ένα μη κερδοσκοπικό και μη εμπορικό πολιτιστικό ιστολόγιο - a non profit and a non commercialized cultural blog

Τρίτη, 4 Μαρτίου 2008

ΟΙ ΑΠΟΚΡΙΕΣ ΣΤΗ ΟΛΥΜΠΟ ΤΗΣ ΚΑΡΠΑΘΟΥ -THE CARNIVAL CELEBRATIONS ΙN THE VILLAGE OF OLYMPOS IN KARPATHOS

Η Όλυμπος της Καρπάθου είναι ενα απομακρυσμένο και απρόσιτο χωριό, ένα από τα τελευταία παραδοσιακά χωριά της Ελλάδος. Ένα χωριό με έντονο το Δωρικό στοιχείο, τις παραδοσιακές φορεσιές που φοράνε ακόμη οι γυναίκες σε καθημερινή βάση και τον αρχέγονο ήχο της μουσική του στα γλέντια. Στην Όλυμπο οι απόκριες γίνονται κατά τις τρεις Κυριακές του τριώδιου, τη Προφωνή, τη Κρατινή και τη Τυρινή. Γλέντια και χοροί μπορούν να γίνουν όλες αυτές τις Κυριακές, αλλά κυρίως την Τυρινή και την Καθαροδευτέρα. Τότε ντύνονται και οι καμουντζέλλες. Συντροφιά ανδρών μεταμφιέζονται, μουρουνώνονται (φορούν αυτοσχέδια προσωπίδα για να μην αναγνωρίζονται) και με τη συνοδεία των παραδοσιακών μουσικών οργάνων (τσαμπούνας, λύρας και λαούτου) περιέρχονται τα σπίτια του χωριού τραγουδώντας. Είναι οι φουστανελλάες, οι κόρες, ο γέρο - μασούρης, η γρα κι ο γιατρός, ενώ μετά την εγκατάλειψη της παραδοσιακής αντρικής φορεσιάς συνηθίζεται να μετέχουν στη συντροφιά των μεταμφιεσμένων και «βρακάες». Σε κάθε σπίτι κάνουν χορό που συνοδεύεται από ένα κωμικό δρώμενο. Το πάνδημο γλέντι και ο χορός γίνεται στη συνέχεια στο Πλατύ ή σε κάποιο μεγάλο σπίτι. Στον μεγάλο χορό της Καθαροδευτέρας το τραπέζι έχει νηστίσιμα: γιαλόχορτα, κορφές, κουκιά λαχανόπιτες, ελιές, θαλασσινά κλπ. Χαρακτηριστικό του γλεντιού είναι το φούμισμα, κατά το οποίο τα λυροτσάμπουνα πηγαίνουν μπροστά σε κάθε καινούργιο αντρόγυνο και παίζουν, ενώ καθένας μπορεί να τραγουδήσει και να ευχηθεί στους νεόνυμφους. Οι νεόνυμφοι πληρώνουν τους οργανοπαίκτες. Την περίοδο της Αποκρέας γίνονται και τα περισσότερα αντρόγυνα.
Η λύρα και η τσαμπούνα έχουν επιβιώσει στη Κάρπαθο για αιώνες. Σήμερα συναρπάζουν κάθε ακροατή-επισκέπτη σε αυτό το μακρινό νησί. Σε αυτούς τους καιρούς της αλλοτρίωσης μας,οι παραδοσιακές γιορτές της Καρπάθου συνεχίζουν να μας προσφέρουν μοναδικές συγκινήσεις. Στη μορφή που συντηρούνται σήμερα, τα τραγούδια της Καρπάθου και ειδικά της Ολύμπου, είναι η πιο γνήσια αντιπρoσώπιση της ελληνικής μουσικής παράδοσης. Οι κάτοικοι της Καρπάθου θέλουν το πατροπαράδοτο ήχο της τσαμπούνας και τον τραχύ αλλά πλούσιο και γλυκό ήχο της Δωδεκανησιακής λύρας για να είναι οι ηγέτες στις γιορτές και τα πανηγύρια τους. Αυτά τα δύο μουσικά όργανα αποτελούν τη μουσική παράδοσή τους. Η ιστορία της τσαμπούνας άρχισε με τα πρώτα βήματα του ανθρώπου στη γη και ήταν το κύριο όργανο απόδοσης για τα περισσότερα από τα τραγούδια των ελληνικών νησιών. Αυτή είναι επίσης η περίπτωση με τη παραδοσιακή λύρα της Δωδεκανήσου που είναι ακόμη ζωντανή και επιβιώνει σήμερα στη Κάρπαθο και Κάσο. Οι κάτοικοι της Καρπάθου και της Κάσου θέλουν τα μικρά κουδούνια στο δοξάρι της λύρας τους να κουδουνίζουν όπως τις μικρές καμπάνες στα καμπαναριά των μοναστηριών τους. Θέλουν τις γιορτές τους να έχουν έναν αργό ρυθμό, όπως ένα Κασσιώτικο τραγούδι... Όπως μια πλώρη που βυθίζεται και αναδύεται, κτυπώντας υπομονετικά τα κύματα μιας αγριεμένης θάλασσας...

The village of Olympos on the island of Karpathos is an isolated and inaccessible village, one of the last traditional villages of Greece. It is a village with an intense Dorian element, with traditional costumes that the women still wear in daily life and an archaic sounding music which can be heard during the many festivals of the village. In the village of Olympos the Carnival occurs during the three Sundays before the start of Lent. Celebrations and dances can occur during all these three Sundays, but they happen mainly during the last Sunday of the carnival and on Ash Monday. That's when the Kamountzelles also get all dressed up also. The Kamountzelles are a company of men that disguise themselves and wear masks in order that they are not recognized. In addition they go around the houses of the village escorted by traditional musical instruments (a bagpipe called tsampouna, lyre and lute) singing. Some dress up in the Foustanella costume, some dress up as girls and there is one Kamountzella who dresses up as an old man, one as an old woman, and another as a doctor. With the abandonment of the traditional men's costume (which is called vraka) some men disguise themselves by wearing it on that day. In each house they perform a dance which is accompanied by a comical act. The main carnival celebration and dancing takes place at the village square or if it is raining during that day in some big house. At the main dance of Ash Monday they serve non diary product food: wild vegetables, olives, seafood e.t.c. Characteristic of this celebration is the praising of all newly weds, at which time the musicians go in front of each newly married couple and play music, while any one can sing and give his good wishes to the newly weds. The newly weds in turn give money to the musicians. The period of the carnival becomes also the period when most couples get married.
The Lyre and the Tsambouna bagpipe have survived on Karpathos for centuries. Nowadays they stir every listener-visitor on this faraway island. In our times of alienation the traditional feasts of Karpathos continue to offer us unique thrills. In the form they are preserved today the songs of Karpathos and especially Olympos are the most genuine representatives of Greek musical tradition. The people of Karpathos want the age-old sound of the Tsambouna and the rough but also rich and sweet sound of the Dodecanesian Lyre to be the leaders in their feasts and fairs. These two musical instruments constitute their musical tradition. The history of the Tsambouna begins with the first steps of man on earth and it was the leading instrument in performances of most of the songs of the Greek islands. This is also the case with the traditional Lyre of the Dodecanese which is still "alive and kicking" today on Karpathos and Kassos. The people of karpathos and Kasos want the little bells on their Lyre-bows to jangle like the little bells on the incensories at their monasteries. They want their feasts to have a slow pace, like a Kassian song…Like a prow that sinks and emerges, patiently beating the waves of a rough sea…

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου