στην Aίγυπτο ενθαρρύνθηκε από την κυβέρνηση, που το είδε ως σημαντικό μέσον για την προώθηση της παραδοσιακής μουσικής», γράφει ο Πολ Bέρνον στο εσώφυλλο μιας συλλογής με ηχογραφήσεις της, που κυκλοφόρησε πρόσφατα κι στην Ελλάδα. «Οι μεταδόσεις της Ουμ Kαλσούμ την πρώτη Πέμπτη κάθε μήνα και ``H νύχτα της Ουμ Kαλσούμ'' έγιναν διεθνής θεσμός. Θέατρα αναμετέδιδαν την εκπομπή σε ολόκληρες γειτονιές. Οικογένειες και φίλοι συγκεντρώνονταν γύρω απ' το ραδιόφωνο. Kαφενεία και καταστήματα γέμιζαν με σιωπηλούς, προσηλωμένους ακροατές. Ο θόρυβος της κυκλοφορίας έπεφτε όσο διαρκούσε η μετάδοση. Oι συναυλίες αυτές έγιναν διάσημες για τη δυνατότητά τους να αδειάζουν τους δρόμους σε μερικές από τις πιό πυκνοκατοικημένες πόλεις στον κόσμο, αφού οι άνθρωποι έτρεχαν στα σπίτια τους για να ακούσουν.
Το 1967 η Ουμ Καλσούμ κατέκτησε και την Ευρώπη με ένα ρεσιτάλ τραγουδιού στο «Ολυμπιά» του Παρισιού. Η «χρυσή εποχή» της τοποθετείται στα τέλη της δεκαετίας του 1940-αρχές της δεκαετίας του 1950, ειδικά όταν άρχισε να συνεργάζεται με τον νέο συνθέτη Riyad al-Sunbati. Την ίδια περίοδο έγινε μέλος και της «Επιτροπής Ακροαμάτων», η οποία επέλεγε την μουσική που ήταν κατάλληλη για να μεταδοθεί από το ραδιόφωνο. Με αρκετά προβλήματα υγείας και σκοτεινή προσωπική ζωή παντρεύτηκε το 1954 έναν από τους γιατρούς της και φανατικό επίσης θαυμαστή της, τον Hasan al-Hifnawi. Το ζευγάρι δεν απέκτησε κανένα παιδί. H Oυμ Kαλσούμ είχε επίσης μια έντονη προσωπική σχέση με έναν από τους θείους του βασιλιά Farouk στη δεκαετία του '40. Tο γεγονός ότι ο βασιλιάς απαγόρευσε τον προγραμματισμένο γάμο τους της στοίχισε πολύ, σύμφωνα με τις υπάρχουσες πληροφορίες. Είχε περάσει μεγάλο διάστημα στα νοσοκομεία, κι όμως όταν την τελευταία φορά αρρώστησε αρνήθηκε να μεταφερθεί οπουδήποτε λέγοντας «αν πάω σε νοσοκομείο, θα πεθάνω εκεί».H Oυμ Kαλσούμ πέθανε σε νοσοκομείο του Καίρου στις 3 Φεβρουαρίου του 1975. Την κηδεία της παρακολούθησαν πάνω από τέσσερα εκατομμύρια άτομα, μια από τις μεγαλύτερες συγκεντρώσεις στην ιστορία. Eπικράτησε πανδαιμόνιο όταν το πλήθος πήρε στα χέρια το φέρετρό της και τον μετέφερε σε ένα μουσουλμανικό τέμενος που θεωρούταν το αγαπημένο της, πριν τον ενταφιασμό. H Oυμ Kαλσούμ έχει ασκήσει σημαντική επιρροή σε πολλούς μουσικούς, όχι μόνο στον αραβικό κόσμο. Μεταξύ των άλλων, o Jah Wobble έχει αναφέρει ότι έχει ασκήσει σημαντική επιρροή στη δουλειά του. O Bob Dylan είναι επίσης γνωστό ότι είναι θαυμαστής της μουσικής της Kulthum. Ένα από τα πιό γνωστά τραγούδια της, το Enta Omri, έχει διασκευαστεί πολλές φορές, συμπεριλαμβανομένου ενός προγράμματος συνεργασίας με ισραηλινούς και αιγύπτιους καλλιτέχνες το 2005. H Oυμ Kαλσούμ θεωρείται στον αραβικό κόσμο ως μία από τις μέγιστες ερμηνεύτριες που θα ζουν για πάντα. Έχει μία σχεδόν μυθική θέση, ακόμη και σήμερα μεταξύ των νέων Αράβων. Η γυναίκα που σε όλη της τη ζωή τραγούδησε τον έρωτα, λέγεται πως είχε «κοφτερή» γλώσσα και απρόβλεπτη συμπεριφορά –κάποιοι γι’ αυτό την χαρακτήρισαν «άκαρδη». Άλλοι την παραλλήλιζαν με την Γκρέτα Γκάρμπο. Όλοι συμφώνησαν πως ζωή της είναι η ιστορία της σύγχρονης Αιγύπτου. Τριάντα χρόνια μετά το θάνατό της τουλάχιστον 500.000 κασέτες ή δίσκοι της πωλούνται εκεί κάθε χρόνο, σταθερά. Τα μάτια της ήταν υπερευαίσθητα στο φως. Φορούσε διαρκώς μαύρα γυαλιά.


ΕΣΥ, ΖΩΗ ΜΟΥ

Τα μάτια σου με ταξίδεψαν πίσω στα περασμένα,
να μετανιώνω μ’ έμαθαν για τις παλιές πληγές
Ξόδεμα ό,τι είδα πριν σε δω ξέρω πως δεν ανήκει στη ζωή μου
Γλυκοχαράζει με το φως σου η ζωή
Ξόδεμα η ζωή πριν από σένα σπαταλημένο παρελθόν, αγάπη μου

Ποτέ πριν από σένα ευτυχία Πριν από εσένα

η καρδιά δεν είχε δει

πέρα απ’ το πρόσωπο του πόνου

Φως των ματιών μου- την ευτυχία πήρα απ’ τα μάτια σου

Πιο αναγκαία απ’ τη ζωή μου η αγάπη σου μ’ έμαθε

να μη θέλω να πεθάνω

Ξόδεμα ό,τι είδα πριν σε δω ξέρω πως δεν ανήκει στη ζωή μου

Γλυκοχαράζει με το φως σου η ζωή

Ξόδεμα η ζωή πριν από σένα σπαταλημένο παρελθόν, αγάπη μου

------------------------------------------------------------------------------------------------
Oum Kulthoum is considered as the greatest Arab singer of our time. Known as Kawkab al Sharq (Star of the Orient), her songs were and still are heard by millions of people throughout the Arab World. Thirty years after her passing away, her love lyrics, national odes and religious chants continue to affect millions of people, and over 300,000 albums and cassettes of her songs are sold annually, in Egypt alone. Her performances in Cairo, which took place on the first Thursday of every month, were a pan-Arab event, and people from all the Arab countries would fly into Cairo for the sole purpose of attending her concerts. With her words and voice she could create a magical atmosphere and enchant her listeners as no other Arab singer in the past or at present has been able to do. Here we selected six of Oum Kulthoum's great songs. Efrah Ya Albi (1937), Zalamouni el-Nas (1948), El Alb Ye'shaq Koll Gameel (1972) are three compositions of Riyad al-Sonbati. Madam Tiheb Btinker Laih was composed by Mohammad al-Qasabji (1940). Enna Hali Fi Hawaha 'Agab is one of her earliest recorded songs (1926) and it is also the first song al-Qasbji composed for her. Ahl el-Hawa is a composition of Zakariya Ahmad (1944).


1. Efrah Ya Albi
00:05:03
Play
Download
2. Zalamouni el-Nas
00:17:39
Play
Download
3. El Alb Ye'shaq Koll Gameel
00:41:12
Play
Download
4. Madam Tiheb
00:06:17
Play
Download
5. Enna Hali Fi Hawaha 'Agab
00:07:05
Play
Download
6. Ahl el-Hawa
00:43:19
Play
Download

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου