ένα μη κερδοσκοπικό και μη εμπορικό πολιτιστικό ιστολόγιο - a non profit and a non commercialized cultural blog

Πέμπτη, 6 Αυγούστου 2009

Η Σπηλιά του Άη Αμπέλη: Λείψανα Ειδωλολατρίας στη Δρούσια της Πάφου - The Cave of Saint Ambelis: Relics of idolatry in the village of Droushia, Paphos

Η Πάφος εποικίστηκε από τους Αρκάδες εδώ και πάνω από 3,000 χρόνια και η Νέα πόλη της Πάφου κτίστηκε από τον Αρκά Βασιλιά Αγαπήνορα. Λόγο της μαζικής έλευσης Αρκάδων στην Κύπρο, η Αρκαδία και η Κύπρος είχαν την ίδια αρχαία ελληνική γλώσσα, την Αρκαδοκυπριακή διάλεκτο, που είναι και γνωστή ως και νότια Αχαϊκή. Αυτή η γλώσσα είναι ποιο κοντά την γλώσσα του Ομήρου παρά οποιαδήποτε άλλη μορφή της ελληνικής. Η κυπριακή διάλεκτος κατάφερε να διατηρήσει μέχρι τις μέρες μας μια πληθώρα από αρκαδικές λέξεις τις οποίες κάποιος συναντά μόνο στην Ιλιάδα και στην Οδύσσια. Σήμερα η Πάφος διατηρεί περισσότερο από κάθε άλλη περιοχή της Κύπρου την αρχαϊκή μορφή της Κυπριακής διαλέκτου, ενώ στην ορεινή περιοχή της Πάφου η οποία είναι γνωστή ως Λαόνα (ειδικά στα χωριά Πάνω Αρόδες, Ίνεια, και Δρούσια) ομιλείται ακόμη και πιο αρχαΐζουσα γλώσσα.
Όμως οι Αρκάδες δεν έφεραν μόνο τη γλώσσα τους στην Πάφο, αλλά και τον πολιτισμό τους και τους θεούς τους. Ο Αρκαδικός θεός Παν, ήταν ο θεός των ποιμνίων, των βοσκών και της φύσης. Ο θεός Παν εισήχθηκε στην Κύπρο από την Αρκαδία και λατρεύτηκε από του βοσκούς της Πάφου όχι μόνο μέχρι την έλευση του Χριστιανισμού, αλλά μέχρι τις μέρες μας!
Ο Άγιος Αμπέλης που δεν είναι κανένας άλλος παρά ο αρχαίος Αρκαδικός θεός Παν, είναι ένας υποθετικός Κύπριος άγιος που λατρεύεται κυρίως στην περιοχή του χωριού Δρούσια , όπου υπάρχει και μια σπηλιά αφιερωμένη σ' αυτόν. Η σπηλιά, που λέγεται ότι την είχε σκάψει ο Άης Αμπέλης είναι μήκους 14 μ. περίπου , πλάτους 3 μέτρα, και ύψους 2,1/2 μ. φαίνεται ότι ήταν φυσική σπηλιά που σε παλαιότερα χρόνια διαπλατύνθηκε από ανθρώπινα χέρια. Στην είσοδό της υπάρχει μια μοσφιλιά (κουδομηλιά) ενώ στο βάθος της υπάρχει μια πεζούλα πάνω στην οποία βρίσκονται μερικές πέτρες, καθώς και αφιερώματα που είναι πιδκιάβλια ( φλογέρες ) , μαγκούρες, καμπανέλλες των προβάτων κ. α. Για να φθάσει κανένας στο βάθος της σπηλιάς όπου είναι και η πεζούλα περνά από ένα μονοπάτι μέσα στην σπηλιά, δεξιά και αριστερά του οποίου υπάρχουν επίσης πολλά αφιερώματα και πέτρες του ποταμού. Στην δεξιά πλευρά της σπηλιάς, υπάρχει ακόμη μια άλλη μικρή και σκοτεινή σπηλιά. Κοντά στη σπηλιά σώζονται τα θεμέλια ενός κτίσματος μικρών διαστάσεων που πιστεύεται ότι ήταν κάποτε το εκκλησάκι του Άη Αμπέλη ή το κελλί του.
Η τοπική παράδοση θέλει τον άγιο να ήταν βοσκός που ασκήτεψε κι αγίασε στην σπηλιά του, και φυσικά προστάτη των βοσκών που είναι πολλοί στην περιοχή. Δεν υπάρχει καμιά εικόνα του αγίου αυτού, ούτε και καθορισμένη μέρα της γιορτής του, και φυσικά κανένας ιερέας δεν γνωρίζει για την ύπαρξη του. Οι βοσκοί της περιοχής όμως, όταν αρρωσταίνουν οι ίδιοι ή τα ζώα τους, καταφεύγουν στην σπηλιά του Αγίου Αμπέλη, πάντοτε συνοδευόμενοι από ένα ακόμη πρόσωπο, κι εκεί αποθέτουν τα δώρα τους κι επικαλούνται την βοήθεια του αγίου ξαπλωμένοι ανάσκελα στο πάτωμα.
Πιστεύεται ότι ο άγιος θεραπεύει την ελονοσία, ενώ του αποδίδονται και τρομερά εκδικητικές διαθέσεις όταν επισκέπτες πειράζουν ή αφαιρούν κάτι από τα αφιερώματα της σπηλιάς του. Σε πιο παλιά χρόνια οι βοσκοί συνήθιζαν να φέρνουν και φρούτα σαν δώρο στο άγιο, ενώ κατά την αναχώρηση τους κάρφωναν μπαστούνια έξω από την σπηλιά.
Εάν γνωρίζετε κάποιον ο οποίος αμφισβητεί την ελληνικότητα της Κύπρου, η ύπαρξη και μόνο της λατρείας του Παν που σήμερα ονομάζεται Άγιος Αμπέλης, στη Δρούσια της Πάφου, δείχνει ότι η Κύπρος ήταν και παρέμεινε ελληνική από τα βάθη των αιώνων. Ενημερώστε τους.

Βιβλιογραφία

Κυπριακαί Σπουδέ

Paphos was settled by the Arcadians over 3.000 years ago and the new city of Paphos was built by the Arcadian King Agapinor. Due to the mass advent of Arcadians in Cyprus, Arcadia (central Peloponnese) and Cyprus shared the same ancient Greek language, the Arcadocypriot dialect, which is also known as southern Achaean. This language is more closely related to the language of Homer than any other form of Greek. The Cypriot dialect has maintained until today a plethora of Arcadian words which one encounters only in the Iliad and in the Odyssey of Homer. Today Paphos retains the archaic form of the Cypriot dialect more than any other region of Cyprus, while the mountainous area of Paphos which is known as Laona (especially in the villages of Pano Arodes, Ineia and Doushia) an even more archaic language is spoken.
However, the Arcadians not only did they bring their language to Paphos, but also their culture and their gods. The Arcadian god Pan was the god of the flock, shepherds and nature. The god Pan was introduced to Cyprus from Arcadia and was worshiped by the shepherds of Paphos, not only until the advent of Christianity, but until today!
In Greek, the word ambeli means vine and Agios Ambelis literary means Saint Vine. Saint Ambelis who is none other than the ancient Arcadian god Pan, is a hypothetical Cypriot saint who is honoured mainly in the area around the village of Droushia, where there is a cave dedicated to him. The cave, which is said to have been dug by Saint Ambelis is 14 m in length, 3 meters in width, and 2.1 / 2 m in height. It seems to be a natural cave that was made bigger in width by human hands in earlier times. At the entrance there is a tree indigenous to Cyprus called mosfilia while at the end there is a low stone mantel on which there are some rocks, and offerings such as flutes, shepherd's crooks , sheep bells, and etc. To reach the depth of the cave where the mantel is, one must pass a path inside the cave, while on the right and left of the path there are many offerings and some river stones. On the right side of the cave, there is yet another small and dark cave. Near the cave, survive the foundations of a small building that is believed to have been the church of Saint Ambelis or his cell. Local tradition claims that the saint was a shepherd who became an ascetic and reached sainthood in his cave, and who was naturally the guardian of shepherds, of which there are many in the region. There is no icon of this saint, nor a fixed day of church feast for him, and of course no priest is aware of his existence. However, the shepherds of the area go to the cave when they or their animals get sick, always accompanied by another person, offer their gifts and invoke the aid of the saint while stretched out flat on the floor. It is believed that the saint cures malaria, while he becοmes terrible and vengeful when visitors touch or subtract anything from the offerings of his cave. In older times the shepherds used to bring fruit as a gift to the saint, and while leaving the cave they used to pin sticks on the ground outside. If you know someone who denies the Greekness of Cyprus, the mere existence of the worship of Pan who is now called Ayios Ambelis in the village of Droushia in Paphos indicates that Cyprus was and has remained Greek over the depth of centuries. Inform them about it.

Bibliography

Cypriot Studies

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου