ένα μη κερδοσκοπικό και μη εμπορικό πολιτιστικό ιστολόγιο - a non profit and a non commercialized cultural blog

Παρασκευή, 2 Οκτωβρίου 2009

Το Μαρωνίτικο γυναικείο μοναστήρι της Παναγίας του Μαρκί στη Μύρτου της Κυρύνειας-The Maronite nunnery of Our Lady of Marki in Myrtou village, Kyrenia

Το Μαρκί ή Μαργί είναι μια τοποθεσία περί το 1 χμ. ανατολικά του χωριού Μύρτου, στο κατεχόμενο από το 1974 από τα τουρκικά στρατεύματα εισβολής τμήμα της Κύπρου. Στην περιοχή υφίστατο μικρό ομώνυμο Μαρωνίτικο γυναικείο μοναστήρι της Παναγίας του Μαρκί. Το μοναστήρι το ίδιο αποτελείτο από ένα μικρό παρεκκλήσι και δύο-τρία συνεχόμενα δωμάτια αλλά είχε στην κατοχή του μεγάλης έκτασης κτημάτων με πολλά καρποφόρα δέντρα καθώς και πηγή με αύθονο νερό. Με την Τουρκική εισβολή στην Κύπρο το μοναστήρι της Παναγίας του Μαρκί μετατράπηκε σε στρατόπεδο του κατοχικού στρατού, αφού οι Τούρκοι κατεδάφισαν πρώτα τελείως τόσο το παρεκκλήσι, όσο και τα συνεχόμενα δωμάτια και ισοπέδωσαν τον χώρο.
Ακριβώς δίπλα από το μοναστήρι εσώζετο μέχρι τις αρχές του 20 ού αιώνα μισοερειπωμένη η βυζαντινή εκκλησία του μοναστηριού, η οποία ήταν νησιωτικού οκταγωνικού τύπου. Η εκκλησία αυτή, αν και σχετίζεται με τις άλλες οκταγωνικού τύπου εκκλησίες της Κύπρου, διαφέρει σε ένα σημαντικό σημείο από τις άλλες (Αγίου Ιλαρίωνος, καθολικό μονής Χρυσοστόμου, Αντιφωνιτή). Αντί δηλαδή να στηρίζεται σε έξι εντιχοισμένες κολόνες ή πεσσούς και δύο ελεύθερες κολόνες στα ανατολικά, ο τρούλλος της εκκλησίας της Παναγίας στο Μαρκί, εστηρίζετο σε τέσσερις εντοιχισμένους πεσσούς, ανά δύο στον βόρειο και νότιο τοίχο, δυο ελεύθερους πεσσούς στα δυτικά, που διαχωρίζουν τον κυρίως ναό από τον νάρθηκα, και απ' ευθείας στον ανατολικό τοίχο στα σημεία γέννησης της αψίδας. Ο κυρίως ναός είχε ίσο μέγεθος με τον νάρθηκα. Συνολικά η εκκλησία είχε εσωτερικές διαστάσεις 14,93 Χ 8,77 μ. χωρίς την αψίδα, περιλαμβανομένου όμως του νάρθηκα και του πάχους των δύο δυτικών πεσσών που στηρίζουν τον τρούλλο. Η αψίδα ήταν εσωτερικά ημικυκλική και εξωτερικά πεντάπλευρη, πράγμα μοναδικό για την Μέση Βυζαντινή περίοδο στην Κύπρο, αν εξαιρέσουμε την αψίδα της εκκλησίας του Αγίου Λαζάρου στη Λάρνακα. Η αψίδα είχε διάμετρο 2,44 μ. και βέλος 1, 1ο περίπου. Στο κέντρο της αψίδας υπήρχε τρίλοβο παράθυρο, ενώ άλλα δύο παράθυρα υπήρχαν στην αρχή της δεύτερης από τον ανατολικό τοίχο της εκκλησίας πλευράς του πεντάπλευρου. Πώς εκαλύπτετο ο νάρθηκας δεν είναι γνωστό. Ο κυρίως ναός είχε δυο εισόδους στο μέσο του βορείου και του νοτίου τοίχου ενώ ο νάρθηκας είχε τρεις εισόδους, ανά μία στο μέσο του νοτίου, του δυτικού και του βορείου τοίχου. Πιθανότατα στα χρόνια της Φραγκοκρατίας η Ενετοκρατίας η εκκλησία κινδύνευε να καταρρεύσει και γι αυτό η αψίδα περιβλήθηκε με τρίπλευρο κτίσμα κι έγινε τρίπλευρη, ενώ στον βόρειο τοίχο προστέθηκαν αντηρίδες. Η μισοερειπωμένη βυζαντινή οκταγωνική εκκλησία της Παναγίας στο Μαρκί καταστράφηκε ολοσχερώς και πριν από το 1960 δεν διακρίνονταν ούτε τα θεμέλιά της. Στο σχέδιο της εκκλησίας που διέσωσε ο G. jeffery δεν φαίνεται αν ο νάρθηκας του κυρίως ναού είναι μεταγενέστερος, πράγμα πολύ πιθανό.
Στα νεότερα χρόνια το μοναστήρι της Παναγίας του Μαρκί δεν κατοικείτο από μοναχές και ήταν εγκαταλειμμένο, όμως το παρεκκλήσι της μονής λειτουργείτο από τους Μαρωνίτες της Κύπρου στις 8 Σεπτεμβρίου κάθε χρόνο, ήμερα της γέννησης της Παναγίας.

Marki or Margi is a location about 1 km. east of Myrtou village in the occupied since 1974 by Turkish troops, north part of Cyprus. In the vicinity of Marki there used to be the Maronite nunnery of Our Lady of Marki or Panagia tou Marki. The nunnery itself consisted of a small chapel and two to three adjacent rooms, but it had in its possession a very large amount of land along with many fruit trees and a spring with abundant water. With the 1974 Turkish invasion of Cyprus, the nunnery of Our Lady of Marki became an army camp by the occupying army, after the Turks first completely demolished both the chapel and the adjacent rooms and leveling down the area. Right next to the nunnery there used to survive until the early 20th century, the ruined Byzantine church of the nunnery, which was of the island octagonal type. This church, although related to the other octagonal type churches of Cyprus, differed in one important aspect from the others (St. Hilarion, the church of St. Chrysostomos monastery, Antifonitis). Instead of being based on six walled columns or piers and two free columns in the east, the dome of the church of Our Lady of Marki, was based on four walled pillars, two each at the northern and southern wall, two free piers in the western, which separate the main church from the narthex, and two directly at the eastern wall at the foundation of the apse. The nave was equal in size to the narthex. Overall, the church had internal dimensions of 14.93 × 8.77 m without the arch, but including the vestibule and the thickness of the two western piers supporting the dome. The semicircular arch was internally and externally pentagonal, which is unique for the Middle Byzantine period in Cyprus, apart from the apse of the church of St. Lazarus in Larnaca. The arch had a diameter of 2.44 m and an arrow of around 1.10. In the center of the arch there was a trilobate window, while there used to be two other windows at the beginning of the second of the eastern wall of the church, at the side of the pentagonal. It is not known how the narthex was covered. The nave has two entrances in the middle of the northern and the southern wall and the narthex had three entrances, one each, in the middle of the southern, the western and the northern wall. It is very possible that during the Frankish or Venetian period, the church was in danger of collapsing and so the arch was surrounded by a three-sided structure and became three-sided, while a buttresses were added on the northern wall. The semi-ruined octagonal Byzantine church of Our Lady of Marki was completely destroyed before 1960, and today, even its foundations are not visible. At plan of the church which was preserved by G. jeffery, it is not shown whether the narthex of the nave is a later addition, which is very likely.
In recent years the nunnery of Our Lady of Marki was not inhabited by nuns and was abandoned, but the chapel of the nunnery was used for church service by the Maronites of Cyprus on the 8th of September of each year, the date of the birth of the Virgin Mary.

Πηγή: Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου