ένα μη κερδοσκοπικό και μη εμπορικό πολιτιστικό ιστολόγιο - a non profit and a non commercialized cultural blog

Τετάρτη, 19 Αυγούστου 2009

Η κατεδαφισμένη από τους Tούρκους Μονή Παναγίας Αυγασίδας στη Μηλιά Αμμοχώστου-Τhe demolished by the Turks Mon. of Panagia Avgasida in Milia Famagusta

Κοντά στο κατεχόμενο χωριό Μηλιά της επαρχίας Αμμοχώστου βρίσκεται το μοναστήρι της Παναγίας της Αυγασίδας, το οποίο αποτελείται από το ναό και δύο μοναστηριακές κατοικίες. Δεν γνωρίζουμε πότε ιδρύθηκε, αλλά την πρώτη μαρτυρία για την ύπαρξη του έχουμε στο 15 ο αιώνα. Το αρχαιότερο τμήμα του μοναστηριού είναι η εκκλησία που αποτελείται από δύο κλίτη. Στο νότιο κλίτος υπήρχε τρούλος όπου σώζονταν τοιχογραφίες του 15 ου αιώνα αντίστοιχα. Το εικονοστάσι του Ναού έγινε χρυσό το 1781. Οι παλαιότερες εικόνες της Μονής ήταν δύο Παναγίες του 15 ου αιώνα αντίστοιχα.
Δεκαπέντε χρόνια μετά την τουρκική εισβολή, το 1989, Τουρκικά στρατεύματα το 1989, κατεδάφισαν ολοσχερώς την εκκλησία της Μονής της Παναγιάς της Αυγασίδας , αφού λεηλάτησαν πρώτα τις τοιχογραφίες της. Οι τοιχογραφίες που η εκκλησία της διακοσμούσαν το θόλο της εκκλησίας απεικόνιζαν το Χριστό Παντοκράτωρ περιβαλλόμενο από μια ζώνη με τη δέηση ( η Παναγία και ο Ιωάννης ο Πρόδρομος) και μια πομπή αγγέλων σε δύο αντίθετες πορείες, με την Ετοιμασία (ο παρασκευασμένος Θρόνος της Δευτέρας Παρουσίας) σε σκηνή στο κέντρο. Η τύχη από αυτές τις σημαντικές τοιχογραφίες του 15ου αιώνα, καθώς και το ξυλόγλυπτο τέμπλο της εκκλησίας παραμένει άγνωστη. Η κατεδάφιση έγινε για την δήθεν διάνοιξη δρόμου.
 

Θυμάμαι

Με μεγάλη ανυπομονησία περιμέναμε την μικρή πανήγυρι της Παναγίας της Αυγασίδας. Η 8η Σεπτεμβρίου ημέρα της Γέννησης της Θεοτόκου ήταν η τελευταία ημέρα των καλοκαιρινών διακοπών και την επόμενη άνοιγαν τα σχολεία.
Μαθητές του δημοτικού και αργότερα του γυμνασίου πρωί – πρωί περιμέναμε κοντά στο Θ.Ο.Ι να βρούμε μέσο για την Αυγασίδα. Πολλοί χωριανοί έβαζαν δωρεάν τα φορτηγά, λεωφορεία και τις καρότσες με τα τρακτέρ για να μεταφέρουν τους προσκυνητές στην χάρη της. Παιδιά, γέροι νέοι όλοι μαζί και με την κουβέντα και τα αστεία φτάναμε στο μοναστήρι.
Το μοναστήρι απ’ έξω φαινόταν σαν ένα μεγάλο τσιφλίκι. Μπαίνοντας στη μεγάλη αυλή του από την μεγάλη καμαρόπορτα αντίκριζες τις αποθήκες, τους στάβλους στα δεξιά και στα αριστερά το ανώι με το σπίτι του ενοικιαστή της μονής και την δεξαμενή γεμάτη νερό. Πιο κάτω αριστερά σε εσωτερική αυλή βρισκόταν η εκκλησία και τα κελιά των μοναχών τα οποία είχαν αναπαλαιωθεί. Ένα μεγάλο κυπαρίσσι δέσποζε δεξιά του ιερού και κάτω από το ανώι. Ο μεγάλος εξωτερικός μαντρότοιχος χώριζε την μονή από τα χωράφια και το διπλανό τούρκικο σχολείο.
Μπαίνοντας στην εκκλησία ένα δέος σε συνέπαιρνε. Η μορφή του Παντοκράτορα που δέσποζε του τρούλου και των άλλων αγίων με το βλοσυρό τους βλέμμα σε παρακολουθούσαν. Εμείς παιδιά δεν ξέραμε σχεδόν τίποτε για την ιστορία της μονής. Παραξενευόμαστε γιατί υπήρχαν δύο ιερά και δύο αγίες τράπεζες. Όμως αργότερα μελετώντας, μάθαμε ότι επί Φραγκοκρατίας θέλοντας οι Φράγκοι να παρασύρουν τους Ορθόδοξους του νησιού στον καθολικισμό έκτιζαν δίπλα ή πάνω στους ναούς μας τους δικούς τους για προσηλυτισμό. Σε άλλες περιοχές μπορεί να πέτυχαν όμως στη δική μας όχι γιατί οι Μεσαρίτες δεν πρόδωσαν την Ορθοδοξία.
Οι εικόνες του ναού παμπάλαιες και με την εικόνα της Θεοτόκου να λάμπη. Στο μέσο του ναού προς τον γυναικωνίτη υπήρχε λάκκος από όπου οι πιστοί έπαιρναν αγίασμα.
Η λειτουργία κατανυκτική, χωρίς ρεύμα και μεγάφωνα, πάντοτε προεξάρχοντος του ιερέα της Μηλιάς αιδ. Παπαμιχαήλ και αργότερα του αιδ. Παπανδρέα. Δυο – τρεις πραματευτάδες ή πωρηκοπούληδες έστηναν τις μικρές καλύβες στην αυλή.
Μετά την καθιερωμένη λιτανεία και το τέλος της λειτουργίας ο κόσμος άπλωνε στην αυλή (χωριανοί και ξένοι γιατί έρχονταν και από τα γειτονικά χωριά Περιστερωνοπηγή, Λιμνιά) για να ψωνίσει τα πορικά, να κουβεντιάσει, να δροσιστεί με το γλυκό νερό των λαγουμιών της μονής, να ξεκουραστεί, να προγευματίσει. Η μορφή που δέσποζε της μονής ήταν του μακαριστού Χατζηφλουρέντζου ο οποίος φρόντιζε την μονή καθημερινώς. Με μεγάλα άσπρα γένια και μαλλιά, με την μαύρη μαντήλα στο κεφάλι και με το ποδήλατο του σαν μέσο διακίνησης θα τον έβλεπες να γυρίζει όλες τις εκκλησίες της Μηλιάς και το μοναστήρι της Αυγασίδας. Φρόντιζε πάντα την καθαριότητα τους, την ευπρέπεια του οίκου του Κυρίου και τα πάντα Βοηθός και υποτακτικός του ιερέα ουδέποτε δυσανασχετούσε, πάντοτε υπάκουος και εξυπηρετικός. Αξέχαστη μορφή και προπαντός ο χαιρετισμός του «ώρα καλή» πάντα θα σου έλεγε ή μικρός ήσουν ή μεγάλος και θα σε νουθετούσε πάντα προς το καλό.
Αιώνια η μνήμη του.
Μικροί σαν είμαστε ξεφεύγαμε των γονιών μας και τριγυρίζαμε έξω από την μονή να δούμε τα λαγούμια που έφερναν το νερό, να μαζέψουμε κόνναρα, να πειράξουμε τα ζώα στις μάντρες.
Κόντευε το μεσημέρι, όλοι ανεβαίναμε στα μεταφορικά μέσα και ευχαριστημένοι επιστρέφαμε στο χωριό.
Σήμερα, αν κάποιος πάει στη μονή θα νομίζει ότι πήγε σε λάθος τόπο. Δυστυχώς οι εισβολείς γκρέμισαν το περίφημο εκείνο μνημείο της περιοχής μας. Ούτε μια πέτρα από την εκκλησία δεν υπάρχει. Όλα έχουν εξαφανιστεί. Μόνον οι μάντρες και οι αποθήκες παραμένουν. Ο λόγος κατά την γνώμη μου ένας. Να χαθεί κάθε τι το χριστιανικό στην περιοχή. Τελειώνοντας εύχομαι η χάρις της Παναγίας Θεοτόκου να είναι βοηθός και συμπαραστάτης στον αγώνα μας για επιστροφή.

Ευχαριστώ,
Παναγιώτης Α. Κίτσιος



The monastery of Panagia Avgasida is situated near the occupied village of Milia in the province of Famagusta. The monastery consists of the church and two monastery residence dwellings. It is not know when the monastery was established, but the first evidence for its existence comes from the 15th century. The oldest part of the monastery is the church that consists of two aisles. In the southern aisle there used to be a dome where frescoes of the 15th century survived. The iconostasis of the church was painted in gold during 1781. The earlier icons of the monastery were two of the Virgin from the 15th century respectively.
Fifteen years after the Turkish invasion of Cyprus in 1974, during 1989, the Turkish troops completely demolished the church of the Monastery of Panagia Avgasida, after first plundering its murals. The murals that decorated the church’s dome depicted Christ Pantocrator surrounded by a zone with the Deisis (Virgin Mary and St. John Prodromos) and a cortège of angels in two antithetic processions, with the Hetoimasia (the Prepared Throne of the Second Coming) scene in the center. The fate of these important 15th century wall paintings as well as that of the church’s wood-carved iconostasis remains unknown.The demolition took place for a supposed opening for a new road.

Remembering

We waited with great anticipation for the small festival of Panagia Avgasida to arrive. The 8th day of September, the day of the birth of the Virgin Mary was also the last day of summer vacation since the next day, the schools opened up again. Students from elementary and later from secondary school waited early in the morning near TH.O.I in order to find a means to go to Avgasida. Many villagers offered their trucks, buses and tractors with trolleys for free in order to transport the pilgrims to the monastery. Children, old people and young people, all together we talked and made jokes and in this way we arrived to the monastery. From the outside, the monastery looked like a large manor. Entering its vast courtyard from the great arched door, one came face to face with warehouses, stables on the right and the left, the second floor which was the home of the tenant of the monastery, and the tank full of water. Below, towards the left, in an inner courtyard, one could see the church and the cells of the monks which had been restored. A large cypress tree dominated the right part of the holy alter and was planted under the second floor. The large external wall divided the monastery from the fields and the adjacent Turkish school. By entering the church, one was overcome by awe. The image of the Pantocrator dominating the dome and the grim look of the saints were watching. Since we were children, we did not know almost anything about the history of the monastery. We were surprised because there were two Holy Altars and two Altar Tables. But after researching, we learned that during the Frankish Period, the Franks in wanting to convert the Orthodox of the island to Catholicism , they used to build next or over our churches their own for the purpose of conversion. In other areas they might have had achieved some success but not in our own area because the people of Mesaoria did not betray Orthodoxy. The icons of the church were very ancient and the icon of the Virgin Mary was shining. In the middle of the church, towards the women's area, there was a well where the faithful used to take holy water from.The liturgy lasted all night long and took place without electric power and loudspeakers, always prominent was the priest of Milia, the Rev. Papamichail and later the Rev. Papandreas. Two -or three peddlers had their small huts ready in the yard of the church in order to sell their products. After the traditional procession and the end of the liturgy, the crowd used to spead in the yard (both co- villagers and foreigners coming from the nearby villages of Peristeronopigi, Limnia) to shop different items, to chat, to cool down with fresh water from the well of the monastery, to rest, to have breakfast. The figure that dominated the monastery was that of the late Hadjiflourentzos who used to take care of the monastery every day. He had a big white beard and hair, a black headscarf on his head and a bicycle as a means of transportation, and one could see him going around all the churches of Milia and the monastery of Avgasida. He always looked after them and made sure that they were clean, that the house of the Lord was found in dignity, and always he was the assistant and subordinate of the priest, never disagreeing, always obedient and subservient. He was a memorable figure, and especially his salutation «good day» which he always used to say whether you were or young or old and would always advice you to do good. May his memory be eternal. Because we were young, we used to escape from our parents, and walk around outside the monastery in order to see the tunnels that brought water, to gather pine seeds, to tease the animals in the stables. When it was almost noon, everyone used to find transportation and return back to the village in a happy mood. Today, if someone goes to visit the monastery, he/she would think that they went to the wrong place. Unfortunately, the Turkish invaders destroyed this famous monument of our region. There is not a single stone from the church left there. Everything has disappeared. Only the stables and the storerooms remain. The reason in my opinion is only this : To make everything which is Christian in the area disappear. Finally I hope that the grace of the Virgin Mary be our assistant in our fight for our return to our village.

Thanks, Panagiotis A. Kitsios

Translated from Greek by noctoc

Πηγή Εδώ και Εδώ

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου