ένα μη κερδοσκοπικό και μη εμπορικό πολιτιστικό ιστολόγιο - a non profit and a non commercialized cultural blog

Κυριακή, 29 Μαρτίου 2009

Η Ελληνορθόδοξη Μονή της Παναγίας της Οδηγήτριας του Καφτούν στο Λιβάνο-The Greek Orthodox Monastery of the Theotokos Hodigitria of Kaftoun, Lebanon

Ο Λίβανος είναι μια χώρα γεμάτη από θρησκευτικά μνημεία. Πολλά από αυτά τα θρησκευτικά μνημεία ανήκουν η Ελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία, τα οποία δυστυχώς, για τους περισσότερους από εμάς τους Έλληνες είναι άγνωστα. Κατά το παρελθόν, έχω γράψει και αναρτήσει σχετικά, για μερικά από αυτά τα μνημεία, και σήμερα θα γράψω για ακόμη άλλο ένα, με την ελπίδα ότι οι Έλληνες θα γνωρίσουν την ύπαρξη τους, και ίσως ακόμη και να τα επισκεφθούν, μια πράξη η οποία θα φέρει τους Ελληνορθόδοξους του Λιβάνου πιο κοντά σε εμάς, και εμάς πιο κοντά σε αυτούς.
Το Καφτούν είναι ένα μικρό Λιβανέζικο χωριό που βρίσκεται κατά μήκος της βόρειας όχθης του Νάχρ ελ Τζάουζ ποταμού (Κάρυος ποταμός), στην περιφέρεια της Κούρας, στον Βόρειο Λίβανο. Το Καφτούν βρίσκεται στα ανατολικά της κωμόπολης Χαμάντ, όπου ακόμη μια άλλη Ελληνική Ορθόδοξη γυναικεία Μονή έχει την έδρα της, αυτή της Παναγίας της Φοτολάμπουσας (Σαϊντέντ Ελ Νουριέχ) , για τη οποία έχω ήδη γράψει σε προηγούμενη μου ανάρτηση. Στην άκρη του Καφτούν, προς την κατεύθυνση του Νάχρ ελ Τζάουζ ποταμού, σε ένα απόκρημνο και βραχώδεις τοπίο, περιτριγυρισμένο από ελιές και οπωροφόρα δένδρα, βρίσκεται η γραφική Ελληνορθόδοξη γυναικεία Μονή της Παναγίας της Οδηγήτριας του Καφτούν, κτισμένη μέσα σε ένα βράχο από κόκκινο ασβεστόλιθο, δίπλα στο ποτάμι. Σε αντίθεση με τα περισσότερα από τα μοναστήρια στη Μέση Ανατολή, αλλά όπως και η Ελληνορθόδοξη Μονή της Παναγίας της Χαματούρας, η οποία είναι επίσης κοντά, η Μονή της Παναγίας του Καφτούν, είναι χτισμένη μέσα σε βράχο και δεν βρίσκεται σκαρφαλομένη σε κορυφές βουνών, όπως συνήθως συμβαίνει.

Η Μονή της Παναγίας του Καφτούν, σήμερα κατοικείται από περίπου δεκαπέντε ελληνορθόδοξες μοναχές, και η ηγουμένη τους είναι η Αδελφή Μαριγώ. Η τοποθεσία και η Μονή του Καφτούν αναφέρεται από τους ιστορικούς του 9 ου αιώνα, και μεταξύ του 11 ου και 13 ου αιώνα η Μονή είχε μεγάλη πνευματική επιρροή στην περιοχή. Ωστόσο, η Μονή δεν είναι γνωστή τόσο για την αρχαία ύπαρξη της αλλά διότι στεγάζει μια ανεκτίμητη και μοναδική διπλής όψης βυζαντινή εικόνα σε ιερατικό ύφος, που χρονολογείται από τον 13 ο αιώνα και είναι γνωστή για τα πολλά θαύματα της. Στην εικόνα αυτή απεικονίζεται στη μία πλευρά η Παναγία η Οδηγήτρια, και από την άλλη η Βάπτιση του Χριστού. Περιέχει επιγραφές σε τρεις γλώσσες: Αραβικά, Ελληνικά και Συριακά. Η παρουσία πολλών γλωσσών στην ίδια σκηνή, είναι ένα γνωστό φαινόμενο σε τοιχογραφίες και εικόνες του δέκατου τρίτου αιώνα στη περιοχή της Συρίας και του Λιβάνου. Λόγω ορισμένων υφολογικών στοιχείων, ιδιαίτερα όπως τα χαρακτηριστικά και ο χρωματισμός, η εικόνα σχετίζεται με την Βυζαντινή τέχνη που είχε αναπτυχθεί στο χώρο της Ανατολικής Μεσογείου κατά τα χρόνια των Σταυροφόρων, και ιδίως με τις Κυπριακές εικόνες. Αν και η προέλευση της εικόνας παραμένει άγνωστη, η αφιερωματική επιγραφή στα αραβικά, που είναι χαραγμένη στο μεταλλικό περίβλημα του φωτοστέφανου, δείχνει ότι η εικόνα προσφέρθηκε ως δώρο στη Μονή της Παναγίας του Καφτούν το 1804.
Μέχρι το 1972, η εικόνα ήταν εντοιχισμένη στο τέμπλο της εκκλησίας της Μονής όπου την προσκυνούσαν οι πιστοί. Κατά τη διάρκεια του 1972, η εικόνα είχε κλαπεί και μεταφέρθηκε στο Λονδίνο, αλλά βρέθηκε και επιστράφηκε στη Μονή. Το 1977, κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου του Λιβάνου, η εικόνα είχε κλαπεί και πάλι, αλλά την επέστρεψε ο ληστής, αφού είδε ένα όνειρο στο οποίο η Παναγία του εμφανίστηκε και τον οδήγησε να συνειδητοποιήσει τις συνέπειες των πράξεων του. Μετά από διαμονή περίπου 9 χρόνων στη Γαλλία για την επιδιόρθωση της και για εκθέσεις, η εικόνα επιστράφηκε στη Μονή το 1998. Επί του παρόντος έχει τοποθετηθεί για προσκύνημα στην εκκλησία της Μονής με ειδικό τρόπο, έτσι ώστε και οι δύο πλευρές της εικόνας να μπορούν να φαίνονται.

Lebanon is a country full of religious monuments. Many of these religious monuments belong the the Greek Orthodox Church which unfortunately, for most of us Greeks are unknown. During the past, I have posted about a few of such monuments, and today I will post about one more, in the hope that Greeks will become aware of their existence, and maybe even visit them, an act which will bring the Greek Orthodox Lebanese closer to us, and us closer to them.
Kaftoun is a small Lebanese village located along the north bank of the Nahr el Jaouz (Walnut River), in the Koura District, North Lebanon. Kaftoun is located at the east of the small town of Hamat where another Greek Orthodox women's monastery ( in Orthodox tradition, they are not called convents ) is situated, that of the Theotokos of Nourieh, about which I have already written in a previous post. By the edge of Kaftoun, towards the Walnut River, in a landscape of rugged cliffs, olive and fruit trees, the picturesque Greek Orthodox women's monastery of the Theotokos Hodigitria of Kaftoun is set into a cliff of red limestone, next to the river. Unlike most of the monasteries in the Middle East, but similarly to the Greek Orthodox Monastery of the Theotokos of Hamatoura which is also build close by, the Monastery of the Theotokos of Kaftoun, is build within the cliff and not perched on top of mountains, as is usually the case.

Theotokos in Greek means mother of God, and the monastery of the Theotokos of Kaftoun, is today inhabited by about fifteen Greek-orthodox nuns, and their "igoumeni" or Mother superior as her title is known in the west, is Sister Marigo.The locality and the monastery of Kaftoun are cited by the historians of the 9th century and between the 11th and 13th centuries the monastery had a great spiritual influence in the region. However, the monastery is not known as much for its ancient existence but because it houses a priceless and unique double-faced Byzantine icon of hieratic style and dating from 13th century and it is known for its many miracles. This icon depicts on one side the Virgin Hodighitria, and on the other the Baptism of Christ. It contains inscriptions in the three languages: Arabic, Greek and Syriac. The presence of several languages in the same scene is a known occurrence in mural and icon paintings of the thirteenth century in the Syro-Lebanese region. Due to certain particular stylistic elements, such as her traits and colouring, the icon is associated to Byzantine art developed in the Oriental Mediterranean at the time of the Crusaders, and in particular to the Cypriot icons. Even through the origins and of the icon remain unknown, the votive inscription in Arabic, engraved on the metallic covering of the haloes, indicates that the icon was offered as gift to the monastery of the Theotokos of Kaftoun in 1804.Until 1972 the icon was affixed to the iconostasis of the monastery's church where it was venerated by pilgrims. During 1972 the icon was stolen and taken to London, but it was found and was returned back to the monastery. In 1977, during the Lebanese Civil War, the icon was stolen again but was returned by the robber after seeing a dream in which the Panagia ( Virgin Mary) appeared to him and guided him to understand that his action was a sacrilege. After spending about 9 years in France for restoration and exhibits, the icon was returned back to the monastery in 1998. It's currently put back for veneration at the monastery's church in a special way, so that both sides of the icon can be exposed.

6 σχόλια:

  1. Εξαιρετική και πολύτιμη ενημέρωση. Την προοπτική της επίσκεψης τη θεωρώ πολύ απομακρυσμένη – όχι βέβαια αδύνατη. Μέχρι τότε όμως, μας δίνεις την ευκαιρία να δούμε έστω και ψηφιακά αυτούς τους θησαυρούς και να μάθουμε για την ύπαρξη των δεκαπέντε μοναχών που φροντίζουν αυτό το περιβόλι της Παναγίας δίπλα στους απόκρημνους βράχους.

    Νάστε πάντα καλά.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Φίλη Πόλυ,
    Ευχαριστώ πάρα πολύ.Αν μου έγραφαν ακόμη μερικοί όπως μου γράφεις εσύ, αυτό το μπλογκ θα πετούσε.Όμως επειδή ελάχιστοι μου γράφουν, πολλές φορές δεν έχω διάθεση να γράψω τίποτα.
    Νάσε πάντα καλά.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. πίστεψε με ότι το μπλογκ σου ήδη πετάει με τέτοιες ποιοτικές αναρτήσεις. ξέρω από άλλες εμπειρίες μου ότι πολύς κόσμος μπαίνει στα μπλογκς αλλά λίγοι αφήνουν σχόλια.
    καλή συνέχεια!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. ΚΑΙ ΜΟΝΟ ΠΟΥ ΒΛΕΠΟΥΜΕ ΤΟΣΕΣ ΠΑΝΑΓΙΕΣ ΜΑΖΙ, ΕΙΝΑΙ ΜΕΓΑΛΗ ΕΥΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΔΥΝΑΜΗ. Ευχαριστουμε πολυ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΗ ΔΟΥΛΕΙΑ! ΣΥΓΧΑΡΗΤΗΡΙΑ.
    ΕΠΙΤΡΕΠΕΤΑΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΕΝΤΥΠΗ ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΥΤΗΣ;
    ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Βεβαίως και μπορεί φίλε μου.

    ΑπάντησηΔιαγραφή