ένα μη κερδοσκοπικό και μη εμπορικό πολιτιστικό ιστολόγιο - a non profit and a non commercialized cultural blog

Παρασκευή, 15 Φεβρουαρίου 2008

Η ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΙΑΛΕΚΤΟΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΤΩΝ ΚΥΠΡΙΩΝ-THE CYPRIOT DIALECT WITHIN A CYPRIOT PERSPECTIVE

Καθ' όλη τη διάρκεια της ιστορίας τους, οι Κύπριοι ήταν γνωστοί για τη συντηρητικότητα τους. Πολλοί προσπαθούν να εξηγήσουν αυτή τη τάση στο γεγονός ότι η Κύπρος είναι νησί. Όμως μια τέτοια εξήγηση είναι ψευδής επειδή αντίθετα, λόγω  γεωγραφίας, η επαφή με τον έξω κόσμο είναι πιο συχνή ανάμεσα στους νησιώτες παρά σε πληθυσμούς που ζουν σε ηπειρωτικές περιοχές. Αυτό που μπορεί να εξηγήσει ακριβέστερα τη συντηρητικότητα των Κυπρίων είναι ότι αυτή η συντηρητικότητα η ίδια έχει χρησιμοποιηθεί ως όπλο για την εθνική και πολιτιστική τους επιβίωσή  δια μέσω χιλιάδων χρόνων ξένης κυριαρχίας. Μια πτυχή αυτής της συντηρητικότητας είναι η μορφή της ελληνικής γλώσσας, που οι Ελληνοκύπριοι μιλούσαν και μιλούν ακόμη σήμερα.
Οι Έλληνες έχουν εγκατασταθεί στη Κύπρο από το 1400 π.Χ. και από τότε η ελληνική παρουσία στο νησί είναι συνεχής μέχρι την παρούσα ημέρα και μαζί και η ελληνική γλώσσα. Αντίθετα από τη Σικελία που είναι κοντά στη κυρίως Ελλάδα αλλά εντούτοις έχασε την ελληνική πολιτιστική της ταυτότητα και γλώσσα της, η Κύπρος έχει κατορθώσει να διατηρήσει και τα δύο ακόμη κι αν το νησί ήταν πάντα απομονωμένο και γεωγραφικά μακρυά από την ηπειρωτική Ελλάδα. Οι Κύπριοι έχουν κατορθώσει να κρατήσουν την ελληνική γλώσσα και την ταυτότητα τους κάτω από πολύ αντίξοες συνθήκες και δυσκολίες καθ' όλη τη ταραχώδη ιστορία του νησιού. Τόσο πολύ αντίξοες συνθήκες που μάλιστα ξανακοιτάζοντας στην ιστορία, μπορεί να λεχθεί ως ''θαύμα'' το ότι το νησί προήλθε μετά από χιλιάδες χρόνια σκληρής σκλαβιάς με την ελληνική του ταυτότητα και πολιτισμό άθικτο. Όμως αυτό το "θαύμα'' μπορεί μόνο να εξηγηθεί εάν κάποιος κοιτάξει στην ίδια τη κυπριακή συντηρητικότητα και είναι σ' αυτή τη συντηρητικότητα που μπορούμε να βρούμε την απάντηση.
Μέσα από όλα αυτά τα χιλιάδες χρόνια ξένης κυριαρχίας, προκειμένου να κρατηθεί η ελληνική ταυτότητά τους, οι Κύπριοι είχαν μόνο τις παραδόσεις τους για να κρατηθούν. Για αυτό το λόγο, αποσύρθηκαν στον εαυτό τους κρατώντας τις παραδόσεις τους ως μόνο τρόπο υπεράσπισης. Αυτή η συντηρητική και εσωστρεφής προσέγγιση προς στο κόσμο κράτησε την εθνική τους ταυτότητα ζωντανή μέσα στους αιώνες. Το καλύτερο παράδειγμα αυτής της συντηρητικότητας είναι η μορφή της ελληνικής γλώσσας που ομιλείται στο νησί. Η ελληνοκυπριακή διάλεκτος έχει κρατήσει πολλές αρχαίες λέξεις και μια αρχαΐζουσα μορφή της ελληνικής γλώσσας που έχει εξαφανιστεί από τα νέα ελληνικά. Ενώ τα νέα ελληνικά είχαν πολλές επιρροές από τις σλαβικές γλώσσες λόγω της εισβολής των Σλάβων στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια του 7ού αιώνα, η Κύπρος δεν επηρεάστηκε και για αυτό το λόγο το γράμμα ε στο τέλος των ρημάτων του αόριστου (π.χ.πήγαιναν, έγινε πηγαίνανε) που είναι σλαβικής προέλευσης δεν έχει υιοθετηθεί στο νησί αλλά κράτησε την αρχαΐζουσα μορφή. Ενώ στα νέα ελληνικά,η αλβανική λέξη κότα αντικατέστησε την ελληνική λέξη όρνιθα, στην Κύπρο η τελευταία λέξη διατηρήθηκε. Αυτό είναι μόνο ένα παράδειγμα από τα πολλά (για να μην πούμε τίποτα για το ποπ κορν και τους σίταρους) που κάνουν τα ελληνικά που ομιλούνται στη Κύπρο πολύ διαφορετικά από τα νέα ελληνικά. Φυσικά κατά τη διάρκεια των αιώνων πολλές λέξεις από τις γλώσσες των εισβολέων υιοθετήθηκαν από τους Κυπρίους, και το ελληνοκυπριακό λεξιλόγιο από μόνο του δεν έχει μείνει ανέφικτο από ξένες επιρροές αλλά πέρα από όλα είναι πολύ περισσότερο κοντά στα αρχαία ελληνικά παρά τα νέα ελληνικά.
Με την ανεξαρτησία της Ελλάδας, και την υιοθέτηση των αττικών ελληνικών ως επίσημη γλώσσα του νέου ελληνικού κράτους, οι άλλες μορφές της ελληνικής γλώσσας μπήκαν στο περιθώριο και υποβαθμίστηκαν. Συγχρόνως οι περιφερειακές ελληνικές διαλέκτοι υπερνικήθηκαν από τα νέα ελληνικά και έχουν εξαφανιστεί ακόμη και σε νησιά όπως τα Δωδεκάνησα που δεν ήταν μέρος του κράτους της Ελλάδας μέχρι τον 1947. Με την ανεξαρτησία της Κύπρου από τους Βρετανούς και με την υιοθέτηση των νέων ελληνικών ως επίσημη γλώσσα του κυπριακού κράτους (μαζί με τη τουρκική για Τουρκοκυπρίους) πολλοί εκτίμησαν ότι η διάλεκτος του νησιού θα είχε υπερνικηθεί από τα νέα ελληνικά και θα εξαφανιζόταν όπως έγινε και στη Κρήτη και αλλού. Αυτή η εκτίμηση έχει αποδειχθεί ψευδής επειδή σήμερα η ελληνική κυπριακή διάλεκτος είναι πιο ζωντανή από όσο ποτέ πριν. Είναι η μόνη ελληνική διάλεκτος σε όλο τον ελληνικό χώρο που έχει επιζήσει και ομιλείται ακόμα από όλους τους Έλληνες κατοίκους του νησιού (και όχι μόνον) σε καθημερινή βάση. Αυτό το αίνιγμα έχει κάνει πολλούς ανθρώπους, ειδικά ακαδημαϊκούς,να προσπαθούν να βρουν το λόγο για τον οποίο οι Κύπριοι δεν είναι πρόθυμοι να αποχωριστούν από τη διάλεκτο τους και επιμένουν να την χρησιμοποιούν. Πολλές έρευνες έχουν γίνει πάνω σε αυτό το ζήτημα, αλλά κανένας δεν θα καταλάβει ποτέ και να ανακαλύψει το γιατί εκτός αν προσπαθήσει να καταλάβει πρώτα τη ψυχολογία των Κυπρίων. Για τους Κυπρίους η χρήση της κυπριακής διαλέκτου έχει λίγο να κάνει με τη γνώση των νέων ελληνικών. Για τους Κύπριους τα νέα ελληνικά είναι μια άλλη μορφή της ελληνικής γλώσσας που δεν είναι δική τους. Για τους Ελληνοκυπρίους, η διάλεκτος τους είναι το ίδιο ελληνική όσο και τα νέα ελληνικά και δεν είναι πρόθυμοι να την αποχωριστούν όσο καλά και αν ξέρουν τα νέα ελληνικά, επειδή η κυπριακή διάλεκτος είναι η δική τους ελληνική γλώσσα και είναι υπερήφανοι για αυτή. Στη Κύπρο την ίδια, μεταξύ της ανεξαρτησίας και σήμερα, η διάλεκτος έχει καταπολεμηθεί κυρίως από τους ακαδημαϊκούς που προσπάθησαν να αποβάλουν τη χρήση της μέσα στους σχολικούς χώρους σκεπτόμενοι ότι εάν οι μαθητές σταματήσουν να τη μιλούν κατά τη διάρκεια του σχολείου, μετά θα σταματούσαν να την χρησιμοποιούν και στο σπίτι, και με το καιρό θα την αντικαθιστούσαν με τα νέα ελληνικά. Το πεδίο σκέψης τους έχει αποτύχει πάρα πολύ επειδή όχι μόνο οι μαθητές αλλά και οι καθηγητές οι ίδιοι σήμερα την χρησιμοποιούν κατά τη διάρκεια των μαθημάτων ενώ αυτά δίνονται στα νέα ελληνικά. Όπως με την εκπαίδευση, πολλοί επίσης σκέφτηκαν ότι η κυπριακή διάλεκτος θα καταμεριστεί με την εισροή σχεδόν όλων των σημαντικότερων ελλαδικών τηλεοπτικών καναλιών που εκπέμπουν τώρα στο νησί. Όμως, μ' έκπληξή τους πάλι, τα περισσότερα προγράμματα από την Ελλάδα έχουν αποτύχει να προσελκύσουν μεγάλη ακροαματικότητα από τους Ελληνοκυπρίους που προτιμούν να παρακολουθούν κυπριακά προγράμματα και σειρές που γίνονται στην κυπριακή διάλεκτο που δημιουργούνται από τοπικά κανάλια αλλά και από κυπριακές εκδοχές τηλεοπτικών καναλιών από την Ελλάδα. Έτσι όλα τα τηλεοπτικά κανάλια έχουν τρέξει για να εξαργυρώσουν μέσω της παραγωγής κυπριακών τηλεοπτικών προγραμμάτων στην κυπριακή διάλεκτο. Όμως στην επιδίωξη τους για να κερδίσουν χρήματα με τη χρησιμοποίηση της κυπριακής διαλέκτου, τα τηλεοπτικά κανάλια της έχουν κάνει ανελέητη κατάχρηση με το τελικό αποτέλεσμα της δημιουργίας πολύ χαμηλών τυποποιημένων προγραμμάτων που προσβάλλουν την κυπριακή διάλεκτο αντί να της δείχνουν σεβασμό. Στη παρούσα κατάσταση, οι Ελληνοκύπριοι έχουν αγανακτήσει με αυτή τη κατάχρηση της κυπριακής διαλέκτου από τα τηλεοπτικά κανάλια στο νησί και έχουν υποβάλει πολλά παράπονα για να σταματήσουν. Η επιθυμία των Ελληνοκυπρίων είναι να παρουσιάζεται η διάλεκτος τους με τον οφειλόμενο σεβασμό και να σταματήσει να χρησιμοποιείται καταχρηστικά χάριν της κερδοσκοπίας.
Παρά τις προβλέψεις που έγιναν στο παρελθόν για τον εκτοπισμό και του θανάτου της, μέχρι τώρα η ελληνοκυπριακή διάλεκτος έχει κατορθώσει να επιζήσει και να εμμείνει αποδεικνύοντας λανθασμένους όλους εκείνους που επιδίωξαν ή πρόβλεψαν την εξαφάνισή της. Οι Ελληνοκύπριοι γνωρίζουν πολύ καλά ότι είναι αυτή η διάλεκτος που τους κράτησε Έλληνες δια μέσω πολλών αιώνων απομόνωσης και ξένης κυριαρχίας και είναι αυτή η μορφή της ελληνικής γλώσσας που άκουσαν πρώτα στο στήθος της μητέρας τους και είναι με αυτή τη διάλεκτο που μεγάλωσαν και έμαθαν να μιλούν. Είναι μέσα από αυτή τη διάλεκτο που αισθάνονται πιο άνετα για να εκφραστούν. Αυτή είναι η πολύ δική τους ελληνική γλώσσα και για αυτό το λόγο την αγαπούν και εφόσον την αγαπούν, θα συνεχίσουν να την μιλούν.

NOCTOC

Throughout history, Cypriots have been known to be a very conservative people. Many try to explain this tendency to the fact that Cyprus is an island. However such a claim is false because on the contrary, due to their geographical nature, contact with the outside world is much more common among island people than people who live on mountainous regions. What can more accurately explain the conservativeness of the Cypriot people is that this conservativeness has been used as a weapon for their ethnic and cultural survival through thousands of years of foreign domination. One aspect of this conservativeness is the form of the Greek language, Greek Cypriots spoke and still speak today.
Greeks have settled on Cyprus since 1400 B.C. and since that time Greek presence on the island has been continuous to the present day and so has the Greek language. Unlike Sicily which is very close to the Greek mainland but never the less lost its Greek cultural identity and language, Cyprus has managed to maintain both of them even though the island has always been isolated and geographically far away from mainland Greece. The Cypriots have managed to keep their Greek language and identity under very unfavorable conditions and hardships throughout the island's turbulently history. So much so, that looking back in history, it can be seen as a''miracle'' that the island came out from thousands of years of harsh slavery with its Greek identity and culture intact. However this ''miracle'' can only be explained if one looks on the Cypriot conservativeness itself and is trough this conservativeness that we can find the answer.
Throughout all these thousands of years of foreign domination, in order to keep their Greek identity, Cypriots had only their traditions to hold onto. For this reason, they withdrew into themselves and hanged on to their traditions as their only way of self defense. This conservative and inward approach to the world kept their national identity alive throughout the ages. The best example of this conservativeness is the form of the Greek language spoken on the island.
The Greek Cypriot dialect has kept many ancient words and archaic forms of the Greek language which have disappeared from modern Greek. While modern Greek had many influences from Slavic languages due to the invasion of the Slavs into Greece during the 7th century, Cyprus was spared and for this reason the letter e at the end of the aorist continuous verbs (e.g epigenan was made pigenane= they were going) which is of Slavic origin has not been adopted on the island but kept the archaic form. While in modern Greek, the Albanian word kota replaced the Greek word ornitha meaning chicken, in Cyprus the latter word was maintained. This is just an example of the very many which makes the Greek spoken in Cyprus different from modern Greek. Of course over the centuries many words of the languages of their invaders were adopted by the Cypriots, and the Greek Cypriot vocabulary it self has not stayed clear of foreign influences but over all it is much more close to Ancient Greek than Modern Greek.
With Greek independence, and the adoption of Attic Greek as the official language of the new state of Greece, other forms of the Greek language were put on the side and were down rated. At the same time regional Greek dialects were over come by Modern Greek and they have disappeared even on islands like the Dodecanese which were not part of the State of Greece until 1947. With the independence of Cyprus from the British and the adoption of Modern Greek as the official language of the Cypriot State (along with Turkish for Turkish Cypriots) many thought that the dialect of the island will give over to Modern Greek and disappear like it has done in Crete and everywhere else. However, these predictions have proved to be false because today the Greek Cypriot dialect is more alive than ever before. It is the only Greek dialect which has survived and still spoken by all the Greek inhabitants of the island (and not only) in all of the Greek world. This enigma has made many people, especially academics, try to find the reason why Cypriots are not willing to part with their dialect and persist to use it. Many researches have been made about this issue, but one will never understand and find out why unless he/she tries to understand Cypriot psychology first. For Cypriots the use of the Cypriot dialect has little to do with the knowledge of Modern Greek. Modern Greek for Cypriots is not the Greek language but another form of the Greek language which is not theirs. For Greek Cypriots, their dialect is as much Greek as Modern Greek is and they are not willing to part form it no matter how well they know the Modern Greek language, because the Cypriot dialect is their own Greek language and they are vary proud of it. In Cyprus itself, between independence and the present day, the dialect has been attacked mainly by academics who tried to eliminate its use within the school grounds thinking that if students will stop using it during school hours, then they will stop using it at home as well, and with time it would be replaced by modern Greek. Their scope of thinking has failed them immensely because today the use of the Cypriot dialect is not only used by the students themselves but also by their teachers during class hours. As with schooling, people also thought that the Cypriot dialect will be eliminated with the influx of almost all the major Greek T.V channels airing on the island. However, to their surprise again, most Greek programs have failed to attract large audiences with Greek Cypriots preferring to watch Cypriot made programs and series made in the Cypriot dialect. Realizing this, local channels but also the Cypriot versions of the T.V. channels from Greece, have run to cash in by making Cypriot T.V. productions in the Cypriot dialect. However, in their quest for making big money by using the Cypriot dialect, they have taken it and have abused it mercilessly with the end result of creating very low standard programs which insult the Cypriot dialect instead of showing respect for it. Presently, Greek Cypriots are fed up with this abuse of the Cypriot dialect by the T.V. channels on the island and have put in many complains to have it stopped. The wish of the Greek Cypriot people is to have their dialect presented to them with due respect and not be abused for the sake of making money.
Despite past predictions of its doom and death, so far the Greek Cypriot dialect has managed to survive and persist proving wrong all those who sought or foresaw its death. Greek Cypriots are very well aware that it is this dialect that keep them Greek throughout the many centuries of isolation and foreign domination. It is this form of the Greek language they first heard at their mother's bosom and it is in this dialect that they grew up speaking and feel most comfortable to express themselves in. This is their very own Greek language and for this reason they love it and as long as they love it, they will keep on speaking it.

NOCTOC

3 σχόλια:

  1. A wonderful piece, and very true.
    What's also interesting in Cyprus are the 'dialects within the dialect'; that is, the different types of Cypriot dialect spoken in different parts of the island, even from village to village. The Greek spoken in Paphos will be different to the Greek spoken in Karpasia, for example; though the invasion and occupation has disrupted the dialects in the occupied areas and these are under threat.

    You might like this piece on the attempts to keep alive the Greek dialect in southern Italy:
    http://greekodyssey.typepad.com/my_greek_odyssey/2008/02/italy-a-land-of.html

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Thank you so much for your input and you are right that Cyprus has ''dialects within the dialect''.However what is happening today in Cyprus is that the T.V. mass media not only uses and abuses the Cypriot dialect,but though their very bad and low quality Cypriot series,producers try to make fun of other dialectical expressions on the island which in their view do not belong to a certain ''class'' from Nicosia.This is a very old fashioned approach which does not have any standing among the new generation but T.V. channels keep on doing it,thinking that it is fun putting other people down simply because of the way they speak.T.V channels are also distorting it by importing many English words and expressions into it which are then being picked up by the youth who use them so that they can sound ''cool''.However,Cypriots are patient but they are not stupid,and when they saw that things were getting too far out of control,and saw themselves and their dialect being insulted successively,they stopped watching them and have written many complains to these T.V. producers to stop insulting and abusing the Cypriot dialect because by doing this,they were insulting Cypriots themselves.
    The Greek dialect of Southern Italy,is today facing the same problem that the Maronite Arabic language is facing in Cyprus today.It is becoming extinct because it was not passed on to the younger generation and only the very elderly still speak it.I truly hope they revive it but I am not so optimistic about it.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Quite interesting. I had once written an essay about the use of the Cypriot dialect on the poetry.

    ΑπάντησηΔιαγραφή