ένα μη κερδοσκοπικό και μη εμπορικό πολιτιστικό ιστολόγιο - a non profit and a non commercialized cultural blog

Πέμπτη, 13 Σεπτεμβρίου 2007

THE OTTOMAN CONQUEST OF CYPRUS - ΑΦΙΕΡΩΜΑ: ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΤΟΥΡΚΟΥΣ ΤΟ 1570

Τις 3 Ιουλίου του 1570 ο τουρκικός στόλος προσωρμίζεται στη Λάρνακα όπου αρχίζει να αποβιβάζεται, ιππικό και πεζικό με όλες τις αποσκευές χωρίς κανένας να τον ενοχλήσει εξαιτίας της απροθυμίας και της ανικανότητας του διοικητού του νησιού Νικόλαου Δανδόλου, ο οποίος απαγόρευσε στον αρχιστράτηγο Έκτορα Βαγλιώνη να αντισταθεί με το ιππικό στην απόβασή τους γιατί στο πολεμικό συμβούλιο που έλαβε μέρος στην Άσσια της Μεσαορίας απεφάσισαν οι Βενετοί να περιοριστούν μόνο στην υπεράσπιση της Λευκωσίας και της Αμμοχώστου αφήνοντας απροστάτευτα όλα τα άλλα μέρη του νησιού. Επειδή οι υπερασπιστές της Λευκωσίας νόμιζαν ότι ο εχθρός θα πολιορκούσε πρώτα την Αμμόχωστο, ο Έκτωρ Βαγλιώνης πήγε με λίγο στρατό να φρουρήσει τη Λευκωσία.
Η οχυρή κωμόπολη Λεύκαρα, υποτάχθηκε αμέσως στους τούρκους χωρίς σχεδόν καμία αντίσταση. Ο Αρχιστράτηγος Μουσταφάς χάρησε τη ζωή και δεν πείραξε τις περιουσίες των Λευκαριτών, θέλοντας με αυτό τον τρόπο να παροτρύνει και τις άλλες πόλεις να πράξουν το ίδιο και να υποταχθούν αμαχητί. Αλλά οι Ενετοί για να μην διαδοθεί το κακό αυτό παράδειγμα, μπήκαν στα Λεύκαρα τη νύχτα και κατέσφαξαν τους περισσότερους κατοίκους της κωμόπολης, τα παιδιά και της γυναίκες τα οδήγησαν στα βουνά. Έτσι πολλοί υπόδουλοι Έλληνες, που υπέφεραν την δουλεία των Ενετών, έβλεπαν με απάθεια ή με θετικό μάτι τους Τούρκους, οι οποίοι πίστευαν ότι θα τους απάλλαταν από τα χέρια των Ενετών.
Στο μεταξύ, ο Μουσταφάς έστειλε στη Λευκωσία μια επιστολή με έναν τυφλό μοναχό τον Νικόλαο Κορφιάτη παρακινόντας τους να υποταχθούν ειρινικά στους Τούρκους και υποσχόμενος να μην πειράξει ούτε αυτούς ούτε τις περιουσίες τους.
Γύρω στα τέλη του Ιουλίου, οπόταν και το βαρύ πυροβολικό αποβιβάσθηκε στο νησί, ο Μουσταφάς συγκρότησε πολεμικό συμβούλιο, κατά το οποίο αποφασίστηκε να πολιορκηθεί πρώτα η Λευκωσία, παρά τη γνώμη του Πιαλή ο οποίο πρότεινε να πολιορκηθεί πρώτα η Αμμόχωστος. Μετά από αυτή την απόφαση, ο Μουσταφάς αφού ερήμωσε τις πεδιάδες πέριξ της Λευκωσίας στρατοπέδευσε μπροστά από τα τείχη της Λευκωσίας με 100 000 άνδρες εκ των οποίων οι μισοί ήταν τακτικός στρατός, 2 500 ιππείς. Η δε φρουρά της Λευκωσίας αποτελείτο από 10.000 άνδρες, εκ των οποίων 1 500 ήταν Ιταλοί Ενετοί, 2.500 Κύπριοι, 250 Αλβανοί και 1000 ευγενείς της Λευκωσίας.
Ο Μουσταφάς διήρεσε το πεζικό σε 7 σώματα και το καθένα εξ αυτών συνίστατο από 7 000 άνδρες και όρισε στο καθένα ποιο μέρος να περιβάλει. Κάθε σώμα είχε και μια κανονοστοιχία των 7 πυροβόλων.

Η πολιορκία διήρκεσε 7 εβδομάδες, κατά τις οποίες ο Πιαλής παρέπλεε τις θάλασσες της Ρόδου, για να εμποδίσει την έλευση οποιουδήποτε Χριστιανικού στόλου. Οι δε υπερασπιστές της Λευκωσίας, αμύνθηκαν γενναία στις θέσεις τους, αποκρούοντας δύο γενικές εχθρικές εφόδους, κατά δε όμως την Τρίτη που έλαβε χώρα στις 18 Αυγούστου έχασαν πολλούς αξιωματικούς. Κατά δε το τέλος του Αυγούστου όταν επανήλθε ο Πιαλής από τον παράπλου της Ρόδου, ο αρχιστράτηγος Μουσταφάς τον διέταξε να ενισχύσει τον στρατό ξηράς κατά 20.000 στρατιώτες και ναύτες, έτσι ώστε με ισχυρή έφοδο ολοκλήρου του στρατεύματος να αλώσουν την πόλη. Οι στρατιώτες αμέσως αποβιβάσθηκαν, και η έφοδος ορίστηκε να γίνει στις 9 Σεπτεμβρίου 1570. Η Λευκωσία κατελήφθη ύστερα από σκληρώτατες μάχες στους προμαχόνες, στα τείχη και τους δρόμους της που κράτησαν επτά έως οκτώ ώρες.
Πριν δε ανατήλει ο ήλιος κυριεύθηκαν με έφοδο οι τέσσερις προμαχώνες, του Ποδοκατάρου, του Κωνστάντζου, του Δαβίλα και της Τριπόλεως και οι φρουροί τους αποσύρθηκαν στα ενδότερα του φρουρίου. Σύμφωνα με την παράδοση, η πρώτη οθωμανική σημαία στήθηκε στον καταληφθέντα προμαχώνα Κωστάντζου, όπου αργότερα χτίστηκε σε ανάμνηση του γεγονότος αυτού το τέμενος του Σημαιοφόρου(=Μπαϊρκατάρη) Μάταια οι κάτοικοι της πόλης έριχναν τα όπλα τους και έπεφταν στα πόδια των τούρκων ζητώντας έλεος. Εκείνοι έκαναν τη δουλεία που έκαναν ανέκαθεν καλύτερα, κατασφάζοντάς τους.
Ο Δάνδολος συνελήφθη από τους Τούρκους και ο Μουσταφά πασάς διέταξε να τον αποκεφαλίσουν και έστειλε μάλιστα την κεφαλή του στον αρχηγό της ενετικής φρουράς της Κερύνειας , ο οποίος καταβληθείς από πανικό παρέδωσε αμαχητί τα φρούρια που ήτανε κάτω από τις διαταγές του. Με τον ίδιο άγριο τρόπο θανατώθηκαν οι περισσότεροι αρχηγοί των Ενετών και οι απομείναντες στη Λευκωσία Φράγκοι ιππότες, άρχισε δε αμέσως η τραγική σφαγή, η οποία διάρκεσε πολλές ημέρες. Οι τραγικές σκηνές οι οποίες είχανε διαδραματιστεί κατά την άλωση της Κωνσταντινούπολης επαναλήφτηκαν ακόμα μια φορά.
Οι εκκλησίες εμιάνθησαν, τα άγια εικονίσματα εξυβρίσθησαν παντοιοτρόπως και τα γυναικόπαιδα, τα οποία είχαν καταφύγει εντός των εκκλησιών, σφαγιάσθηκαν σχεδόν όλα.
Στους δρόμους και στις πλατείες όπου διεξήχθηκαν σκληρές μάχες, εξελίκτηκαν σκηνές φρίκης. Παντού σκοτωμένοι στρατιώτες αλλά και άμαχοι, ενώ ο εχθρός όπως λέει ο αρχιμανδρίτης Κυπριανός, «δεν άφηνε ζωντανό μήτε άνδρα, μήτε γυναίκα, μήτε βρέφος. τέλος πάντων ότι ηπάντει ηφάνιζε με την μάχαιραν. Και ήν ιδείν εις μίαν στιγμήν την ωραιοτάτην εκείνην πόλιν ένα άμορφον θέαμα, εις τους δρόμους να τρέχη το αίμα και να κοκκινίζη το έδαφος. Και εις κάθε ολίγον διάστημα βουνά θανατωμένους. Ποίων αι κεφαλαί, ποίων τα χέρια, ποίων ποδάρια διαχωρισμένα, ποίων ο αιμιαλός έξω, ποίων τα εντόσθια χυμένα εις την γην και μεμιγμένα μετα των χοίρων, εις τους οποίους η ίδια τύχη μετα των πολιτών. Αι φωναί, τα δάκρυα, οι ολολυγμοί, οι αναστεναγμοί εβοούσαν, αγχολόγουν, ανέβενον έως εις τον ουρανόν, αλλά δεν ήτον ευσπλαχνία, δεν ήτον συμπάθεια. Και τωόντι ημέρα εκδικήσεως της οργής του Θεού κατ΄ εκείνου του λαού…
Έπαυσε τέλος πάντων εκείνο το αγχολόγισμα των κανονιών και τουφεκίων από του να βροντολογούσιν, αλλ’ εμεταβάλθη η σκηνή εις ένα άλλο δυστυχές και άθλιον, διότι δεν ηκούετο άλλο, παρά δάκρυα, οδυρμοί, κλαυθμοί, φωναί και αναστεναγμοί ακατάπαυστοι των Eυγενίδων γυναικών, όπου εχωρίζοντο από τους άνδρας των. Eκείνας τας φωνάς των βρεφών και παιδίων, όπου αρπάζοντο από τας αγκάλας των μητέρων. Tων παρθένων αι κραυγαί από την βίαν και δυναστείαν των ασελγεστάτων νικητών. Tων νέων την βίαν, ποιος να κλαίει τον αποχωρισμόν του πατρός, του φίλου, του συγγενούς, της μητρός, της αδελφής και όσους με δυσκολίαν υποτάσσοντο ευθύς η μάχαιρα εις τον λαιμόν. Tων γερόντων και γραίων έκοπταν τας κεφαλάς διά δοκιμήν των σπαθιών τους... Aυτή η φοβερά σφαγή και αρπαγή εβάσταξε σχεδόν τρεις ημέρας. Έγδυσαν τας εκκλησίας, τας ιεράς τράπεζας εκατατσάκισαν, τας εικόνας υβρίζοντες έσχιζαν εις λεπτά. όσους τύρουν εις τας εκκλησίας καταφύγοντας εθανάτωσαν... Έκαμαν ένα πλούσιον λεηλατισμό, όπου οι ίδιοι έλεγον, πως υπερέβαινε εκείνον της Kωνσταντινουπόλεως... Eφονεύθησαν δε εις αυτήν την αποφράδα ημέρα περισσότερον από είκοσι χιλιάδες ευγενών, λαού και στρατεύματος».
Η Λευκωσία αλώθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου. Αλλά οι σφαγές, οι λεηλασίες, οι καταστροφές και οι διώξειςσυνεχίστηκαν για μέρες και νύχτες. Από τις πέραν των 56 000 ψυχών που βρίσκονταν στην πόλη όταν είχε περικυκλωθεί, υπολογίζεται ότι σκοτώθηκαν κατά τις 46 μέρες της πολιορκίας αλλά και κατεσφάγησαν μετά την πτώση γύρω στις 20 000 χιλιάδες άτομα. Ένας ακαθόριστος αριθμός κατόρθωσε να διαφύγει στα βουνά ενώ πάρα πολλοί αιχμαλωτίστηκαν. Οι ορδές των βαρβάρων εισβολέων διέτρεχαν την πόλη καταστρέφοντας και αρπάζοντας ό,τι πολυτιμότερο έβρισκαν από τα ανάκτορα και τα αρχοντικά, από τις εκκλησίες και τα μοναστήρια, από τα καταστήματα και τις αποθήκες και από τα σπίτια των απλών φτωχών ανθρώπων. Άρπαζαν ακόμη από τις εκκλησίες-όπου είχαν καταφύγει-και από τα σπίτια νέους άνδρες και κυρίως γυναίκες και παιδιά, που αποτελούσαν αυτομάτως «περιουσία» εκείνων που τους ανακάλυπταν και τους συνελάμβαναν. Όσοι δεν τους φαίνονταν ικανοί να «πιάσουν» μεγάλες τιμές στα σκλαβοπάζαρα της ανατολής κατασφάζονταν.
Οι συνήθεις σκηνές του βιασμού των γυναικών και της πωλήσεως των νέων και των νεανίδων στο παζάρι της Λευκωσίας επαναλήφθηκαν, ενώ ο Μουσταφάς πασάς μετέβαλλε τον καθεδρικό ναό της Αγίας Σοφίας σε τζαμί, όπου και οργάνωσε μεγάλη γιορτή την 15η Σεπτεμβρίου για να ευχαριστήσει τον Αλλάχ για την νίκη του.Mετά από τριών ημερών τουρκικών ακολασιών η Aγία Σοφία βρίσκεται απογυμνωμένη από τα ιερά της, σπασμένα τα ζωγραφιστά της παράθυρα, οι βασιλικοί τάφοι βεβηλωμένοι και κατεστραμμένοι από κάθε χριστιανικό διάκοσμο. Mετατρέπεται δε, με κάθε επισημότητα, σε μουσουλμανικό τέμενος. Ένας λαός, χωρίς πολιτισμική βάση, που δεν ξέρει να δημιουργήσει καταστρέφει και μετατρέπει. Oι πύργοι της πρόσοψης επεκτείνονται σε μιναρέδες, στον κυρίως ναό τοποθετούν το μιράπ και απομονώνουν το ιερό βήμα. Oι αγιογραφίες και τα γλυπτικά έργα καταστράφηκαν. Oι υαλοπίνακες των παραθύρων διακοσμημένοι με χριστιανικά θέματα καταστράφηκαν επίσης ή καλύπτηκαν με γύψο.

Selim II, the Sot, ruled the Ottoman Empire in the later stages of the 16th century. Though he showed little inclination for actually ruling the empire, this was slightly counterbalanced by the fact that his advisor, Sokollu Pasha was a man of exceptional intelligence and vision, the last of Suleiman the Magnificent's three great advisors. Sokollu would slow the damage that such an utter disgrace of a sultan, like Selim, could inflict on the country.
The ineffective sultan would have been more than happy to never make an actual decision in his life, but others around him saw this as a political advantage. One Joseph Nasi, a Portuguese man of Jewish descent, and one with an avowed hatred of the Venetians was one such person. By allying with the influential Lala Mustafa, Nasi set about to convince the Sultan that the Venetian island of Cyprus would be a perfect target for Ottoman expansion, and so it was that Selim overrode Sokollu for the first time.
Sokollu meanwhile had been trying to get several projects underway. The Ottoman military was slated to assist the revolting Moors of North Africa, specifically present day Tunis which was then a conquest of the Spanish, while a plan was being drawn up to cut a canal through the Sinai peninsula. The plan for the canal was shelved for a short while because of a revolt in the province of Yemen, on the southwestern coast of the Arabian Peninsula and the expedition to relieve the Moors had not even been fully planned yet when Selim II demanded an invasion of Cyprus.

Leading to the Invasion

The protagonist of this plan, Nasi, was successful in convincing Selim to invade Cyprus and as a reward for the "idea" was promised the Cyprus as his and given ten islands in the Cyclades chain, which were of extreme value for their unique ability to support both vineyards and sugar plantations. These islands alone made Nasi a massively rich man, but Cyprus, which produced cotton, sugar and wine would make him even richer. Some problems did stand in the way of the invasion though.
Not only did Sokollu not support the proposed invasion of Cyprus, but the political state between the Ottoman Empire and Venice was one of peace. As well, the Ottoman empire was increasingly looked to as a major problem for Europe and attempts to gather an alliance to stand up to it, while not being successful as of yet, where happening regularly. Selim though was convinced that the island should be taken and so a diplomat was dispatched to Venice. The diplomat listed a rather unattainable list of grievances by the empire towards the Venetians and demanded that either these be redressed or that Cyprus be ceded to the Ottoman Empire. The Venetians refused on both accounts.
Invasion of Cyprus
So it was that in the summer of the year 1570, Lala Mustapha Pasha and an Ottoman fleet was dispatched with 60,000 men, including cavalry and artillery for the invasion of Cyprus. Selim II, meanwhile, decreed the typical Ottoman promise; promising to protect the common peoples of the island and to respect their properties and lives, Selim requested that the nearby bey do his utmost to win the hearts of the people of Cyprus. Considering the fact that the Venetians had let this land languish for years, allowing the island's Frankish overlords to rule the people by the fist, it did not take much effort to bring them over to the Ottoman side. The Venetians, hoping to scare their subjects on Cyprus into submission, after the news of the Ottoman's landing on Cyprus had sparked a few pro-Turkish revolts, killed several hundred people. On the other hand, the Greeks that the Ottoman armies would liberate as they marched where treated well and thus food and partisan support was a sure guarantee for the Ottoman forces in Cyprus.
The Ottoman force's main targets were the cities of Famagusta and Nicosia. The entire island of Cyprus was heavily fortified, past raids by the Ottoman navy had forced the Venetians to improve the coastal and city defenses of the area to further protect its investment. Among these fortifications, Nicosia was the most heavily fortified, and should it have a strong force to defend it, it might have been impossible fore the Ottoman troops to take it. Though the Ottoman troops moved easily toward Nicosia, with no engagements, they waited for reinforcements from North Africa before actually assaulting Nicosia.
As luck would have it, the Ottoman forces did not need the reinforcements for this siege. Nicosia did not have a strong force, they were badly commanded and had bad moral, and thus the defenses of the city were not much use in preventing the Ottoman siege. Within six weeks, on September 9th, 1570, the garrison in Nicosia surrendered. When the Ottoman forces finally entered the city, the slew the garrison troops and commanders and sacked the city. The churches where converted to mosques and the young men and women were taken as slaves and transported to Istanbul. Mustafa now marched for Kyrenia, but word of the massacre of the Nicosian garrison had spread fast and the city surrendered without a fight. Only Famagusta remained against the Ottoman forces. The Venetian governor of this city, one Marc Antonio Bragadino, managed to greatly motivate the defenders of Famagusta and the city not only withstood the Ottoman siege, but would remain inviolate for three months. Though the Ottoman forces shelled the wall and even opened a large breach, which was only held due to a strong defense and then patched with burning debris, the city managed to hold up.
When finally there was said to have been only three barrels of powder left to the defenders, the garrison had choice but to surrender. Bragadino, having greatly impressed Mustafa, was granted his honorable surrender and the Venetian forces sallied from Famagusta in order to parley with the Ottoman leader. Though the two leaders met and conferred together, relations quickly broke down over accusations that Bragadino had massacred Ottoman prisoners. In a rage, Mustafa took Bragadino prisoner and eventually had him flayed alive in the main square of Famagusta when the Venetian refused to convert to Islam. Overall, the island fell with Famagusta, though the invasion would spark the Holy League and lead to the Battle of Lepanto, the Ottoman Empire would suffer no lasting damage from that engagement and under a very uncharacteristic form of benevolence, for that day and age, Cyprus would be brought fully within the fold.


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου