ένα μη κερδοσκοπικό και μη εμπορικό πολιτιστικό ιστολόγιο - a non profit and a non commercialized cultural blog

Τετάρτη, 26 Αυγούστου 2009

Η Μονή του Αρχαγγέλου Μιχαήλ Αντιφωνητή στο κατεχόμενο Άγιο Αμβρόσιο, Κερύνειας - Antiphonitis Monastery in Turkish occupied Agios Amvrosios, Kyrenia

Στη βόρεια πλαγιά του Πενταδάκτυλου και σε μικρή απόσταση από το χωριό Άγιος Αμβρόσιος της επαρχίας Κερύνειας βρίσκεται το μοναστήρι του Αντιφωνητή, το οποίο είναι αφιερωμένο στον Αρχάγγελο Μιχαήλ και του οποίου η εκκλησία είναι κτήσμα του 12 ου αιώνα. Ο Ναός αυτός είναι από τα μοναδικά κτίσματα βυζαντινής αρχιτεκτονικής τέχνης στην Κύπρο. Είναι οκταγωνικός και στεγασμένος με τρούλο που στηρίζεται σε οκτώ κίονες. Ο τρούλος είναι ιδιάζον στοιχείο του Ναού, ο οποίος είχε μεγάλη διάμετρο και καλύπτει μεγάλο μέρος της στέγης του Ναού. Κατά την φραγκική περίοδο προστέθηκε νάρθηκας και εξωτερική στοά. Αξιοσημείωτες ήταν επίσης οι τοιχογραφίες της εκκλησίας που ανήκουν στο 12 ο και 15 ο αιώνα. Ανάμεσα τους ξεχώριζαν η Βάπτιση του Χριστού, οι δύο αρχάγγελοι στην αψίδα του Ναού, η Τελευταία Κρίση και το Δέντρο του Ιωνά. Οι τοιχογραφίες αυτές όπως θα δούμε πιο κάτω δυστηχώς έχουν καταστραφεί από Τούρκους αρχαιοκάπηλους μετά την τουρκική εισβολή στην Κύπρου το 1974.
Όπως και η Μονή της Παναγίας Μελανδρύνας (που είναι κοντά στο μοναστήρι του Αντιφωνιτή), η Μονή ανήκει διοικητικά στο χωριό Άγιος Αμβρόσιος αλλά λειτουρούνταν από τους ιερείς του χωριού Καλογραία οι οποίοι είχαν και την φροντίδα του.
Πλήθος πιστών κατέρρεε τις μέρες της γιορτής του μοναστηριού στις 6 Σεμπτεβρίου (Θαύμα του Αρχιστράτηγου) και στις 8 Νοεμβρίου ( Σύναξη των Αρχαγγέλων) για να προσκυνήσουν και να λειτουργηθούν στον Ναό.
Το μοναστήρι πέρασε διάφορες περιπέτειας. Στα χρόνια της Τουρκοκρατίας κινδύνεψε να περάσει στα βάρβαρα χέρια των Τούρκων αλλά ευτυχώς αγοράστηκε από κάποιον πλούσιο, τον Απέγητο και τη γυναίκα του Μαριού (Μαρία) στην τιμή των 10.500 γροσιών. Αργότερα, το 1906 πουλήθηκε σε κάποιο μοναχό ο οποίος το μεταβίβασε στο βασιλομονάστηρο του Κύκκου. Τέλος ο Κύκκος το παραχώρισε στην Ιερά Μητρόπολη Κυρηνείας και βρίσκεται στη δικαιοδοσία της μέχρι σήμερα.

Κοντά στο μοναστήρι υπήρχε ένας μικρός συνοικισμός. Στη θέση του σημερινού μοναστηριού ήταν κτισμένος ένας Ναός αφιερωμένος στον Αρχάγγελο Μιχαήλ, και στον οποίο έγινε ένα μεγάλο θαύμα. Ένας κάτοικος του συνοικισμού πήρε δάνειο από ένα Εβραίο και άφησε τα λεφτά στην οικογένεια του αφού αυτός θα ξενιτευόταν με την ελπίδα να βρει δουλειά και να ξεχρεώσει το χρέος του. Συμφώνησε με τον Εβραίο ότι αν δεν μπορούσε να του στήλει τα χρήματα με άλλο τρόπο, θα τα έβαζε μέσα σε ένα μπουκάλι με το όνομα του Εβραίου γραμμένο πάνω σε αυτό, και θα το έριχνε στην θάλασσα για να φτάσουν τα λεφτά στην Κύπρο. Όταν λοιπόν ο φτωχός άνθρωπος κατάφερε να μαζέψει το ποσό του χρέους , το έστειλε με τον τρόπο που αυτός και ο Εβραίος είχαν συμφωνήσει. Ο Εβραίος πήρε μεν τα χρήματα αλλά το απέκρυψε και δεν έδινε στη γυναίκα του φτωχού την εξόφληση. Πέρασαν μερικά χρόνια και ο φτωχός οικογενειάρχης επέστρεψε στην Κύπρο. Έμαθε πως ο Εβραίος υποστήριζε ότι δεν έλαβε ποτέ τα χρήματα. Έτσι λοιπόν του ζήτησε να πάνε μπροστά από την εικόνα του Αρχαγγέλου Μιχαήλ και να τον ρωτήσουν αν ο Εβραίος πήρε τα χρήματα ή όχι. Στην ερώτηση που του έκαναν, ο Αρχάγγελος απάντησε λέγοντας πως πράγματι ο Εβραίος πήρε τα χρήματα και μάλιστα μέρα Παρασκευή. Ο Εβραίος και όσοι ήταν παρόντες τα έχασαν και φώναξαν έκπληκτοι : " Ο Αρχάγγελος αντιφώνησε! " . 'Ετσι λοιπόν ο Αρχάγγελος Μιχαήλ ονομάστηκε Αντιφωνιτής. Με το πέρασμα των χρώνων το χωριό ερημώθηκε και στη θέση της μικρής εκκλησίας ιδρύθηκε το μοναστήρι που διατήρισε την ίδια ονομασία. Με την πάροδο του χρόνου όμως η πρωτότυπη εκδοχή αυτού το θαύματος παραχαράχθηκε και τη θέση της εικόνας του Αρχαγγέλου Μιχαήλ πήρε η εικόνα του Χριστού, και σύμφωνα με αυτή την μεταγενέστερη εκδοχή, ήταν ο Χριστός που αντιφώνησε και όχι ο Αρχάγγελος Μιχαήλ. Έτσι το μοναστήρι του Αρχαγγέλου Μιχαήλ του Αντιφωνιτή είναι και γνωστό ως μοναστήρι του Χριστού του αντιφωνιτή.

Μετά την τουρκική κατοχή κατά την περίοδο 1975-1979 στο μοναστήρι του Αρχαγγέλου Μιχαήλ του Αντιφωνητή άρχισε η συστηματική καταστροφή και αφαίρεση των τοιχογραφιών του Καθολικού. Οι τοιχογραφίες που αποτοιχίσθηκαν, φυγαδεύτηκαν από τον Τούρκο αρχαιοκάπηλο Aϊντίν Ντικμέν στις αγορές του εξωτερικού μαζί με τις περίφημες εικόνες του ναού.Tο 1997 η Kύπρος κέρδισε μια μεγάλη νίκη στον εντοπισμό και επανάκτηση κλεμμένων θησαυρών της, στους οποίους περιλαμβάνονται έργα τέχνης ανεκτίμητης αξίας του 6ου έως του 15ου αιώνα (τοιχογραφίες, εικόνες, μωσαϊκά κ.ά.). Tα έργα αυτά βρέθηκαν στο Mόναχο, στην κατοχή του Tούρκου αρχαιοκάπηλου Aϊντίν Nτικμέν, ο οποίος τα μετέφερε στο Mόναχο από εκκλησίες που βρίσκονται στην κατεχόμενη από τα Tουρκικά στρατεύματα περιοχή της Kύπρου. Ο Ντικμέν συνελήφθηκε τελικά τον Οκτώβριο του 1997 κατά τη διάρκεια επιδρομής της αστυνομίας της Γερμανίας η οποία για οκτώ μήνες βρισκόταν σε στενή επαφή και συνεργασία με τις Αρχές Ασφαλείας της Κυπριακής Δημοκρατίας. Στα δύο διαμερίσματα του Ντικμέν στο Μόναχο ανευρέθη αριθμός κιβωτίων τα οποία περιείχαν κυπριακά έργα τέχνης. Η αξία των εν λόγω μωσαικών, εικόνων και τοιχογραφιών του 6ου, 12 ου και 15 ου αιώνα ξεπερνούσε τα 50 εκατομμύρια δολλάρια. Τα μωσαικά που απεικόνιζαν τους Αγίους Θαδδαίο και Θωμά ανήκουν στην εκκλησία της Κανακαριάς, ενώ οι τοιχογραφίες μεταξύ των οποίων και αυτές της Μέλλουσας Κρίσης και του Δέντρου του Ιωνά είχαν κλαπεί από το μοναστήρι του Αρχαγγέλου Μιχαήλ του Αντιφωνητή. Δυστυχώς η Ομοσπονδιακή κυβέρνηση της Γερμανίας η οποία τώρα έχει στην κατοχή της αυτούς τους κλεμμένους κυπριακούς θησαυρούς αρνείται μέχρι σήμερα να τους επιστρέψει όλους στην Εκκλησία της Κύπρου που είναι και η νόμιμη κάτοχος τους.

On the north side of Pentadaktylos mountains and a short distance from the village of Agios Amvrosios in the province of Kyrenia the monastery of Antiphonitis, which is dedicated το the Archangel Michael, whose church dates from the 12th century. The monastery church is a unique creation of Byzantine architectural art in Cyprus. It is octagonal and roofed with a dome supported by eight columns. The dome is a peculiar feature of the church, which has a large diameter and covers a large part of the roof of the church. During the Frankish period a narthex and an arcade were added on the out side the church. The frescoes of the church belonging to the 12th and 15th centuries were also outstanding. Among them stood out the Baptism of Christ, the two Archangels in the apse of the church, The Last judgment and The Joshua Tree. These frescoes as we shall see below were unfortunately destroyed by Turkish looters after the Turkish invasion of Cyprus in 1974.


Like the Monastery of Panagia Melantryna (which is near the monastery of Antiphonitis), the monastery belongs to the village of Agios Amvrosios but was used for religious services by the priests of the village of Kalograia who also had its care.
A large crowd of believers used to visit it during the days of the feast of the monastery on the 6th of September (Miracle of the Archangel Michael) and November 8 (Synaxis of the Archangels) to venerate and attend church serve at the monastery church.
The monastery has gone through several adventures. During the Ottoman Period it was threatened to fall into the hands of the barbaric Turks but fortunately it was bought by someone rich, a man called Apegito and his wife Mariou (Maria) for the price of 10.500 piastres. Later, in 1906 it was sold to a monk who transferred it to the Monastery of Kykkos. Finally, Kykkos give it to the Bishopric of Kyrenia and it is under its responsibility until today.


Near the monastery there used to be a small settlement. In the place of the current monastery a church was build dedicated to the Archangel Michael, where a great miracle took place. A resident of the settlement took a loan from a Jew and left the money to his family before he emigrated in the hope of finding a job and pay back his debt. He agreed with the Jew that if he could not send him the money otherwise, he would put it in a bottle with the name of Jew written on it, and throw itinto the sea in order for the Jew to recieve the the money in Cyprus. So when the poor man was able to collect the amount of money he owed , he sent it the way he and Jew had agreed. The Jew got the money alright but he concealed this and did not give the wife of the poor man a receipt for the repayment. After a few years passed the poor family man returned to Cyprus. He learned that the Jew had claimed that he had never recieved the money. So he asked the Jew to go in front of the icon of Archangel Michael and ask him if the Jew got the money or not. After the question was made, the Archangel replied by saying that indeed the Jew took the money and even on a day which was a Friday. The Jew and those others who were present were shocked and cried out surprised: "The Archangel has answered back!". 'So the Archangel Michael was named Antiphonitis which in Greek means someone who answers back. Over the space of time the village was deserted and on the area of the small church a monastery was founded by the same name. Over the years, the original version of this miracle was changed and the icon of Christ was put in the place of the icon of Archangel Michael, and according to this later version it was Christ who answered back and not the Archangel Michael. Thus the monastery of the Archangel Michael Antiphonitis is also known as the Monastery of Christ Antiphonitis.


After the Turkish occupation of Cyprus and during the period between 1975 and 1979 began the systematic destruction of the monastery of the Archangel Michael Antiphonitis and removal of the murals of the monastery's church. The frescoes were removed from the church wall and were smuggled by the Turkish illicit dealer in antiquitie Aydin Dikmen to foreign black markets along with the famous icons of the monastery's church. In 1997, Cyprus won a great victory by identifying and recovering the stolen treasures, including priceless works of art from the 6th to the 15th centuries (paintings, icons, mosaics, etc.). These objects were found in Munich, held by the Turkish looter Aydin Dikmen who carried them there from churches in the occupied by Turkey part of Cyprus. Aydin Dikmen wa finally arrested in October 1997 during a police raid in Germany, which was for eight months in close contact and cooperation with the security authorities of the Republic of Cyprus. In the two apartments owned by Aydin Dikmen in Munich a number of boxes containing Cypriot art were found. The value of these mosaics, icons and mural paintings from the 6th, 12th and 15th centuries exceeded 50 million dollars. The mosaics depicting the Saints Thadeus and Thomas are from the church of Kanakaria, and the murals including those of The Last Judgment and The Joshua Tree were stolen from the monastery of the Archangel Michael Antiphonitis. Unfortunately the Federal Government of Germany which is now in possession of these stolen treasures of Cypriot art has so far refused to reimburse all of them to the Church of Cyprus which is their rightful owner.

Η εικόνα της Παναγίας της βραφοκρατούσας κοσμούσε το εικονιστάσιο της εκκλησίας και βρισκόταν δεξιά της Ωραίας Πύλης. Η εικόνα χρονολογείται στα τέλη του15 ου αιώνα και εικονίζει τη Θεοτόκο ολόσωμη και ένθρονη να κρατεί το Χριστό με το αριστερό της χέρι ενώ με το δεξί να αγγίζει το γόνατο του Χριστού. Η εικόνα αυτή κλάπηκε το 1975 και κατέληξε στην κατοχή του γνωστού Τούρκου αρχαιοκάπηλου Aϊντίν Nτικμέν, που την πώλησε στον Έλληνα χρηματιστή Περβάνα, ο οποίος αγνοούσε την προέλευση της. Σήμερα η εικόνα έχει επιστραφεί στην εκκλησία της Κύπρου, σύμφωνα με την εφαρμογή της Συνθήκης της Χάγης και της Συνθήκης του Παρισιού του 1970.

Before 1974, the icon of the Virgin Mary Vrefokratousa used to adorn the iconostasis of the church of the Monastery of Antiphonitis at the right side of the sanctuary's Beautiful Gate. The icon dates from the end of the15th century and depicts the Virgin enthroned in full body and holding Christ in her left hand while with her right hand she touches the knee of Christ. This icon was stolen in 1975 and ended up in the hands of the infamous Turkish antiquities smuggler Aydin Dikmen, who sold it to a Greek broker by the name of Pervanas, who was unaware of its origin. Today the icon has been returned to the Church of Cyprus, according to the application of the Hague Convention and the Treaty of Paris of 1970.


Η τοιχογραφία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ του 12 ου αιώνα μ.Χ. πάνω στην Αψίδα του Ιερού της εκκλησίας της Μονής του Αντιφωνητή πριν από την καταστροφή της από Τούρκους αρχαιοκάπηλους με τις ευλογίες του τουρκικού στρατού κατοχής.


The Archangel Michael 12th century A.D. fresco on the Holy Arch of the Antifonitis Monastery church before its destruction by Turkish antiquities smugglers with the blessings of the Turkish occupation army.

Η ίδια τοιχογραφία του Αρχάγγελου Μιχαήλ του 12 ου αιώνα μ.Χ. μετά την αφέρεση της από τους Τούρκους αρχαιοκάπηλους και πώληση της στο εξωτερικό. Η καταστροφή της είναι δυστυχώς πολύ εμφανής.

The same Archangel Michael 12th century A.D. fresco after it was removed by the by Turkish antiquities smugglers and sold abroad. Its destruction is sadly very evident.

Οι τοιχογραφίες της Μέλλουσας Κρίσης του 12 ου αιώνα μ.Χ. στην εκκλησία της Μονής του Αρχαγγέλου Μιχαήλ Αντιφωνητή πριν το βανδαλισμό τους από τον Τούρκο λαθρέμπορο αρχαιοτήτων Aϊντίν Nτικμέν.

The 12th century A.D. frescoes of Future Judgment in the church of the Monastery of Archangel Michael Antiphonitis before being vandalized by Turkish antiquities smuggler Aydin Dikmen.

Οι ίδιες τοιχοφραφίες της Μέλλουσας Κρίσης του 12 ου αιώνα μ.Χ. κατεστραμμένες αφού πρώτα αφαιρέθηκαν για να πωληθούν στο εξωτερικό στη διεθνή μαύρη αγορά αρχαιοτήτων. Ένα ακόμα μέρος του πολιτισμού και της κληρονομιάς της ανθρωπότητας έχει χαθεί για πάντα.


The same 12th century A.D. frescoes of the Future Judgment destroyed after being extracted to be sold in the international black market of antiquities. One more part of the civilization and heritage of humanity is lost for ever.

Πηγή : Κατεχόμενα - Μια περιδιάβαση στα κατεχόμενα χωριά και τις πόλεις μας. Και Εδώ και Εδώ

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου