ένα μη κερδοσκοπικό και μη εμπορικό πολιτιστικό ιστολόγιο - a non profit and a non commercialized cultural blog

Σάββατο, 13 Δεκεμβρίου 2008

Η Μονή του Αγίου Γεωργίου των Κομάνων στο χωριό Μέσανα-The Monastery of Saint George of Komana in the village of Mesana

Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος γεννήθηκε το 347 μ.Χ. στην Αντιόχεια. Εξορίστηκε από την Βασίλισσα Ευδοξία τρεις φορές, λόγω του ηθικού και άμεμπτου βίου του. Πέθανε κατά την διάρκεια της τρίτης εξορίας του, από εξάντληση μετά από τρεις μήνες οδοιπορίας υπό αυστηρή επιτήρηση στις 14 Σεπτεμβρίου του 407 στα Κόμανα του Πόντου. Το λείψανό του ενταφιάστηκε στα Κόμανα και έμεινε εκεί για 30 χρόνια. Το 434 έγινε πατριάρχης ένας μαθητής του, ο Πρόκλος, ο οποίος μετά από 4 χρόνια παρακάλεσε τον βασιλιά Θεοδόσιο να μεταφέρει το λείψανο του Αγίου στην Κωνσταντινούπολη. Πράγματι η λάρνακα του Αγίου με τιμές μεταφέρθηκε στην Κωνσταντινούπολη, η οποία και τοποθετήθηκε στον Ναό των Αγίων Αποστόλων μέσα στο Άγιο Βήμα και κάτω από την Αγία Τράπεζα μαζί με τον Άγιο Γρηγόριο τον Θεολόγο. Τα ιερά λείψανα του Αγίου έμειναν στον Ναό τών Αγίων Αποστόλων μέχρι την πρώτη άλωση της Πόλης από τους Σταυροφόρους το έτος 1204. Μετά τη λεηλασία που ακολούθησε, τα ιερά λείψανα του Αγίου Ιωάννη του Χρυσοστόμου και του Αγίου Γρηγορίου μεταφέρθηκαν στην Βενετία και αργότερα στην Ρώμη. Μετά πάροδο 800 ετών, τα ιερά λείψανα του αγίων Ιωάννου Χρυσοστόμου και Γρηγορίου Θεολόγου, πρόσφατα, μεταφέρθηκαν από τη Ρώμη πίσω στην Κωνσταντινούπολη.

Πριν την άλωση της Πόλης, Ιερά λείψανα του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου αφιέρωσε δια χρυσοβούλλου στη Μονή Μεγίστης Λαύρας του Αγίου Όρους ο αυτοκράτορας Ιωάννης Τσιμισκής (969-976 μ.Χ.) και τεμάχιο της αριστεράς χειρός ο Ανδρόνικος ο Παλαιολόγος (1282-1328), διά χρυσοβούλλου, τον Ιούλιο του έτους 1284, στη Μονή Φιλοθέου του Αγίου Όρους. Επίσης, τμήματα του ιερού λειψάνου φυλάσσονται στις μονές Βατοπεδίου, Ιβήρων, Αγίου Διονυσίου και Δοχειαρίου. Ιερά λείψανα του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου πρέπει να έφθασαν και στην Κύπρο αφού στο απομονωμένο και μικρό χωριό Μέσανα της Πάφου, υπάρχει Μονή αφιερωμένη στον Άγιο Γεώργιο των Κομάνων, και η ονομασία "των Κομάνων" σχετίζεται με τα Κόμανα του Πόντου και πιθανόν να φυλάσσονταν εκεί λείψανα του Αγίου Ιωάννη του Χρυσοστόμου τα οποία είχαν μεταφερθεί στην Κύπρο από τα Κόμανα μέσω Κωνσταντινούπολης.

Όταν έπεσε η Πόλη το 1453, βασίλισσα στην Κύπρο ήταν η Ελένη Παλαιολογίνα, Ελληνίδα, ανιψιά του τελευταίου Βυζαντινού αυτοκράτορα Κωνσταντίνου Παλαιολόγου και σύζυγος του Λουζινιανού βασιλιά της Κύπρου Ιωάννη Β' (1432-1458). 'Ηταν δυναμική και είχε επίσης αποφασιστική και αδίστακτη έχθρα προς τους Λατίνους κληρικούς και έγινε η προστάτιδα των Ορθοδόξων Ελλήνων Κυπρίων. Η Ελένη Παλαιολογίνα κατέστησε την Κύπρο καταφύγιο πολλών Ελλήνων προσφύγων, ιδιαίτερα μοναχούς και έκτισε πολλά σημαντικά οικοδομήματα, όπως εκκλησίες και μοναστήρια, που φρόντισε να στηρίξει όσο μπορούσε, με παροχές και άλλη βοήθεια. Το πλήθος των μοναχών που έφτασαν στην Κύπρο από την Κωνσταντινούπολη μετά την άλωση της, βοηθήθηκε από τη βασίλισσα και διοχετεύτηκαν σε νέα μοναστήρια σε όλα τα μέρη της Κύπρου.


Ένα από αυτά τα μοναστήρια που δημιουργήθηκαν από Κωνσταντινουπολίτες μοναχούς θα πρέπει να είναι και η Μονή του Αγίου Γεωργίου των Κομάνων στα Μέσανα της Πάφου που κτίστηκε γύρο στο 1480 και που βρίσκεται κάτω από το χωρίο, στα ανατολικά, και δίπλα από τη δυτική όχθη του ποταμού Διάριζος. Ίχνη τοιχογραφιών παρουσιάζουν ένα συγκερασμό της βυζαντινής Κωσταντινουπολίτικης παλαιολόγειας τέχνης και της τοπικής λαϊκής ζωγραφικής. Οι λίγες τοιχογραφίες της Μονής που έχουν απομείνει για να μας υπενθυμίζουν τη παλαιά της δόξα είναι παρόμοιες σε τεχνοτροπία με αυτές που βρίσκονται στη Μονή του Σταυρού του Αγιασμάτι λίγο έξω από το χωριό Πλατανιστάσα που επίσης ίδρυσαν το 1491, πρόσφυγες μοναχοί που ήρθαν στην Κύπρο μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης. Οι μοναχοί αυτοί πιθανόν να έφεραν στη Μονή αυτή στην Πάφο, λείψανα του Αγίου Ιωάννη του Χρυσοστόμου τα οποία είχαν μεταφερθεί από αυτούς στην Κύπρο, και έτσι καθιερώθηκε το όνομα " των Κομάνων" για τη Μονή.


Στο χωριό Μέσανα που σήμερα έχει μόνο 30 κατοίκους, υπάρχει η εξής παράδοση που σχετίζεται με τη Μονή του Αγίου Γεωργίου των Κομάνων: Πριν πολλά χρόνια, ένας χωρικός από τα Μέσανα, για να θεραπευτεί ο γιος του, προσευχήθηκε στην Παναγία της οποίας η θαυματουργή εικόνα, ήταν στημένη πάνω σε προσκυνητάρι έξω από τον Ναό της Μονής. Εκτός από την προσευχή του προς την Παναγία, ο χωρικός έδωσε τα δύο βόδια τα οποία είχε μαζί του στη Μονή για θεραπεία του παιδιού του. Το παιδί θεραπεύτηκε, αλλά ο πατέρας επέστρεψε για να κλέψει το αφιέρωμα του. Ο ηγούμενος της Μονής γνώριζε τον δόλιο χαρακτήρα του αφιερωτή, και είχε αλείψει την εικόνα της Παναγίας με μέλι, το οποίο αφού το έγλειψαν τα δύο βόδια, αλείφτηκε και στο σώμα τους. Τα κλεμμένα βόδια αναγνωρίστηκαν εύκολα από το μέλι που είχαν πάνω τους και ο ευεργετημένος αφιερωτής αναγκάστηκε να μαρτυρήσει ότι πράγματι τα αφιέρωσε στην Παναγία, και τα επέστρεψε στη Μονή.


Κατά την επίσκεψη του Ρώσου μοναχού περιηγητή Βασίλι Μπάρσκυ στη Μονή του Αγίου Γεωργίου των Κομάνων το 1735, ο περιηγητής γράφει ότι α κελιά ήσαν σε κατάστασιν φθοράς, διέμεναν δε εκεί ο Ηγούμενος και δύο μοναχοί. Ούτε ο Αρχιερεύς ούτε οι χριστιανοί του τόπου ενδιαφέροντο δια την Μονήν αυτήν".
Πράγματι, η Μονή έμεινε εγκαταλειμμένη και μέχρι πριν λίγα χρόνια διασωζόταν μόνο ο Ναός της και αυτός ήταν ετοιμόρροπος. Ευτυχώς πρόσφατα το Τμήμα Αρχαιοτήτων αναστήλωσε το Ναό της Μονής και έτσι σώθηκε από την καταστροφή. Λόγου της απόμακρης περιοχής στην οποία η Μονή είναι κτισμένη, η ύπαρξη της παραμένει άγνωστη όχι μόνο στους πλείστους Κύπριους αλλά και στο τοπικό πληθυσμό της Πάφου.

Το άρθρο αυτό το έγραψε ο NOCTOC
 

Saint John Chrysostom was born in 347 AD in Antioch.He was exiled by Byzantine Queen Evdoxia three times because of his moral and irreproachable life. He died from exhaustion during his third exile, after doing a three month long march under strict surveillance on 14 September 407, in the city of Komana in Pontos. His body was buried in Komana and stayed there for 30 years. During 434, one of his disciples by the name Proklos became Patriach of Constantinople, who after 4 years asked the Byzantine Emperor Theodosius, to transfer the relics of the Saint to Constantinople. Indeed, the coffin of the Saint was moved to Constantinople with many honours, which was placed in the church of the Holy Apostles in the Holy Alter and below the altar next to the body of Saint Gregory the Theologen. The holy relics of the Saint remained in the church of the Holy Apostles until the first fall of the city of Constantinople to the Crusaders in the year 1204. After the looting that followed, the holy relics of Saint John Chrysostom and Saint Gregory were transferred to Venice and later to Rome. After over 800 years, the sacred relics of Saint John Chrysostom and Saint Gregory the Theologian, were recently transferred from Rome back to Constantinople which is now called Istanbul .


Before the fall of Constantinople in 1453, holy relics of Saint John Chrysostom were send by edict to Megisti Lavra Monastery in Mount Athos by the Emperor Ioannis Tsimiskis (969-976 AD) and a piece of the left hand of the Saint was send by edict in July of the year 1284 by the Andronicus Palaeologus (1282-1328), to Philotheou Monastery in Mount Athos. Also, parts of the holy relics are kept in Monasteries of Vatopedi, Iveron, Saint Dionisios and Docheiariou, also in Mount Athos. Holy relics of Saint John Chrysostom could have also reached Cyprus since in the small and isolated village of Mesana in Paphos, there is a Monastery dedicated to Saint George of Komana, and the designation "Komana" is related to the city of Komana in Pontos and possibly relics of Saint John Chrysostom, were kept there after being transferred to Cyprus from the city of Komana via Constantinople.
During the time when Constantinople fell to the Turks, the Queen in Cyprus was Helen Palaiologina, a Greek woman, the niece of the last Byzantine emperor Constantine Paleologos and wife of the Luzinian King of Cyprus John II (1432-1458). She was a dynamic woman and also had a determined and ruthless animosity towards the Latin clergy, and became the protector of the Greek Orthodox Cypriots. Helen Palaiologina has made Cyprus a shelter to many Greek refugees, especially monks and built many important buildings such as churches and monasteries, which she was to support as much as possible, with benefits and other help. A great number of monks arrived in Cyprus from Constantinople after the fall of the city, who were helped by the Queen and who were channeled into new monasteries in all parts of Cyprus.

One of these monasteries created by monks from Constantinople could also have been the Monastery of Saint George of Komana in the village of Mesana in Paphos, which was built around 1480 below the village, towards to the east, and beside the west bank of the river Diarizos. Traces of murals in the church of the Monastery match with Constantinopolitan palaiologeian Byzantine art and local folk art. The few frescoes of the Monastery which have survived to remind us of its old glory, are similar in style to those found at the Monastery of the Holy Cross of Agiasmati just outside the village of Platanistasa which was also founded by refugee monks in 1491, who came to Cyprus after the fall of Constantinople. The monks probably brought the relics of Saint John Chrysostom to the this Monastery in Paphos, which were transferred by them to Cyprus, and thus introduced the name "of Komana" for the Monastery.


In the village of Mesana which currently has only 30 residents, there is the following tradition associated with the Monastery of Saint George of Komana: Many years ago, a peasant from Mesana, went to the Monastery and prayed to the miraculous icon of the Virgin Mary which was in a stand just outside from the church of the Monastery, in order for his son to get well from his illness. Besides doing his prayer to the Virgin Mary, the peasant also gave to the Monastery two oxen which he had brought with him as votives for the treatment of his child. His child got healed, but the father returned to steal back his votive oxen. The Abbot of the Monastery was aware of the fraudulent nature of the votive giver, and had smeared the icon of the Virgin Mary with honey, which in return the two oxen licked up but also managed to smear all over their bodies. The stolen oxen were easily recognized by the honey they had on them, and the votive giver had to accept that the oxen were indeed dedicated to the Virgin Mary, and were returned to the Monastery.

During the visit the Russian monk traveler Vasili Barsky to the Monastery of Saint George of Komana in 1735, the traveler writes that "The cells were in a damaged condition, and resided there the Abbot and two monks. Neither the Archpriest nor the Christians of the area showed any interest for the Monastery". Indeed, the Monastery was abandoned up until a few years ago, and only it's church survived, and even that, it was ready to fall down. Thankfully the Department of Antiquities restored the church of the Monastery and so it was saved from complete destruction. Due to the distance and isolation of the region where the Monastery is built, its existence remains unknown not only to the great majority of the Cypriot people but also to most of the local population of Paphos.

This article was written by NOCTOC
 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου