ένα μη κερδοσκοπικό και μη εμπορικό πολιτιστικό ιστολόγιο - a non profit and a non commercialized cultural blog

Πέμπτη, 14 Ιουνίου 2007

DAVID OF SASUN -Սասունցի Դավիթ - Ο ΔΑΥΪΔ ΑΠΟ ΤΟ ΣΑΣΟΥΝ

Ο επικός μύθος του Σανσουντσί Ταβίτ είναι αναμφισβήτητα ο πιο δημοφιλής θρύλος των Αρμενίων. Αποτελεί τον τρίτο από τους τέσσερις κύκλους ξεχωριστών διαδοχικών μύθων, που αν τους δει κανείς συνολικά, απεικονίζουν το πνεύμα των κατοίκων του Σασούν, μιας περιοχής στα αρμενικά υψίπεδα δυτικά της λίμνης Βαν. Ο θρύλος παρουσιάζει τον Ταβίτ ως ήρωα με ανθρώπινη υπόσταση και ουσιαστικά αποτελεί την προσωποποίηση των κατοίκων του Σασούν. Ανθρώπων που υπήρξαν θαρραλέοι, αποφασιστικοί και ατρόμητοι μαχητές. Η ιστορία του Ταβίτ έχει εμπνεύσει και έχει καταγραφεί από πολλούς αρμένιους ποιητές και συγγραφείς. Αφηγείται τα γεγονότα του 9ου αιώνα, περίοδο κατά την οποία οι Αρμένιοι δέχονταν επιδρομές από τους Άραβες και περιγράφει την ηρωική αντίσταση των κατοίκων του Σασούν στον εχθρό. Ο κύκλος του μύθου του Ταβίτ αρχίζει με τη γέννησή του που έρχεται ως απάντηση στις παρακλήσεις του πατέρα του Μχέρ (από το δεύτερο κύκλο) να αποκτήσει διάδοχο που θα κυβερνήσει στη θέση του το Σασούν. Ο Ταβίτ μεγαλώνει κάτω από την επίβλεψη του βροντόφωνου θείου του Τζενόβ Οχάν. Από μικρός ο Ταβίτ δείχνει την ηρωική του φύση. Όταν ο Μισρά Μελίκ (βασιλιάς της Αιγύπτου) πληροφορείται το θάνατο του Μχέρ, στέλνει τους αξιωματούχους του στο Σασούν. Αυτοί αναγκάζουν τους κατοίκους να περάσουν κάτω από τα ξίφη τους σε ένδειξη υποταγής και συγχρόνως να παραδώσουν όλο το χρυσάφι τους. Ο Ταβίτ, αν και έφηβος, αρνείται να υποταγεί και κατατροπώνει τους επίδοξους κατακτητές. Όταν ο Τζενόβ Οχάν συνειδητοποιεί πόσο γενναίος είναι ο ανηψιός του, δίνει στον Ταβίτ το άλογο του πατέρα του, τον Τζελαλί, την πανοπλία του και το φλογισμένο σπαθί του. Στο Σασούν ο Ταβίτ έβοσκε τα ζωντανά των κατοίκων του χωριού. Στο τέλος κάθε μέρας με το βροντερό του κάλεσμα τα μάζευε από τα λαγκάδια και τα επέστρεφε στο Σασούν. Ήταν τόσο δυνατή η φωνή του που ακόμα και τα άγρια θηρία υποτάσσονταν και μαζεύονταν γύρω του. Όποτε έβλεπαν οι κάτοικοι του Σασούν τα άγρια θηρία να μπαίνουν στο χωριό τους τρομοκρατούνταν και κλείνονταν στα σπίτια τους, αλλά εκείνος με τη βροντερή φωνή του κατάφερνε να τα δαμάζει. Μια μέρα με κατάπληξη οι κάτοικοι του Σασούν είδαν ότι το ποτάμι που τους τροφοδοτούσε με νερό είχε ξεραθεί. Τότε ο Τζενόβ Οχάν ανέβηκε στο λόφο να δει τι συμβαίνει. Με τρόμο είδε τον Μισρά Μελίκ να έχει κατασκηνώσει εκεί με τα στρατεύματά του. Ήταν δε τόσοι πολλοί οι στρατιώτες που είχαν καταναλώσει όλο το νερό του ποταμού. Ο ατρόμητος Ταβίτ έχοντας πληροφορηθεί για την παρουσία του αιγυπτιακού στρατού και την ετοιμότητά του για επίθεση και πόλεμο, καβαλάει τον Τζελαλί και νωρίς το ξημέρωμα ανεβαίνει στο λόφο να δει το στρατό. Όταν τον βλέπει αναφωνεί: «Αν κοιμάστε ξυπνήστε! Αν είστε ξύπνιοι, ντυθείτε! Αν είστε ντυμένοι, πάρτε τα όπλα στα χέρια σας! Αν είστε οπλισμένοι ανεβείτε στα άλογά σας! Μην επιτρέψετε σε κανέναν να πει ότι ο Ταβίτ ήρθε ύπουλα τη νύχτα και μας επιτέθηκε!» Μια άγρια, φοβερή μάχη ξεκινάει. Ο Ταβίτ πολεμάει σαν ήρωας. Ένας γκριζομάλλης πολεμιστής τον ικετεύει: «Ταβίτ γιατί μας πολεμάς; Δεν είμαστε εχθροί σου. Ο πραγματικός εχθρός σου βρίσκεται εκεί! Μέσα στη σκηνή!» Ο Ταβίτ ορμάει στη σκηνή και προσπαθεί να ξυπνήσει στον Μισρά Μελίκ από τον επταήμερο ύπνο του για να πολεμήσουν. Οι φρουροί του κατορθώνουν να τον ξυπνήσουν από το βαθύ ύπνο. «Ταβίτ, έλα μέσα να συζητήσουμε!» λέει ο Μισρά Μελίκ. Αλλά καθώς ο Ταβίτ πατάει πάνω στο χαλί που είναι στρωμένο μπροστά στο θρόνο του Μισρά Μελίκ, πέφτει σε μια παγίδα που έχει φτιαχτεί γι’ αυτόν. Έπειτα, ο Μελίκ τοποθετεί πάνω από το άνοιγμα της παγίδας μια βαριά μυλόπετρα. Στο όνειρό του ο Τζενόβ Οχάν διαισθάνεται ότι ο Ταβίτ χρειάζεται τη βοήθειά του. Τρέχει με το άλογό του φωνάζοντας το όνομα του Ταβίτ και παρακαλώντας τον απ’ όπου κι αν είναι να προσευχηθεί στην Παναγία, την προστάτιδα του Σασούν, για να τον βοηθήσει. Ο Ταβίτ ακούει τα λόγια του θείου του, προσεύχεται και σαν από θαύμα πετάγεται έξω από την παγίδα σκορπώντας την κομματιασμένη μυλόπετρα στον αέρα. Ξεκινάει η μάχη μεταξύ του Μελίκ και του Ταβίτ. «Εγώ πρέπει να χτυπήσω πρώτος», δηλώνει ο Μελίκ και ο Ταβίτ περιμένει με θάρρος. Το πρώτο χτύπημα είναι δυνατό αλλά το δόρυ δεν αγγίζει τον Ταβίτ. Το δεύτερο χτύπημα είναι επίσης άκαρπο. Για το τρίτο χτύπημα ο Μελίκ παίρνει φόρα από την Αίγυπτο! Όλη η γη τρέμει! Η σκόνη που σηκώνεται κρύβει τον ήλιο, ενώ χρειάζεται μια εβδομάδα για να κατακαθίσει! Ο Ταβίτ δηλώνει με την τρομερή φωνή του «Είμαι ακόμα εδώ! Τώρα η σειρά μου !». Η μητέρα και η αδερφή του Μελίκ ικετεύουν τον Ταβίτ να είναι λιγότερο εκδικητικός στο χτύπημά του για χάρη τους και ο ευγενής Ταβίτ το δέχεται. Ο Μελίκ κρύβεται στον πυθμένα ενός βαθιού πηγαδιού, σκεπασμένος με 40 μυλόπετρες και 40 προβιές ταύρων. Ο Ταβίτ καβαλάει τον Τζελαλί και με το φλογισμένο σπαθί του πατέρα του χτυπά και διαπερνά τις προβιές, τις μυλόπετρες και τον Μελίκ. «Ακόμη είμαι εδώ!» φωνάζει ο Μελίκ! Ο Ταβίτ έκπληκτος λέει: «Μελίκ κούνησε το σώμα σου λίγο!» Ο Μελίκ κινείται και με φρίκη νιώθει το σώμα του να κομματιάζεται και να πέφτει κάτω, χωρισμένο στα δύο. Φεύγοντας ως νικητής, ο Ταβίτ προειδοποιεί τους στρατιώτες του Μελίκ να μην επιτεθούν ποτέ ξανά στο Σασούν. Η επιστροφή του Ταβίτ στο Σασούν είναι θριαμβευτική. Ο Ταβίτ ήταν αρραβωνιασμένος με μια κοπέλα που του γνώρισε ο θείος του, την Τσιμισκίκ, αλλά ακύρωσε τον επικείμενο γάμο του όταν γνώρισε τη γενναία και δυναμική Χαντούτ Χανούν, κόρη του βασιλιά του Γκαμπουντγκόγ. Η Τσιμισκίκ θύμωσε και προσπάθησε να πολεμήσει το ζευγάρι αλλά ο Ταβίτ ήταν αποφασισμένος να παντρευτεί την Χαντούτ, όπως κι έγινε. Ο Ταβίτ και η Χαντούτ απέκτησαν ένα γιο, τον Μχέρ, ο οποίος ήταν δυνατός και θαρραλέος σαν τον πατέρα του. Όμως η Τσιμισκίκ δεν ξέχασε όσα είχαν προηγηθεί... Κι έτσι πήρε την εκδίκησή της μέσω της 7χρονης κόρης της που είχε αποκτήσει με τον Ταβίτ. Η μικρή μια μέρα σκότωσε τον πατέρα της με ένα βέλος την ώρα που αυτός κολυμπούσε. Η Χαντούτ μετά το θάνατο του Ταβίτ, αυτοκτόνησε από τη στεναχώρια της. Και οι δυο τους θάφτηκαν δίπλα στον πατέρα του Ταβίτ, Μχέρ. Ο Σανσουντσί Ταβίτ είναι το σύμβολο της περηφάνιας και του θάρρους ολόκληρου του αρμενικού έθνους. Το εκπληκτικό άγαλμα του Σανσουντσί Ταβίτ φιλοτεχνημένο από το σημαντικό αρμένιο γλύπτη Γερβάντ Κοτσάρ, το 1959, είναι τοποθετημένο στην είσοδο του κεντρικού σιδηροδρομικού σταθμού του Ερεβάν. Βαρτενί Κασαπιάν.

Now the hour had come for the final blow;
And for the third time David raised his sword.
"Now one blow have I left. I must strike for God’s sake,”
He said, “I must strike... no one else remains.”

Saying thus, he mounted, careered his horse.
His fiery steed took flight and sailed high,
In the heavens careered, defiantly—
Then downward came the lightning-laden sword.
Through forty hides of oxen did it pass,
Also through forty millstones did it pass,
Clear through the loathsome monster did it cleave,
Cut into his flesh seven feet deep.

“I am among the quick! Strike once again!”
Melik roared from deep within the well.
David heard, and was much astonished
At the blow he’d struck and his Lightning-Sword.

"Melik," he said, "do move about a bit."
And Melik made a stir within the well.
Right down the middle his body split,
One section falling here, another there.
The Egyptian soldiers, when they viewed that sight,
Terror-stricken, their blood to water turned.

David of Sasun is a character from Armenian legend, a titanic warrior who liberated the Armenian people from the yoke of Egyptian oppression.
Τhis is part of an the epic Armenian poem over 1,000 years old. From generation to generation, from century to century, people have handed down tales of David’s deeds, his gigantic strength.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου