ένα μη κερδοσκοπικό και μη εμπορικό πολιτιστικό ιστολόγιο - a non profit and a non commercialized cultural blog

Παρασκευή, 13 Ιουνίου 2008

OI ΜΕΡΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΜΗΝΕΣ ΣΤΗ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ ΚΥΠΡΟ - DAYS AND MONTHS IN TRADITIONAL CYPRUS

Διάφοροι λαοί σε όλο τον κόσμο έχουν ορισμένους μήνες, ημέρες και ώρες τις οποίες βλέπουν με σεβασμό, φόβο, ή δέος. Προς το θέμα αυτό, η κυπριακή παραδοσιακή κοινωνία, είναι πλούσια. Θα γράψω στον ενεστώτα για τα έθιμα σχετικά με αυτές τις παραδόσεις, αλλά θα πρέπει να έχουμε υπόψη ότι με την αστικοποίηση και την κοινωνική αλλαγή που πρόσφατα δημιουργήθηκε εντός της κυπριακής κοινωνίας, τα περισσότερα από αυτά έχουν πλέον εξαλειφθεί.
Την πρώτη μέρα του χρόνου, οι Κύπριοι προσπαθούν να φορούν καινούρια ρούχα με την ελπίδα να φορούν καινούρια ρούχα για όλο το χρόνο. Το φτέρνισμα την ημέρα αυτή είναι σημαντικό διότι πιστεύεται ότι αυτοί που φτερνίζονται θα ζήσουν να βγάλουν το χρόνο, και εάν φτερνιστούν περισσότερες από μια φορές, τόσο το καλύτερο, γιατί σημαίνει ότι θα ζήσουν περισσότερο από ένα χρόνο. Τη πρώτη του Μαρτίου κάθε χωρική μητέρα προβλέπει ώστε τα παιδιά της να έχουν ένα δαχτυλίδι σε ένα από τα δάκτυλα τους ή ένα βραχιόλι (το Μαρτούϊ) που γίνεται με το στρίψιμο κόκκινης και μπλε (μερικές φορές άσπρης) κλωστής. Στο να τα φορούν πιστεύεται ότι φέρνει καλή τύχη και υγεία. Τα φορούν μέχρι τη παραμονή του Πάσχα, όταν τότε κόβονται και ρίχνονται στη φωτιά του Ιούδα (την λαμπρατζιά) που στήνεται στην αυλή της εκκλησίας. Επίσης, νωρίς το πρωί, την πρώτη μέρα του Μαρτίου, πριν από την ανατολή του ήλιου, τα κορίτσια στα χωριά πάνε στους αγρούς και μαζεύουν σταγόνες δροσιάς με τις οποίες πλένουν το πρόσωπό τους, έτσι ώστε ο καυτός ήλιος της άνοιξης και του καλοκαιριού να μην τους μαυρίσει την επιδερμίδα.
Η Πρωτομαγιά, όπως και στις περισσότερες χώρες, είναι μια χαρούμενη μέρα. Όλα τα μικρά παιδιά των χωριών φορούν ανθοστέφανα γύρω από το λαιμό τους, κρατούν μικρά καλαθάκια γεμάτα με λουλούδια, και τα ανύπαντρα κορίτσια βγαίνουν στα χωράφια τραγουδώντας το "Τραγούδι του Μα''. Στεφάνια από λουλούδια κρεμάζονται πάνω από την πόρτα των σπιτιών καθώς και άνθη της ροδιάς που πιστεύεται ότι φέρνουν καλή τύχη στο νοικοκυριό. Πιστεύεται επίσης ότι κατά τη διάρκεια του Μαΐου θα πρέπει οι άνθρωποι να πίνουν μερικές σταγόνες νερό νωρίς το πρωί ενώ κατά τη διάρκεια όλων των άλλων μηνών του χρόνου το να πίνει κάποιος νερό πριν από το πρωινό φαγητό θεωρείται επιβλαβές.
Οι πρώτες δεκαπέντε μέρες του Αυγούστου θεωρούνται ότι είναι καντέμικες, και ονομάζονται "Κακαουστιές'' και οι τέσσερις πρώτες μέρες θεωρούνται ιδιαίτερα καντέμικες. Κάθε χωρική νοικοκυρά αποφεύγει το πλύσιμο γιατί όλα τα ρούχα που πλένονται κατά τη διάρκεια αυτών των ημερών θα σχιστούν ή θα καούν, και υπάρχει επίσης ο κίνδυνος αυτή που πλένει τα ρούχα να κάψει τα δάκτυλα της. Αυτές τις μέρες, καμιά γυναίκα δεν τολμά να πλύνει τα μαλλιά της, διότι είτε το κεφάλι της θα γεμίσει από πληγές, ή τα μαλλιά της θα πέσουν. Πιστεύεται ακράδαντα ότι το βράδυ της πέμπτης μέρας του Αυγούστου, οι ουρανοί ανοίγουν και τότε εμφανίζεται μια ακτίδα φωτός στα ουράνια και όποιος επιθυμεί κάτι αυτή τη στιγμή που το φως εμφανίζεται, είναι βέβαιο ότι θα έχει την επιθυμία του πραγματοποιημένη. Πολλής κόσμος κάθεται όλη τη νύχτα περιμένοντας για αυτό το περίεργο φαινόμενο που λέγεται "Το Πλατάνιν". Οι πρώτες δεκατέσσερις μέρες του Αυγούστου είναι η περίοδος πρόβλεψης του καιρού για όλο τον χρόνο. Οι τρεις πρώτες μέρες, ήτε είναι νεφελώδης, ανεμώδης, ή αίθριες, προβλέπουν τις καιρικές συνθήκες για τον μήνα του Αυγούστου και οι άλλες έντεκα μέρες το υπόλοιπο των μηνών του χρόνου.
Τις δεκαοκτώ του Ιουλίου είναι η γιορτή του Αγίου Ιωάννη. Το βράδυ της ημέρας αυτής, ανάβονται φωτιές (λαμπρατζιές) που έχουν στηθεί από τους χωρικούς και ψήνουν πράσινα χαρούπια πάνω στα κάρβουνα που ονομάζονται "η πίττα του Αή Γιαννιού", και κατά το ψήσιμο τους, οι παρευρισκόμενοι πηδούν πάνω από την φωτιά λέγοντας "ψύλλοι, ψύλλοι, φύετε, τζιαί κορκοί ψοφήστε, τζιαί ο Άης Γιάννης έρκεται με το κονταρόξυλον τζιαί κονταροξυλίζει σας". Πιστεύεται ότι εκείνοι που θα πηδήξουν πάνω από την φωτιά εκείνη τη νύκτα δεν θα έχουν ψύλλους.
Οι δύο μέρες της εβδομάδας που θεωρούνται καντέμικες από τους Κυπρίους είναι η Τρίτη και η Παρασκευή. Η Τρίτη αντιπαθείτε γιατί η Κωνσταντινούπολη έπεσε στους Τούρκους την μέρα εκείνη και για το λόγο αυτό κανείς δεν θέλει να ξεκινήσει οποιαδήποτε νέα δουλειά τούτη τη μέρα. Η Παρασκευή έπεσε σε δυσμένεια γιατί αυτή τη μέρα ο Χριστός πέθανε στον Σταυρό και ο κόσμος αποφεύγει να κάνει ένα σημαντικό αριθμό πράγματα την ημέρα αυτή όπως να κόβουν τα νύχια τους, να πλένουν τα μαλλιά τους, και να κάνουν προζύμι. Επίσης δεν γίνονται γάμοι τις Παρασκευές.
Το πρωί κανείς δεν θέλει να τον δει η ανατολή του ήλιου πριν πλύνει το πρόσωπο του, διότι πιστεύεται ότι ο ήλιος μπορεί να τον καταραστεί. Το απόγευμα, αν κάποιος έχει πάει για ύπνο, θα πρέπει να σηκωθεί λίγο πριν τη δύση του ήλιου, ώστε τα κακά πνεύματα που ακολουθούν τον ήλιο, να μην μπορούν να τον βρουν στο κρεβάτι.


Different people all over the world have different months, days and hours which they look upon with reverence, fear, or awe.Traditional Cypriot society too, is in this respect rich. I will write in the present tense about these customs and traditions, but it should be kept in mind that with the urbanization and social change which has recently occured within Cypriot Society, most of them have now disappeared.
On the first day of the year Cypriots make an effort to wear new clothes with the hope of wearing new clothes throughout the year. Sneezing on this day is essential because it is the belief that the person who sneezes will live out that year, and if he sneezes more than once, so much the better, for it indicates that the person will live more than one year. On the first of March every village mother sees to it that her childern have a ring around one of their fingers or a bracelet made of twisted red and blue (sometimes white) threads. The wearing of these is believed to bring good luck and health. These are worn until Easter eve when they are cut off and thrown into the bonfire which is built in the churchyard. Also, early in the morning, on the first day of March, before the sun is up the girls of the villages go to the fields and gather dew-drops with which they wash their faces, so that the burning sun of the Spring and Summer will not darken their complexion.
May Day, as in most countries, is a joyful day. All young children of the village wear garlands around their necks, carry little basketss filled with flowers, and the unmarried girls go out into the fields singing the "Song of May''. Flower weaths are hung above the door posts and the blossoms of the pomegranete tree are also placed. These blossoms are considered to bring good luck to the home.There is a belief that during May one should drink a few drops of water early in the morning while during all the other months of the year drinking water before breakfast is thought to be harmful.
The first fifteen days of August are considered to be evil, and are called "Wicked days'' and the first four days are especially considered to be horrible. Every village housewife avoids any washing because any clothes washed during these days will tear or burn and there is also the danger of the washer burning her fingers. No woman dares wash her hair on these days because either her head will be full of sores, or her hair will fall. It is stronly believed that on the evening of the fifth day of August, the heavens open up and a flash of light appears and who ever wishes anything at the moment the light appears, is sure to have his wishes fulfilled. Many people sit up all night long waiting for this strange phenomenon which it is called "Platanin''. The first fourteen days of August are the wheather-forecasting period of the whole year. The first three days, whether cloudy,windy, or clear, are supposed to predict the weather for August and the other eleven for the rest of the months of the year.
The eighteenth of July is Saint John's Day. On the evening of this day, bonfires are build and the villagers roast green carobs which are called "Saint John's bread'', and during the roasting, people jump over the firing saying "Fleas, fleas, depart, for Saint John is comming with his club". It is believed that those who jumb over the fire on this evening will not have any fleas.
The two days of the week which are considered unlucky by the Cypriots are Tuesday and Friday. Tuesday is disliked because Constantinople fell to the Turks on that day and for this reason no one likes to begin any new undertaking on this day. Friday fell into disfavour because on that day Christ died on the Cross and people avoid doing a considerable number of things on this day, such as the trimming of nails, the washing of hair, and the making of yeast. Also no marriages are done on Fridays.
In the morning no one wishes to face the sunrise before he has washed his face, because it is believed that the sun may curse him. In the afternoon, if a person has been sleeping, he should get up just before sunset so that the evil spirits which follow the sun-set may not find him in bed.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου