ένα μη κερδοσκοπικό και μη εμπορικό πολιτιστικό ιστολόγιο - a non profit and a non commercialized cultural blog

Τετάρτη, 9 Ιανουαρίου 2008

ΤΟ ΧΩΡΙΟ ΜΑΡΩΝΑΣ ΚΑΙ Ο ΕΛΕΗΜΩΝ ΗΓΟΥΜΕΝΟΣ - THE VILLAGE OF MARONAS AND THE CHARITABLE ABBOT

Το χωριό Μάρωνας στη Πάφο πρέπει να ήταν ένα από τα 60 χωριά που κατοικούνταν από την κοινότητα των Μαρωνιτών στην Κύπρο. Το χωριό μπορεί να πήρε το όνομά του από τον ιδρυτή και προστάτη άγιο των Μαρωνιτών, τον Άγιο Μάρωνα. Η Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια αμφισβητεί ότι ήταν ένα χωριό των Μαρωνιτών και δηλώνει ότι "Δεν υπάρχει καμιά σχέση προς την αίρεση των Μαρωνιτών του Λιβάνου αν και από πολύ νωρίς κατοίκησαν Μαρωνίτες και στην Κύπρο. Ωστόσο δεν υπάρχει μαρτυρία για την ύπαρξη τους στην περιοχή του χωριού". Τα ίδια γράφει και για το χωριό Μαρώνι στη Λάρνακα. Υπάρχουν όμως στοιχεία ότι το χωριό μπορεί να κατοικήθηκε κάποτε από Μαρωνίτες. Κατά τη διάρκεια της Φραγκικής περιόδου, το χωριό ήταν πολύ πλούσιο, και ήταν ένα από τα 14 χωριά στη Πάφο που αποτελούσαν τη Μικρή Κουμανδαρία των Ιωαννιτών Ιπποτών που ύδρευε στο χωριό Φίνικας. Ο Μάρωνας πρέπει να ήταν επίσης ένα πολύ μεγάλο χωριό επειδή οι Λατίνοι το είχαν κάνει θρησκευτικό κέντρο, δημιουργώντας εκεί Λατινική Καθολική Επισκοπή και είχαν υπό την κατοχή τους ένα πολύ μεγάλο μοναστήρι στο χωριό. Αυτή η κίνηση μάλλον θα έγινε κάτω από τη πολιτική των Λατίνων στο να Λατινοποίησουν τους Μαρωνίτες σε ολόκληρο το νησί. Αυτό το γεγονός αποδεικνύει ότι το χωριό μπορεί να κατοικείτο από Μαρωνίτες Καθολικούς επειδή οι Λατίνοι δεν θα το είχαν κάνει Καθολική Επισκοπή εάν το κατοικούσαν Ορθόδοξοι Έλληνες. Οι μόνοι άνθρωποι στην Κύπρο που ήταν Καθολικοί και ζούσαν σε χωριά ήταν οι Μαρωνίτες επειδή οι Λατίνοι δεν δημιούργησαν ποτέ τους αγροτικές κοινότητες στη Κύπρο, αλλά σχεδόν όλοι ζούσαν στις πόλεις, ειδικά στην Αμμόχωστο.
Πότε και πώς το χωριό περιήλθε να γίνει Τουρκικό και Μουσουλμανικό από το να είναι ίσως Μαρωνίτικο και Χριστιανικό κανένας δεν ξέρει, αλλά εάν πάρουμε τα ιστορικά γεγονότα, μπορούμε να υποθέσουμε ότι το χωριό άλλαξε ταυτότητα μετά από την Οθωμανική κατάκτηση της Κύπρου. Κατά τη διάρκεια της Οθωμανικής κατάκτησης του νησιού, μέχρι 32.000 Μαρωνίτες σκοτώθηκαν υπερασπιζώμενοι το νησί στη θέση των Φράγκων. Μέχρι το τέλος της Οθωμανικής κατάκτησης, μόνο 810 Μαρωνίτες παρέμειναν ζωντανοί στη Κύπρο,κυρίως γυναίκες και παιδιά. Καθώς ήταν η συνήθεια μεταξύ των Τούρκων, πολλοί στρατιώτες του Οθωμανικού στρατού πήραν ως συζύγους πολλές Μαρωνίτισες γυναίκες που έμειναν χήρες, και εγκαταστάθηκαν στα χωριά των Μαρωνιτών. Με αυτή τη κοινωνική αλλαγή, πολλά Μαρωνίτικα χωριά έγιναν Τουρκικά. Πολύ πιθανό και το χωριό Μάρωνας να ήταν ένα από αυτά τα χωριά. Εντούτοις αυτός ο εξισλαμισμός και η διαδικασία Τουρκοποίησης του χωριού πρέπει να ήταν βαθμιαία επειδή μέχρι το 1960, το χωριό είχε επίσης και 11 Χριστιανούς μεταξύ των 100 Μουσουλμάνων, που συμπλήρωναν συνολικά όλοι μαζί 111 ψυχές. Σαν συντριπτικά Τουρκοκυπριακό χωριό, ο Μάρωνας επέζησε έως το 1963-64 όταν οι κάτοικοί του, και Χριστιανοί και Μουσουλμάνοι, εγκατέλειψαν τα σπίτια και το χωριό τους για να επιδιώξουν ασφάλεια κατά τη διάρκεια της διακοινοτικής βίας που ξέσπασε μεταξύ των Ελληνικών και Τουρκικών κοινοτήτων του νησιού. Όταν οι διαμάχες τελείωσαν, η Τουρκοκυπριακή ηγεσία απέτρεψε τους Τουρκοκυπρίους από το να επιστρέψουν πίσω στα χωριά τους, και ο Μάρωνας όπως πολλά άλλα Τουρκοκυπριακά χωριά αφέθηκε ακατοίκητος με τη συνέπεια να περιέλθει στη καταστροφή. Σήμερα, πολύ λίγα από το χωριό στέκονται ακόμα, και η προηγούμενη δόξα του έχει εξαφανιστεί μαζί με όλη του την ιστορία και θύμηση . Όμως, υπάρχει ακόμα κάτι που αφέθηκε για να μας υπενθυμίζει την ύπαρξη αυτού του χωριού, και αυτό είναι ένας ελεήμων Ηγούμενος που ζούσε στο μεγάλο μοναστήρι του Μάρωνα.
Δεν ξέρουμε ποιοι έκτισαν αρχικά το μοναστήρι και πιο ήταν το αρχικό του όνομα, αλλά θα είχε πιθανώς κατασκευαστεί από τους Μαρωνίτες, και έπειτα καταλήφθηκε από τους Λατίνους, και το πήραν με τη σειρά οι Έλληνες Ορθόδοξοι κατά τη διάρκεια του Οθωμανικού ζυγού στο νησί. Σαν Ελληνικό Ορθόδοξο μοναστήρι,ήταν αφιερωμένο στον Άγιο Μερκούριο, και ήταν κάποτε κάτω από την ηγεσία κάποιου πολύ ενάρετου και ελεήμονα Ηγούμενου που αφιέρωσε ολόκληρη τη ζωή του βοηθώντας τους άλλους. Δεν ξέρουμε πιο ήταν το όνομά του, αλλά ο εξαιρετικός χαρακτήρας του έγινε ένας μύθος που αναφέρεται ακόμα μέχρι αυτή τη μέρα. Κατά τη διάρκεια εκείνων των χρόνων που έζησε,υπήρχε πείνα, ασθένεια, φτώχεια, μιζέρια, και κακοριζικιά στο νησί. Ο φτωχός κόσμος των γειτονικών με το μοναστήρι χωριών, πήγαινε στον καλόψυχο και φιλάνθρωπο εκείνο Ηγούμενο. Ο Ηγούμενος δεν άφηνε ποτέ κανένα που ερχόταν στο μοναστήρι του αβοήθητο, ούτε Χριστιανό, ούτε Μουσουλμάνο.Έδινε τρόφιμα, ρούχα και χρήματα σε όλους και για αυτό τον αγάπησε ο κόσμος και τον σεβάστηκε πολύ,και οι καλές πράξεις του πέρασαν αξέχαστες από γενιά σε γενιά. Όχι μόνο αυτό, αλλά και η ακόλουθη έκφραση έχει περάσει στην ελληνοκυπριακή διάλεκτο: ''Αυτός χάσκει κατά τον Μάρωνα''. Αυτή η έκφραση σημαίνει ότι κάποιος δεν κάνει τίποτα για να βελτιώσει την ζωή του, και περιμένει από τον Ηγούμενο του μοναστηριού στο Μάρωνα με ανοικτό το στόμα, για να τραφεί.
Το μοναστήρι του Αγίου Μερκουρίου, όπως πολλά άλλα μοναστήρια στην Κύπρο, κάηκε και καταστράφηκε από τους Οθωμανούς. Σήμερα δεν είχε μείνει ούτε ίχνος του, ούτε μοναστήρι, ούτε εκκλησία. Το μόνο που επέζησε για να μας το θυμίζει είναι οι ενάρετες πράξεις αυτού του ελεήμονα Ηγούμενου,που έκανε τη Καινή Διαθήκη τρόπο ζωής και δεν έμεινε μόνο στα λόγια.
NOCTOC

The village of Maronas in Paphos must have been one of the 60 villages inhabited by the Maronite community in Cyprus. The village might have taken its name from the founder and patron saint of the Maronites, Saint Maronas. The Cyprus cyclopedia dismisses that it was a Maronite village by stating that ''there is no relation of the name of the village with that of the heretic sect of the Maronites from Lebanon, even though the Maronites have lived in Cyprus for many centuries. Even so, there is no evidence of their existence in the village''. It writes the same thing about the village of Maroni in Larnaca.
However, there is evidence that the village might have been inhabited by Maronites. During the Frankish period, the village was very rich and it was one of the 14 villages in Paphos which made up the Small Commandaria of the knights of the Templars which had its head quarters at the village of Phinikas. Maronas must have also being a very big village because the Latins had made it a religious center by making a Catholic Bishopric there and by having a very big Monastery in the village. This development could have taken place under the Latin quest to Latinize the Maronites all over the island. This fact proves that the village could have been inhabited by Maronite Catholics because the Latins would have not made it a Catholic Bishopric if it was inhabited by the Orthodox Greeks. The only people in Cyprus who were Catholic and lived in villages, were the Maronites because the Latins never created rural communities but almost all of them lived in the cities, especially in Famagusta.
When and how the village came to become Turkish and Muslim from being Chritsian  and perhaps Maronite nobody knows, but if we take historical facts, we can assume that the village changed identity right after the Ottoman conquest of Cyprus. During the Ottoman conquest of the island, as many as 32,000 Maronites died defending the island for the Franks. By the end of the Ottoman conquest, only 810 Maronites remained on the island mostly women and children. As it was the custom among the Turks, many soldiers of the Ottoman army took as wives, many Maronite women who become widowed, and settled in Maronite villages. With this social change, many Maronite villages become Turkish and Muslim, and more than likely the village of Maronas was one of them. However, this Islamization and Turkification process must have been gradual because up to 1960, the village also had 11 Christians among the 100 Muslims that lived in it, totaling all together to 111 souls.

As an overwhelmingly Turkish Cypriot village, Maronas survived until 1963-64 when its inhabitants, both Christians and Muslims, abandoned their homes and village to seek safety during the inter-communal violence that broke out among the Greek and Turkish communities of the island. When the clashes were over, the Turkish Cypriot leadership prevented the Turkish Cypriots from returning back to their villages, and Maronas like many other Turkish Cypriot villages was left uninhabited with the consequence of falling into ruins. Today, very little of the village is still standing and its past glory has disappeared along with all its history and remembrance. However, there is still one thing left to remind us of this village, and that is an Abbot who used to live in the big monastery of Maronas.
We do not know who first build the monastery and what its original name was. But it was probably first build by the Maronites, and then taken over by the Latins, and in return went into Greek Orthodox jurisdiction during the Ottoman rule of the island. As a Greek Orthodox monastery, it was known to be dedicated to Saint Mercurios. This monastery once was run by an Abbot who spend his whole life in helping others. We do not know what his name was, but his exceptional character became a legend that is still remembered to this day. During those days when he lived, there was extreme poverty on the island. Hunger and sickness had become part of much of the population in Cyprus. This outstanding Abbot had put the words of Christ into practice and he never left anyone who came to his monastery seeking food, money, or clothing, empty handed. Everybody was given help, Muslim or Christian, and for this, the people of Paphos came to love him and respect him so much, that his good deeds were passed down from generation to generation. Not only that, but the following expression has passed into the Greek Cypriot dialect: ''He/she is looking towards Maronas''. This expression means that some-one does nothing to help himself, and is waiting with an open mouth for the Abbot at the monastery of Maronas to feed and help him. The monastery of Saint Mercurios, like many other monasteries in Cyprus, was burned down and destroyed by the Ottomans. Not even a trace of it survives today, except the legend of this charitable Abbot.

NOCTOC


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου