ένα μη κερδοσκοπικό και μη εμπορικό πολιτιστικό ιστολόγιο - a non profit and a non commercialized cultural blog

Σάββατο, 15 Νοεμβρίου 2008

Το κιτς των νεόπλουτων: Η ασθένια της Κύπρου - The kitsch of the nouveau riche: The disease of Cyprus

Το έτος 1974 δεν ήταν μόνο μία κρίσιμη καμπή στην πολιτική ιστορία της Κύπρου, αλλά επίσης και μια κρίσιμη καμπή της κυπριακής κοινωνίας. To 1974 η Τουρκία εισέβαλε στο νησί, εκ το οποίο κατέλαβε το μισό, και το 1/3 του πληθυσμού έγιναν πρόσφυγες.Οι επιπτώσεις της εισβολής ήταν τεράστιες για τον κυπριακό λαό. Οι κύπριοι που ήταν πάντα εξαιρετικά συντηρητικοί και απρόθυμοι να δεχθούν νέες ιδέες και τρόπο ζωής, που ήταν πάντα γαντζωμένοι πάνω στις παραδόσεις τους που είχαν αλλάξει ελάχιστα δια μέσω των αιώνων, βρέθηκαν συγκλονισμένοι όταν ήρθαν αντιμέτωποι με την πρόκληση του να πρέπει να επιβιώσουν σε μια ήμι-κατεχόμενη πατρίδα. Η εκρίζωση και η μετακίνηση των ανθρώπων από τα χωριά τους και στις πόλεις τους σήμαινε ότι ένας νέος τρόπος ζωής τους ανέμενε-νέος και άγνωστος. Συνειδητοποιώντας ότι με το να είναι γαντζωμένοι στο παρελθόν δεν θα μπορούσαν να επιβιώσουν στο νέο τους περιβάλλον, και ότι έτσι δεν θα υπάρχει μέλλον για αυτούς, απέβαλαν όλες τους τις παραδόσεις και τον τρόπο ζωής του παρελθόντος και άρχισαν να δουλεύουν και να κτίζουν μια νέα ζωή, όχι σαν γεωργοί και κτηνοτρόφοι χωρικοί που ήταν οι πιο πολλοί αλλά ως μισθωτοί εργάτες που με τη σειρά τους επέτρεψε να κερδίσουν χρήματα και να δημιουργήσουν ένα νέο τρόπο ζωής βασισμένο πάνω σε ευρωπαϊκά πρότυπα. Η κυβέρνηση επένδυσε όλο το μέλλον του νησιού στον τουρισμό, και μέσα σε λίγες δεκαετίες η Κύπρος μετατράπηκε από μια παραδοσιακή αγροτική κοινωνία, σε μια ανθηρή καταναλωτική κοινωνία με πολύ υψηλό βιοτικό επίπεδο-μεταξύ των υψηλότερων στον κόσμο. Αυτός ο μετασχηματισμός της κυπριακής κοινωνίας έφερε πλούτο και μαζί του την άνοδο μιας νέας κοινωνικής τάξης- αυτή η κοινωνική τάξη είναι οι νεόπλουτοι. Οι κύπριοι νεόπλουτοι, όπως και όλοι οι νεόπλουτοι στον κόσμο μπορούν να χαρακτηριστούν με τρία βασικά χαρακτηριστικά: την πεποίθηση τους ότι τα χρήματα μπορούν να αγοράσουν τα πάντα, την αγάπη τους στην επιδειξιμανία, και την λατρεία τους για οτιδήποτε είναι κιτς. Με άλλα λόγια, έχουν έλλειψη πολιτισμού.Τώρα, όλοι γνωρίζουμε ότι τα χρήματα επίσης σημαίνουν και δύναμη, και οι νεόπλουτοι χρησιμοποίησαν τα χρήματά τους, προκειμένου να πάρουν κοινωνική, πολιτική και πολιτιστική δύναμη, την οποία παραδοσιακά κατέχει η τάξη των ελίτ. Έτσι βλέπουμε στην Κύπρο να λαμβάνει χώρα ένας ταξικός ανταγωνισμός μεταξύ των δύο αυτών κοινωνικών ομάδων που ακόμη συνεχίζεται. Η παραδοσιακά αγγλοποιημένη κυπριακή τάξη των ελίτ είχε ήδη κόψει τους δεσμούς της με τη παραδοσιακή κυπριακή κουλτούρα εδώ και πολύ καιρό και οι εν αυτή ζούσαν τη ζωή τους μιμούμενοι τους βρετανούς. Οι κύπριοι νεόπλουτοι από την άλλη πλευρά, δεν είχαν αποκτήσει ποτέ την βρετανική κουλτούρα, αλλά ταυτόχρονα είχαν επίσης χάσει τους δεσμούς τους με την παραδοσιακή κυπριακή κουλτούρα. Έτσι, στην πραγματικότητα δεν είχαν καμιά δική τους κουλτούρα. Προκειμένου να γίνουν δεκτοί από την ελίτ, άρχισαν να επιχειρούν να υιοθετήσουν τις νοοτροπίες τους. Το πρώτο πράγμα που υιοθέτησαν ήταν το "σύνδρομο των απολίτιστων ιθαγενών'' που σήμαινε ότι τώρα ως πλούσιοι, έπρεπε να προσπαθήσουν να φέρονται σαν βρετανοί ή αμερικάνοι και να υιοθετήσουν την αγγλική όσο ποιο πολύ μπορούσαν στην καθημερινή τους γλώσσα. Προκειμένου να διαφοροποιηθούν και να αποστασιοποιηθούν από τις χωρικές τους ρίζες, άρχισαν να βλέπουν με μίσος τα πάντα που τους υπενθύμιζαν το ταπεινό παρελθόν τους. Ενώ ο ίδιος ο παραδοσιακός κυπριακός πολιτισμός που υποτιμούσαν δεν φαίνεται να παρήγαγε τίποτε άλλο εκτός από όμορφη αρχιτεκτονική, έπιπλα, είδη χειροτεχνίας, και άλλες μορφές τέχνης, οι νεόπλουτοι έβλεπαν όλα αυτά τα επιτεύγματα να ανήκουν στην "απολίτιστη κουλτούρα των χωρικών"και δεν ήθελαν να έχουν καμία σχέση μαζί τους. Έχοντας πάρει την εξουσία με τη χρήση των χρημάτων τους, τώρα μπορούσαν επίσης να επιβάλουν τη δική τους νεόπλουτη νοοτροπία στη κυπριακή κοινωνία. Το τελικό αποτέλεσμα είναι η δημιουργία ενός εντελώς κιτς κυπριακού πολιτιστικού και αρχιτεκτονικού περιβάλλοντος που έχει εξαπλωθεί σαν ασθένεια. Όπου και αν κοιτάξει κανείς, δεν μπορεί να δει τίποτα άλλο εκτός από μεγάλα, άσχημα και κακόγουστα σπίτια και κτίρια να φυτρώνουν παντού σαν μανιτάρια πάνω από το κάποτε όμορφο κυπριακό τοπίο. Σαν να μην μας έφτανε όλο αυτό το κακό, το κιτς κατέλαβε τις τέχνες, τη μουσική, τη τηλεόραση, τη κυβέρνηση στα δημόσια έργα και τις διακοσμήσεις, τις πόλεις, και έχει εξαπλωθεί ακόμη και στην κυπριακή ύπαιθρο. Ο παραδοσιακός πολιτισμός της Κύπρου έχει εξαφανιστεί μόνο για να αντικατασταθεί από το κιτς και την ασχήμια της κουλτούρας που δημιούργησαν οι νεόπλουτοι. Ενώ οι ευρωπαϊκές κοινωνίες έχουν περάσει στο μεταμοντέρνο στάδιο, η κυπριακή κοινωνία έχει υιοθετήσει το μοντέρνο, το άσχημο και το κιτς ως σύμβολο εξέλιξης.
Το τελικό αποτέλεσμα είναι μια σχεδόν πλήρη εξαφάνιση του πολιτισμού της Κύπρου, με καταστροφικές συνέπειες για το μέλλον του ελληνισμού στο νησί που έχει επιβιώσει χιλιάδες χρόνια κάτω από το ζυγό ξένων κατακτητών, τη δουλεία και απίστευτων κακουχιών. Φαίνεται ότι αυτό που όλοι αυτοί οι ξένοι δυνάστες απέτυχαν να καταφέρουν όλα αυτά τα χιλιάδες χρόνια, οι ίδιοι κύπριοι το κατάφεραν από μόνοι τους μέσα σε λίγες δεκαετίες. Αυτό το επίτευγμα είναι η αποξένωση από το ελληνικό πολιτιστικό παρελθόν και από το δικό τους φυσικό περιβάλλον το οποίο έχει αντικατασταθεί από το κιτς.


NOCTOC

The year 1974 was not only a turning point in political the history of Cyprus but also a turning point of Cypriot society as well. In 1974 Turkey invaded the island, half of it was occupied, and 1/3 of the population became refugees. The impact of the invasion was immense. The Cypriot people who have always been extremely conservative and unwilling to accept new ideas and way of life, who were always holding on to their traditions with very little change over the expanse of many centuries, were shockingly faced with the challenge of having to survive on a semi-occupied country. The uprooting and displacement of the people from their villages and towns meant that a new way of life was awaiting them-new and strange. By realizing that by holding on to the past, they could not survive in their new environment and that there would be no future of them, they shed all their traditions and past way of life and started to work and build new lives, no more as peasants which most of them were, but as wage laborers which in return enabled them to earn money, and build a new way of life based on European ways. The government invested all of the island's future on tourism and in a few decades, Cyprus was transformed from a traditional and agrarian rural society, into a booming consumer society with a very high standard of living-among the highest in the world. This transformation of Cypriot society brought wealth and along with it a new rising social class- this class are the nouveau riche. The Cypriot nouveau riche , like all the nouveau riche in the world can be characterized by three basic attributes: Their belief that money can buy everything, their love to show off, and their adoration for everything which is kitsch. In other words they lack culture. Now, we all know that money also means power, and the nouveau riche used their money in order to take over social, political, and cultural power which was traditionally held by the elite class. We therefore see a social power struggle taking place in Cyprus between these two social groups which is still going on. The anglicized traditional Cypriot elite class had already cut ties with traditional Cypriot culture long ago and lived their lives imitating the British. The Cypriot nouveau riche on the other hand, had never acquired the ways of the British but at the same time they had also lost ties with traditional Cypriot culture. So in reality they had no culture of their own.In order to be accepted by the elite, they started acting like them and trying to adopt their values.The first thing to adopt was the"uncivilized native complex" which meant that they now being rich, would have to act as much British or American as possible and adopt as much English as possible in their daily language. In order to differentiate and distance themselves from their peasant roots, they started to look down and hate everything which reminded them of their past. While this traditional Cypriot culture that they looked down on produced nothing but beautiful architecture, furniture, handicrafts, and other forms of art, the nouveau riche looked at all these achievements as belonging to "uncivilized village culture" which they wanted to have nothing to do with. Having achieved power by using their money, they also imposed their own nouveau riche mentality on Cypriot society. The end result is that of the creation of completely kitsch Cypriot cultural and architectural environment which has spread like a disease. Everywhere one looks, one can see nothing but big, ugly, and tasteless houses and buildings growing like mushrooms over the once beautiful Cypriot landscape.As if that is not bad enough, kitsch has taken over the arts, music, television, the government public works and decorations, the cities, and it has even spread into the villages. Traditional Cypriot culture has disappeared only to be replaced by the kitsch and the ugly culture created by the nouveau riche. While European societies have pasted into the post modern stage, Cypriot society has adopted the modern, the ugly and the kitsch as a symbol of progression. The end result is an almost complete cultural demise, with catastrophic effects on the future existence of Hellenism on the island which has survived thousands of years through foreign rule, slavery and the extraordinary hardships of. It seems that what all these foreign rulers have failed to achieve throughout all these thousands of years, the Cypriots themselves have managed to achieve in just a few decades. This achievement is their alienation from their Greek cultural past as well as their own natural environment which has been replaced by kitsch.

NOCTOC

5 σχόλια:

  1. Φανταζόμουν πως οι εξελίξεις αυτές δεν θα είχαν αγγίξει τον Κυπριακό πολιτισμό.
    Εδώ έχει επεκταθεί προ πολλού αυτή η ασθένεια....(δυστυχώς)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Αυτά είχει η παγκοσμιοποίηση:-(

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. παντοτε απο τα μικρα τα μου,εβρησκα
    μια ομορφια στην ζεστασεια των κυπραιων,γειτονων,συμαθητων,καθηγητων,φιλων.οι εκπομπες του ρικ,μας
    ταξειδευαν σε ενα αλλο ελληνισμο,εμας που γεννηθηκαμε εκτος ελλαδος.τωρα η καταγραφη σου
    λεει πολλα κριμα.κακος συμβουλος
    τελικα τα ριαλια.ΚΑΣΙΩΤΟΚΟΥΣΕΛΙ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Οι Κύπροι στη μεγάλη τους πλειοψηφία παραμένουν να είναι ζεστοί και φιλόξενοι.Ο κόσμος των κυπριώτικων σκετς δεν υπάρχει πλεόν.Έχει χαθεί στη δεκαετία του 80.Τα χωριά έχουν ερημώσει,και αυτά που είναι κοντά στις πόλεις έχουν αστικοποιηθεί.Στη κυπριακή ύπαιθρο παρέμεινε μόνο ο μαρασμός και η εγκατάλειψη.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Ευχαριστω το αρθρο σας με βοηθησε να τελειωσω μια εργασια μου πανω στο κιτς. Οντως, ζωντας στο εξωτερικο και συγκεκριμενα στην Αγγλια και επικοινωνοντας με τους Κυπραιους γνωστους μου ενα πραγμα εχω διαπιστωσει οτι παρολο που οπως ανεφερατε οτι ο κυπριακος νεοπλουτος λαος ( ο οποιος τυχαινει να βρισκεται συγκεντρωμενος εκει περα) παρολο που εχει δεχτει τα αγγλικα προτυπα ζωης δειχνουν τουλαχιστον κατα την αποψη μου να μην τους αρεσει τελικα αυτο που ζουνε εκει περα και να νοσταλγουν τον γυρισμο τους πισω στα σπιτια τους.

    ΑπάντησηΔιαγραφή