ένα μη κερδοσκοπικό και μη εμπορικό πολιτιστικό ιστολόγιο - a non profit and a non commercialized cultural blog

Τρίτη, 3 Μαρτίου 2009

Ο Γουέμπ Σαλίχ και το μυθιστόρημα του "Η Εποχή της Μετανάστευσης στο Βορρά"-Tayeb Salih and his novel "Season of Migration to the North"

Πριν από λίγες ημέρες, και πιο συγκεκριμένα, στις 18 Φεβρουαρίου 2009, πέθανε ο Σουδανός μυθιστοριογράφος και συγγραφέας, Γουέμπ (Ταγέμπ) Σαλίχ στην ηλικία των 80. Ο Γουέμπ Σαλίχ έγινε διάσημος σε όλο τον κόσμο και είναι ένας από τους πιο γνωστούς Άραβες μυθιστοριογράφους του 20 ου αιώνα, κυρίως λόγω του μυθιστορήματος του "Η εποχή της Μετανάστευσης στο Βορρά", αν και έγραψε και μερικά άλλα μυθιστορήματα.Με το θάνατό του, πολλοί στη Δύση έσπευσαν να περιγράψουν τον Γουέμπ ως το πιο σημαντικό Άραβα συγγραφέα του 20 ου αιώνα.Αν και το μυθιστόρημα του "Η Εποχή της Μετανάστευσης στο Βορρά" χαρακτηρίστηκε ως "το πιο σημαντικό αραβικό μυθιστόρημα του 20 ου αιώνα" το 2001, από την Ακαδημία Αράβων Λογοτεχνών που έχει έδρα του τη Δαμασκό, αυτή η Ακαδημία δεν αντιπροσωπεύει το σύνολο του αραβικού λογοτεχνικού κόσμου, και οι δηλώσεις που έγιναν στη Δύση και οι οποίες περιγράφουν τον Γουέμπ Σαλίχ ως τον "πιο σημαντικό Άραβα συγγραφέα του 20 ου αιώνα" είναι, κατά την άποψη μου, μια μεγάλη υπερβολή.
Είναι αλήθεια ότι ο Γουέμπ Σαλίχ είναι ο πιο γνωστός Άραβας συγγραφέας στη Δύση, διότι το μυθιστόρημά του "Η Εποχή της Μετανάστευσης στο Βορρά" έχει ενταχθεί και διδάσκεται σε πολλά Δυτικά Πανεπιστήμια ως μέρος του προγράμματος εκπαίδευσης του Τμήματος Πολιτικών Σπουδών. 'Ομως αυτό το γεγονός δεν σημαίνει απαραίτητα ότι μόνο και μόνο επειδή ένας συγγραφέας από τον Αραβικό Κόσμο που είναι ο πιο γνωστός στη Δύση, είναι και ταυτόχρονα επίσης και ο καλύτερος συγγραφέας του εν λόγω πολιτισμού. Μια τέτοια δήλωση είναι πολύ αποικιοκρατική από μόνη της, και αγνοεί τους πολλούς άλλους Άραβες συγγραφείς που δεν έχουν μεταφραστεί τα έργα τους σε ευρωπαϊκές γλώσσες, ή αν έχουν μεταφραστεί, δεν είχαν την ίδια πρόσβαση στη δημοσιότητα, όπως το ανωτέρω μυθιστόρημα.
Αν και δεν μπορώ να αμφιβάλλω ότι ο Γουέμπ Σαλίχ είναι ο πιο γνωστός 'Αραβας μυθιστοριογράφος στη Δύση, προσωπικά αμφιβάλλω πολύ ότι είναι επίσης και ο καλύτερος.Υπάρχουν πολλοί Άραβες συγγραφείς και μυθιστοριογράφοι που έχουν γράψει πολύ καλύτερα βιβλία από το "Η Εποχή της Μετανάστευσης στο Βορρά" το οποίο, αφού το έχω διαβάσει, κατά τη γνώμη μου είναι ένα καλό μυθιστόρημα, αλλά τίποτα το πολύ σπουδαίο, και σίγουρα, σε σύγκριση με άλλα αραβικά μυθιστορήματα που έχω διαβάσει, δεν αξίζει όλους αυτούς τους επαίνους που παίρνει.
Ο λόγος που το γράφω αυτό δεν είναι επειδή, εγώ ο ίδιος , είμαι ειδικός στην αραβική λογοτεχνία, επειδή δεν γνωρίζω την αραβική γλώσσα για να μπορώ να διαβάζω όλα όσα προσφέρει η λογοτεχνία της εν λόγω γλώσσας, αλλά, αν συγκρίνω αυτό το βιβλίο με άλλα αραβικά μυθιστορήματα που έχω διαβάσει σε μετάφραση από άλλους Άραβες συγγραφείς , αυτό το μυθιστόρημα δεν είναι και τίποτα το συναρπαστικό.Ο λόγος που πιστεύω ότι αυτό το συγκεκριμένο αραβικό μυθιστόρημα είναι τόσο φημισμένο στη Δύση, δεν είναι μόνο λόγω της ενθρόνισης του στους κύκλους της Δυτικής διανόησης, αλλά και γιατί "εκθέτει" τον Αραβικό Κόσμο στον Δυτικό αναγνώστη, μέσω του Δυτικοποιημένου πρωταγωνιστή στο μυθιστόρημα.Ο Δυτικός αναγνώστης, επομένως, είναι σε θέση να ταυτιστεί με τον πρωταγωνιστή, διότι ο πρωταγωνιστής ως αποικιοκρατικό προϊόν, δεν διαφέρει καθόλου από αυτόν, αλλά την ίδια στιγμή είναι σε θέση να του "εκθέσει" τον Άραβικό Κόσμο.Το κεντρικό κλειδί για την επιτυχία αυτού του μυθιστορήματος στη Δύση, ως εκ τούτου, είναι η ικανότητα του πρωταγωνιστή να "εκθέσει" τον Αραβικό Κόσμο στον ανάγνωση, που τον παρακολουθεί σαν ηδονοβλεψίας, αντί να γίνει μέρος αυτού του κόσμου και να προσπαθήσει να τον καταλάβει μέσα από τα δικά του πλέσια. Ο Γουέμπ Σαλίχ, που ο ίδιος είναι ένα προϊόν της αποικιοκρατούμενης Αφρικής, χρησιμοποιεί (ακούσια, κατά τη γνώμη μου) αυτή τη πτυχή του ηδονοβλεψία που υπάρχει στο μυαλό του Δυτικού ανθρώπου, για να του παρουσιάσει πίσω από την ασφάλια της κλειδαρότρυπας, μέσω ενός Δυτικοποιημένου πρωταγωνιστή, ένα Αραβικό Κόσμο, τον οποίο ο Δυτικός ανθρωπος δεν γνωρίζει καθόλου. Για το λόγο αυτό, αυτή η μεγάλη απήχηση του μυθιστορήματος "Η Εποχή της Μετανάστευσης στο Βορρά" που βλέπουμε στη Δύση, δεν έχει ως βάση της την λογοτεχνική του ιδιοφυΐα, που κατά τη γνώμη μου λείπει από το μυθιστόρημα, αλλά βασίζεται στο γυμνό γεγονός ότι αυτό το μυθιστόρημα είναι ένα προϊόν πολιτιστικής αποικιοκρατίας, το οποίο με τη σειρά του επιτρέπει στον Δυτικό αναγνώστη, όχι μόνο να παρακολουθεί τον Αραβικό Κόσμο από μια ασφαλή απόσταση, αλλά και να τον κάνει να μην αισθάνεται ένοχος, αν αυτός είναι πολίτης μιας αποικιοκρατικής δύναμης, γιατί αφήνεται να νοηθεί ότι
λόγω της αποικιοκρατίας, έχουν παραχθεί "μορφωμένοι" ανθρώποι, όπως ο πρωταγωνιστής στο μυθιστόρημα και τον Γουέμπ Σαλίχ που το έγραψε.

Αυτή είναι μια προσωπική κριτική και έχει γραφτεί από Noctoc

A few days ago, and more specifically, on February 18th, 2009, the Sudanese novelist Tayeb Salih died at the age of 80. Tayeb Salih has become famous throughout the world and is one of the best-known Arab writers and novelists of the 20th Century, mainly because of his novel "Season of Migration to the North" although he wrote a few other novels as well.Upon his death, many in the West rushed to describe Tayeb Salih as being the most important Arab writer of the 20th century.
Although his novel "Season of Migration to the North" was declared "the most important Arabic novel of the 20th Century" in 2001 by the Damascus-based Arab Literary Academy, this Academy does not represent the whole literary community of the Arab world, and such statements made in the West describing Tayeb Salih as being the "most important Arab writer of the 20th century" are, in my opinion, a great exaggeration.
It is true that Tayeb Salih is the most known Arab writer in the West because his novel "Season of Migration to the North" has been incorporated and is taught in many Western Universities as part of their curriculum in the Department of Political Studies, but this fact does not necessarily mean that just because an author from the Arab World is the best known in the West, he or she is also automatically the best writer of the said culture.Such a claim is very colonialist in itself, and it overlooks the many other Arab writers who did not have their works translated into European languages or if they have been, they did not have the same to access to publicity as has the above novel.While I cannot doubt that Tayeb Salih is the best known Arab writers and novelist in the West, I personally doubt very much that he is also the best.There are many Arab novelists out there who wrote much better books than "Season of Migration to the North" which after reading it, in my opinion is a good novel but nothing extra-ordinary, and definitely in comparison with other Arab novels I have read, it does not deserve all this praise it receives.The reason I writing this not because, I myself, is an expert in Arab Literature, because I do not know the Arabic language to be able to read what is offered in the literature of this language, but if I compare this book with other Arab novels I have read in translation by other Arab authors, it is nothing special.The reason I believe that this particular Arab novel is so acclaimed in the West is not only because of its enthronement within the circles of the Western intelligentsia, but also because the Arab world is "exposed" to the Western reader, through the Westernized protagonist in the novel.The Western reader therefore is able to identify with the protagonist because he, as a product of colonialism, differs very little from him or her, but at the same time he is able to "expose" the Arab World to the reader.The central key about the novel's success therefore is its ability to "expose" the Arab World by looking through it like a peeping tom, rather then becoming part of it and trying to understand it within its own merit.Teyab Salih himself, as a product on Colonial Africa, uses (unintentionally in my opinion) this peeping tom aspect in the Western Mind to bring forth, behind the safe keyhole of a Westernized protagonist, an Arab World that the Westerner knows little about.Therefore, this overwhelming success of the novel "Season of Migration to the North" in the West is not based on its literary genius, which in my opinion the novel lacks, but it is based on the bare fact that this novel is a product of cultural colonialism, which in turn makes the Western reader not only look at the Arab World from a safe distance but also makes him or her not feel guilty if he or she is a citizen of a colonial power, because it is left to conclude that colonialism had produced "educated" men such as the protagonist in the novel and Tayeb Salih who wrote it.

This is a personal critique and was written by Noctoc

10 σχόλια:

  1. Ενδιαφέρουσα ανάρτηση,ομολογώ πως δεν τον ήξερα,παρόλο που ζω εδώ αρκετά χρόνια,εχει μεταφραστεί στα ελληνικά;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Ναί, το μυθιστόριμα του Γουέμπ Σαλίχ " Η Εποχή της Μετανάστευσης στο Βορρά" έχει μεταφραστεί στα ελληνικά και το εξώφυλλο του είναι στην ανάρτηση μου.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. κου κου, έχω γράψει κι εγώ γι'αυτόν...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Που το έγραψες φίλη μου Ελένη;Μόλις έψαχνα στο ιστολόγιο σου αλλά δεν βρήσκω πουθενά την ανάρτηση σου για αυτό τον συγραφέα.Θα ήθελα να διαβάσω και τη δική σου άποψη για αυτό το θέμα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. εισαγωγή στη λογοτεχνία των αράβων, ξέρω ότι το 'χεις το βιβλίο...:) κι είμαι τόσο κουρασμένη, που δεν κοιτάζω σε ποια σελίδα είναι...
    φιλάκια και καλή σαρακοστή!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. :-)Α εντάξη! Ναι, πάνε χρόνια που το έχω.Θα το ξανακοιτάξω.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. Καλή Σαρακοστή και σε σένα φίλε Lonely Skipper.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. χωρίς να φτάνω στα άκρα να πω οτι "ο Τάιεμπ Σάλιχ είναι ο πιο σημαντικός Άραβας συγγραφέας του 20 ου αιώνα"- αλλωστε αυτά τα "ο πιο" έτσι κι"ο πιο" αλλιώς δεν με ενδιαφέρουν ούτε τα θεωρώ σοβαρά- για μένα, ο Σάλιχ είναι ένας πολύ ιδιαίτερος συγγραφέας με πολύ προσωπικό ύφος, ατμόσφαιρα και μια αξιοζήλευτη οικονομία λόγου.
    προσωπικά με έχει συγκινήσει και τον αγαπώ. Ετυχε να τον πρωτοδιαβάσω στα γαλλικά σε πολύ καλή μετάφραση και αργότερα προσπάθησα κάποια αποσπάσματα να τα διαβασω στα αραβικά.
    και κάτι άλλο γιατί Γουέμπ?

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  9. Ναι συμφωνώ μαζί σου ότι είναι καλός συγγραφέας.Όμως κατά τη γνώμη μου δεν είναι και ο καλύτερος στο Αρβικό Κόσμο.Αλλά και δική σου γνώμη είναι σεβαστή και χαίρομαι που τη μιράστηκες μαζί μου.Και έγω αναρωτιέμαι γιατί του έδωσαν το όνομα Γουέμπ στην ελληνική μετάφραση και όχι Ταγίμπ.Όμως το κράτησα έτσι γιατί αυτό επικράτησε.

    ΑπάντησηΔιαγραφή