ένα μη κερδοσκοπικό και μη εμπορικό πολιτιστικό ιστολόγιο - a non profit and a non commercialized cultural blog

Κυριακή, 27 Σεπτεμβρίου 2009

Ο Άγιος Νεόφυτος ο Έγκλειστος - Saint Neophytos the Recluse

 Ο Άγιος πατέρας μας Νεόφυτος γεννήθηκε στην όμορφη κωμόπολη των Λευκάρων της Κύπρου το έτος 1134. Οι γονείς του Αθανάσιος και Ευδοξία είχαν οκτώ παιδιά και ασχολούνταν με τη γεωργία και την κτηνοτροφία για να τα θρέψουν. Μαζί τους δούλευε κι ο Νεόφυτος μέχρι τα δεκαοκτώ του χρόνια. Και φυσικά δεν είχε πάει σχολείο και δε γνώριζε καθόλου να γράφει και να διαβάζει.
Μόνο τα τροπάρια της εκκλησίας γνώριζε από έξω, γιατί αγαπούσε πολύ την Εκκλησία και ανελλιπώς παρακολουθούσε τις ακολουθίες της. Μάλιστα τέτοιος πόθος γλυκύς άναψε μέσα του κι έρωτας κρυφός για τα θεϊκά πράγματα, που σαν να αρραβωνιάστηκε η καρδιά του μυστικά με τον Θεό.
Οι γονείς του όμως και οι λοιποί συγγενείς του μη γνωρίζοντας και μη καταλαβαίνοντας την απόλυτη αγάπη του Νεοφύτου για τον Θεό, τον αρραβώνιασαν με μια κοπέλα. Αυτός πολύ προβληματίστηκε για το τι έπρεπε να κάμει. Στο τέλος, ενώ πλησίαζαν οι ετοιμασίες για τον γάμο έφυγε κρυφά μια νύχτα και πήγε στο Μοναστήρι του Αγίου Ιωάννη του Χρυσοστόμου, στον Κουτσοβέντη.
Εκεί έγινε μοναχός κι επειδή ήταν τελείως αγράμματος, τον έστειλε ο ηγούμενος να καλλιεργεί και να περιποιείται τα αμπέλια της μονής. Είχε όμως τέτοιο πόθο να διαβάσει την Αγία Γραφή, τα εκκλησιαστικά βιβλία, τους βίους και τους λόγους των Αγίων πατέρων, που όσο ελεύθερο χρόνο είχε, προσπαθούσε να μάθει μόνος του να διαβάζει. Πραγματικά, στα πέντε χρόνια που κάθισε σε αυτό το διακόνημα, έμαθε να διαβάζει και να γράφει. Μάλιστα το βιβλίο των ψαλμών το έμαθε να το απαγγέλλει από έξω. Βλέποντας τη θαυμαστή πρόοδο του, ο ηγούμενος τον έβαλε να υπηρετεί στην εκκλησία.
Μετά δύο χρόνια θέλησε να πάει για προσκύνημα στους Αγίους Τόπους. Εκεί περιπλανήθηκε γι αρκετούς μήνες ψάχνοντας να βρει κάποιον φωτισμένο ασκητή και πνευματικό πατέρα για να μείνει κοντά του. Όσο κι αν έψαξε δεν βρήκε αυτό που ήθελε και απογοητευμένος γύρισε στο μοναστήρι του. Δεν έμεινε όμως εκεί για πολύ. Είχε ακούσει πως στο όρος Λάτρος της Μικράς Ασίας υπήρχαν ασκητές κι έβαλε στο νου του να πάει προς αναζήτησή τους . Περπάτησε ίσαμε το λιμάνι της Πάφου κι έψαξε για καράβι που να πηγαίνει στην Μικρά Ασία. Εκεί τον πήραν για ύποπτο και τον συνέλαβαν. Του πήραν τα δύο νομίσματα που κρατούσε για τα ναύλα του και τον φυλάκισαν.
Την επόμενη μέρα κάποιοι ευσεβείς ανθρώποι άκουσαν πως συνέλαβαν ένα μοναχό κι έτρεξαν στους άρχοντες της πόλης και πέτυχαν την αποφυλάκισή του. Αυτός και μετά την απελευθέρωση ήταν πολύ στεναχωρημένος, δεν ήξερε πια τι να κάμει.
Απομακρύνθηκε από το λιμάνι κι έπειτα από την πόλη, και πήρε περίλυπος ένα μονοπάτι, ύστερα ανέβηκε σε απόκρημνη πλαγιά κι έφτασε σε ένα δύσβατο από τη βλάστησε τόπο. Εκεί βρήκε μια σπηλιά πλησίον πηγής νερού κι έμεινε το βράδυ.
Την επόμενη μέρα είπε : " αυτό είναι φαίνεται το θέλημα του Θεού για μένα". Κι άρχισε δουλειά. Καθάρισε τον τόπο κι ελάξευσε με κόπο το σπήλαιο. Έφτιαξε σιγά- σιγά ένα κελλάκι για να μένει. Αυτό το ονόμασε Εγκλείστρα, γιατί στο εξής ο Άγιος Νεόφυτος έμενε έγκλειστος σε αυτό το χώρο.
Σύντομα διαπίστωσαν την παρουσία του οι κάτοικοι της περιοχής κι έρχονταν να τον δουν, μάλιστα κάποιοι επέμεναν να γίνουν μαθητές του. Αυτός, επειδή αγαπούσε την ησυχία, δεν δεχόταν κανένα. Σε λίγα χρόνια όμως ο επίσκοπος Πάφου, Βασίλειος Κίνναμος, τον χειροτόνησε ιερέα και του 'έδωσε κι ένα μαθητή. Σιγά- σιγά οι μαθητές έγιναν δέκα κι έπειτα περισσότεροι. Έτσι έγινε ένα μοναστηράκι μέσα στη βραχώδη πλευρά του βουνού.
Τότε ο Άγιος έγραψε την λεγόμενη Τυπική Διαθήκη, δηλαδή τους κανονισμούς για την λειτουργία της μονής. Έπειτα, στην προσπάθειά του να διδάξει τους μαθητές του και τον λαό, άρχισε να γράφει πανηγυρικούς κι εγκωμιαστικούς λόγους, που διαβάζονταν στις εορτές και στις μνήμες των Αγίων. Έγραψε επίσης ερμηνείες και αναλύσεις στους Ψαλμούς, στο Άσμα Ασμάτων και σε άλλα βιβλία της Αγίας Γραφής. Έγραψε κι άλλα πολλά βιβλία κι επιστολές για ωφέλεια των μαθητών του, μοναχών και λαϊκών. Ακόμα έφερε τον ιερογράφο Θεόδωρο Αψευδή από την Κωνσταντινούπολη, ο οποίος τοιχογράφησε την εκκλησία και την Εγκλείστρα, όπως του υπέδειξε ο Άγιος. Ήθελε όχι μόνο από τους λόγους μα κι από τις εικόνες να διδάσκονται οι εκκλησιαζόμενοι την πίστη.
Πραγματικά ίσαμε σήμερα διδάσκεται και ωφελείται όποιος θέλει, τόσο από τα εμπνευσμένα βιβλία που έγραψε , όσο κι από τις θαυμάσιες ζωγραφιές που ιστόρησε, μα και από την όλη ομορφιά της Εγκλείστρας του και του τάφου του ακόμη. Γιατί από τον πρώτο χρόνο που κατοίκησε εκεί, λάξευσε και τον τάφο του. Μάλιστα μέσα στον τάφο έκαμε ζωγραφιές της παναγίας, της Σταύρωσης και της Ανάστασης του Χριστού. Και στεκόταν λένε προστά στον τάφο κι έλεγε : " Νεόφυτε, κι αν ακόμα κερδίσεις τον κόσμον όλο, το μόνο δικό σου πράγμα θα είναι αυτός ο τάφος".
Όταν αισθάνθηκε ότι φτάνει το τέλος του, παράγγειλε στους μαθητές του, μετά τον θάνατο και ενταφιασμό του, να κτίσουν το άνοιγμα ώστε να μη φαίνεται ότι υπάρχει εκεί τάφος.
Έτσι κι έγινε. Αφού ασθένησε, νουθέτησε κι ευλόγησε τους μαθητές του, και κοιμήθηκε ειρηνικά στις 12 του Απρίλη του 1219. Οι μοναχοί με θρήνους ενταφίασαν τον δάσκαλό τους κι έκτισαν τον τάφο όπως τους είπε. Με τα χρόνια ξεχάστηκε που ακριβώς ήταν ο τάφος του Αγίου και τελικά εθεωρείτο χαμένος.
Πολλά χρόνια αργότερα, στις 28 Σεπτεμβρίου του1750, ένας μοναχός έψαχνε για θησαυρό κτυπώντας τους τοίχους της Εγκλείστρας. Εκεί που βρήκε κούφιο τον τοίχο, έσκαψε κι αντίκρισε με έκπληξη και τρόμο το ιερό λείψανο του Αγίου. Αμέσως φώναξε τον ηγούμενο, συνάχτηκε η αδελφότητα, ήρθε ο αρχιεπίσκοπος Φιλόθεος, όλος ο κλήρος και ο λαός του τόπου και προσκύνησε με ευλάβεια, με χαρά τον Άγιο. Μεγαλύτερος θησαυρός δεν θα μπορούσε να υπάρχει για όλους και για τον τόπο. Έγινε μεγάλη πανήγυρις και θαύματα από τότε μέχρι σήμερα γίνονται πολλά. Η μνήμη του θανάτου του Αγίου Νεοφύτου ετελείτο την 12ην Απριλίου, ημέραν του θανάτου του, όμως αργότερα μετετέθη στις 24 Ιανουαρίου για να μη συμπίπτει με την Μεγάλην Τεσσαρακοστή. Εορτάζουμε την μνήμη του Αγίου επίσης και στις 28 Σεπτεμβρίου που είναι και η μεγαλύτερη εορτή που γίνεται εις μνήμη του από τις δύο.

Από το βιβλίο "ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΑΠΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ", του Χαράλαμπου Επαμεινώνδα.

Our Holy Father Saint Neophytos was born in the beautiful town of Lefkara of Cyprus in the year 1134. His parents Athanasios and Eudoxia had eight children and worked in agriculture and livestock in order to the feed them. Neophytos worked along with them until he was eighteen years old. And of course, he did not go to school and did not know how to write and read.
He only knew the hymns of the Church and he knew them by heart, because he loved the Church and was always present during church services. Indeed such a sweet desire lit in his heart and a hidden love for divine things, that it was as if his heart had married God in secret. However, his parents, and other relatives, without knowing nor understanding the absolute love that Neophytos had for God, engaged him with a girl. With this development, Neophytos sat and thought very deeply about what had to do. At the end, while the preparations for his wedding were approaching , he left secretly one night and went to the monastery of Saint John Chrisostomos, in Koutsoventis. There he became a monk and because he was completely illiterate, the abbot sent him to cultivate and take care of the vineyards of the monastery. But he had such a great desire to read the Bible, the Church books, the lives and the writings of the Holy Fathers, that he tried to learn how to read and write by himself as much as he could during his free time. Indeed, in the five years that he spend doing this task, he learned to read and write. In fact he learned to recite The Book of Psalms by heart. Seeing his wonderful progress, the abbot send him to serve in the church. After two years he wanted to go on a pilgrimage to the Holy Land. There, he wandered for several months looking to find an enlightened ascetic and spiritual father in order to stay with him. Even though he searched hard, he could not find what he wanted and disappointed, he came back to his monastery. However, he did not stay there long. He had heard that there were ascetics living at Mount Latros of Asia Minor and he put it in his mind to go there and search for them. He walked to the harbor of Paphos and searched for a boat to go to Asia Minor. While there, the authorities took him for a suspect and arrested him. They also took away the only two coins he had on him for the fare, and imprisoned him.The next day some pious people heard that a monk was arrested and ran to the rulers of the city and obtained his release. Neophytos, was very upset even after his release, and did not know what to do anymore.He departed from the port, then the city, and feeling sorrow he took a took a path, then climbed a steep slope and reached a very isolated place full of vegetation. There, he found a cave near a spring of water and stayed the night. The next day he said: "This appears to be God's will for me." And began work. He cleaned up the place and with much labour he carved out a cave. Bit by bit he made a cell for him to stay in. He named this cell "enkleistra'' which means reclusive because Saint Neophytos lived as a recluse in this place.Soon the local residents found out about his presence in the area and came to see him, some even insisted to become his students. However, because he loved peace and quiet, he did not accept anybody. In a few years the bishop of Paphos, Vassilios Kinnamos, ordained him a priest and also gave him a student. Gradually, the students became ten, then more. Thus, a small monastery was created in the rocky side of the mountain. At this time, the Saint wrote the so-called Standard Testament, meaning the regulations for the operation of the monastery. Then, in an effort to teach his students and the people, he began to write panigiric and praise writings which were read during the celebration holidays and memory days of different Saints. He also wrote interpretations and analysis of the Psalms, the Song of Solomon and other books of the Bible. He wrote many books and other letters for benefit of his students, both monks and laymen. He even brought the religious painter, Theodoros Apsevdis from Constantinople, who frescoed the church and the Enkleistra, as indicated by the Saint. He wanted not only words but also from images to teach the faith to the church attendants. Indeed, until this day, one can learn and benefit by both the inspired books he wrote, as well as the wonderful paintings, but also from the whole beauty of the Enkleistra, and even his tomb. Because from the first year he resided there, he also carved out his tomb. Indeed, he even painted his tomb with paintings of the Virgin Mary, the Crucifixion and the Resurrection of Christ. And they say that he used to stand in front of the tomb and say: "Neophytos, even if you win the whole world, the only thing which is really yours is this tomb''. When he felt that the end of his live was approaching, he advised his students that after his death and burial, to build in the opening so as not to appear that there is a tomb. That's what happened. After he fell ill, he gave his advices and blessings to his students, and slept peacefully on April 12, 1219. The monks buried their teacher with lamentations and built in the tomb as told. Over the years, it was forgotten as to exactly were the tomb of the saint was, and finally it was considered to be lost.Many years later, on September 28, 1750, a monk searching for treasure was beating on the walls of the Enkleistra. There, he found a hollow wall, and after digging it he saw with surprise and horror the holy relics of the Saint. Immediately he called the abbot, the brotherhood made a meeting, and the Archbishop of Cyprus Philotheus came as well as all the clergy and the local people, bowed in reverence, and happiness and kissed the relics of the Saint. A greater treasure could not have been found for everyone and for Cyprus. A great Feast took places as are great his miracles since then and until today. The memory of the death of Saint Neophytos used to take place on the 12th of April, the day of his death, but later it was transferred to the 24th of January in order not to coincide with the Great Lent. We also celebrate the memory of the Saint on the 28th of September which is the biggest festival in his memory of the two.

From the book "FOR THE LOVE OF CHRIST", by Charalambos Epaminondas.

Translated from Greek by Noctoc

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου