ένα μη κερδοσκοπικό και μη εμπορικό πολιτιστικό ιστολόγιο - a non profit and a non commercialized cultural blog

Τρίτη, 15 Δεκεμβρίου 2009

Η Ακμή και η Παρακμή του Ελληνισμού της Αιγύπτου - The Rise and Decline of Hellenism in Egypt

Οι αναφορές για τη διάλυση της κάποτε ένδοξης ελληνικής παρουσίας στη σύγχρονη Αίγυπτο θέλουν να προστρέχουν στην τελευταία γραμμή του ποίηματος του Κωνσταντίνου Καβάφη, Ο Θεός εγκαταλείπει τον Αντώνιο, ως το επίγραμμα τους: "Αποχαιρέτα τη, την Αλεξάνδρεια που χάνεις." Ο διάσημος αυτός ποιητής ήταν ο σημαντικότερος Έλληνας λογοτέχνης που έζησε στην Αίγυπτο του εικοστού αιώνα. Ωστόσο, αυτό το συγκεκριμένο ποίημα γράφτηκε το 1911, μια περίοδο κατά την οποία οι Έλληνες εξακολουθούσαν να ακμάζουν στην Αίγυπτο. Και όταν ήρθε η παρακμή, λίγο μετά το θάνατο του Καβάφη το 1933, αυτός ο αποχαιρετισμός δεν ήταν γρήγορος, αλλά σταδιακός. Ο ελληνικός αποχαιρετισμός στην Αλεξάνδρεια ήταν ένα μακρύ αντίο.
Οι Έλληνες ήταν κάποτε η κυρίαρχη ξένη κοινότητα στην Αίγυπτο και καμιά άλλη ξένη κοινότητα δεν μπορούσε να τους φθάσει σε αριθμό. Υπολογίζεται ότι οι Έλληνες της Αιγύπτου μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 50 ήταν πάνω από 150.000. Ωστόσο, οι πιο πρόσφατες στατιστικές αναφέρουν ότι ο αριθμός τους έχει συρρικνωθεί σε μόνο 2.000, αν και εξακολουθούν να είναι η κυρίαρχη ξένη κοινότητα στην Αίγυπτο, έχοντας ζήσει για αιώνες σε αυτή τη χώρα σε αρμονία και αμοιβαίο σεβασμό με τους Αιγύπτιους αδελφούς τους. Οι Έλληνες υπήρχαν στην Αίγυπτο, ακόμη και πριν από τον Μέγα Αλέξανδρο, ο οποίος αποφάσισε να ιδρύσει την πόλη του στην βόρρεια ακτή της χώρας. Οι Έλληνες ήταν δυνατό να βρεθούν να ζουν στην Άνω Αίγυπτο, το Κάϊρο και το Δέλτα, αλλά πάντα λάτρευαν ιδιαίτερα να ζουν στην Αλεξάνδρεια. Η ιστορία της σύγχρονης ελληνικής κοινότητας στην Αίγυπτο άρχισε κατά την εποχή του Μοχάμεντ Αλί Πασά, ηγεμόνα της Αιγύπτου, αλλά ο ίδιος γεννήθηκε στην Καβάλα, στην Ελλάδα, και ήταν πολύ περήφανος για την κληρονομιά του και ειδικά για το ήθος των Ελλήνων και την εργατικότητά τους. Μόλις έγινε ηγέτης της Αιγύπτου, ενθάρρυνε τους Έλληνες να μεταναστεύσουν στην Αίγυπτο. Πολλοί το έκαναν, και η θετική συμβολή και τα επιτεύγματά τους είναι εμφανείς σε όλες σχεδόν τις πτυχές της αιγυπτιακής ζωής. Για παράδειγμα, το πολύ όμορφο Μοχάμεντ Αλί Πασά Τζαμί στη περιοχή της ακρόπολης του Καΐρου, όπου είναι θαμμένα τα λείψανά του. Ο σχεδιασμός και η εκτέλεση αυτού του υπέροχου τζαμιού ήταν η ευθύνη ενός Έλληνα αρχιτέκτονα που αντίγραψε ακριβώς το Καθεδρικό Ναό της Αγίας Σοφίας, της παλαιότερης εκκλησίας του Χριστιανισμού, που χτίστηκε στην Κωνσταντινούπολη (σήμερα είναι γνωστή ως Ισταμπούλ) πίσω στον έκτο αιώνα μ.Χ.. Η απανταχού παρουσία τους ήρθε σε ένα απότομο τέλος με την Επανάσταση του 1952 και την επακόλουθη εθνικοποίηση της ιδιωτικής ιδιοκτησίας, ιδίως το 1961. Οι Έλληνες έφυγαν κατά εκατοντάδες και χιλιάδες και η κάποτε υπερήφανη κοινότητα μειώθηκε σε λιγότερο από χίλια άτομα στην Αλεξάνδρεια. Ο ελληνικός πληθυσμός της Αλεξάνδρειας αριθμούσε κάποτε 150.000. Έμποροι, επιχειρηματίες, φιλάνθρωποι και καλλιτέχνες δρούσαν μέσα την κοσμοπολίτικη κοινωνία της Αλεξάνδρειας. Την κληρονομιά τους είναι δυνατό για κάποιο να τη δει ακόμα και σήμερα, όχι μόνο την ιστορική τους επιρροή, τα γραπτά τους, τις διδασκαλίες και την επιρροή τους στην κοινωνία της Αιγύπτου και της Ελλάδας, αλλά και στα υπέροχα κτίρια που έχουν σχεδιάσει και κατασκευάσει- νοσοκομεία, εκκλησίες, σχολεία, άλλα δημόσια κτίρια και αρχοντικά. Δυστυχώς, η ελληνική κοινότητα της Αλεξάνδρειας έχει συρρικνωθεί σε μόνο 800 ανθρώπους και πολλές από τις επιχειρήσεις, τους συλλόγους, τα νοσοκομεία και τα σχολεία τους έχουν κλείσει, όμως πολλές από τις εκκλησίες και τα επιβλητικά νεοκλασικά κτίρια παραμένουν. Το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής έχει την ιστορική του βάση στην Αλεξάνδρεια, όπου ιδρύθηκε από τον Άγιο Μάρκο τον Αποστόλο στο 63 μ.Χ.. Το Πατριαρχείο είναι υπεύθυνο για την πνευματική και θρησκευτική ευημερία των περίπου 150.000 Ελλήνων που ζουν στην Αφρική, καθώς και ένα επιπλέον 500.000 Ορθοδόξων Χριστιανών σε όλη την περιοχή. Η Ελληνική Κοινότητα της Αλεξάνδρειας (γνωστή ως EKA) έχει ως στόχο να εξασφαλίσει τις καλύτερες δυνατές ευκαιρίες και προϋποθέσεις για τη συνέχιση του Ελληνισμού στην Αίγυπτο και την καλλιέργεια των πολιτιστικών ανταλλαγών ανάμεσα στην Ελλάδα και την Αίγυπτο. Για το σκοπό αυτό, η EKA πρότεινε την ίδρυση και λειτουργία της Αρχαιολογικής Σχολής Κλασικών Σπουδών και που να φέρει το όνομα του Μεγάλου Αλεξάνδρου, στα κτίρια της τελευταίας ελληνικής συνοικίας στο Chatby, Αλεξάνδρειας, ένα χώρο 40.000 τετραγωνικών μέτρων, που ανήκει εξ ολοκλήρου στην Ελληνική Κοινότητα της Αλεξάνδρειας. Ο Edmond Nicola Kasimates, ο πρόεδρος του Ελληνικού Ναυτιλιακού Ομίλου Αλεξανδρείας, λέει ότι περίπου 5.000 Έλληνες επισκέπτονται την Αλεξάνδρεια ετησίως για να τιμήσουν τη γέννησή τους στην Αλεξάνδρεια. "Ο Κυβερνήτης της Αλεξάνδρειας, Abdel-Sallam el-Mahgoub, του αρέσει να τους καλωσορίζει στην Αλεξάνδρεια προσωπικά," είπε ο Kasimates στο περιοδικό Akher Saa. Η Ελληνική Κοινότητα ιδρύθηκε για πρώτη φορά μαζί με το πρώτο προξενείο το 1834. Δημιούργησε επίσης, μια σειρά από επιχειρήσεις κοινής ωφελείας, όπως είναι το πρώτο νοσοκομείο, το πρώτο θέατρο, το πρώτο ερευνητικό κέντρο και το πρώτο γήπεδο. Οι Έλληνες της Αιγύπτου ήταν πολύ εργατικοί, τόνωσαν την οικονομία και την ευημερία της δεύτερης πατρίδας τους. Αλλά η σχέση τους με την Αίγυπτο ήταν πολύ περισσότερο από μια απλή εμπορική επιχείρηση, χαρακτηρίζεται από μια πραγματική και βαθιά ριζωμένη ζεστασιά και αγάπη μεταξύ των Ελλήνων και της θετής χώρα τους. Οι δεσμοί μεταξύ Ελλήνων και Αιγυπτίων παραμένουν ισχυροί. Επί του παρόντος, 120.000 Αιγύπτιοι ζουν και εργάζονται στην Ελλάδα, και πολλοί από αυτούς έχουν παντρευτεί Έλληνες, ιδρύοντας βαθιές ρίζες, βρίσκοντας μια υποδοχή που θα ήταν δύσκολο να βρουν πουθενά αλλού. Στην πραγματικότητα, οι βαθιές ιστορικές, οικογενειακές και πολιτιστικές ρίζες μεταξύ των Αιγυπτίων και Ελλήνων ανάγονται πίσω σε χιλιάδες χρόνια.

Πηγή : Εδώ και Εδώ

Μετάφραση Noctoc

Accounts of the demise of the once-glorious Greek presence in modern Egypt like to employ the last line of Constantine Cavafy's poem, The God Abandons Antony, as their epigraph: "say goodbye to her, to the Alexandria you are losing." The famous poet was the most important Greek literary figure to live in twentieth-century Egypt. Yet this particular poem was written in 1911, a moment in which the Greeks were still thriving in Egypt. And when the decline came, a little after Cavafy died in 1933, it was not rapid but gradual. The Greek farewell to Alexandria was a long goodbye.
The Greeks were once the dominant foreign community in Egypt and no-one else could match them in numbers. They were estimated to be wellover 150,000 in Egypt until the early 1950s. However, recent reportssay their numbers have dwindled to a mere 2,000, although they are still the dominant foreign community in Egypt, having lived for centuries in this country in harmony and reciprocal respect with their Egyptian brothers. Greeks have been in Egypt since even before Alexander the Great decided to found his city on the North Coast. They could be found in Upper Egypt, Cairo and the Delta, but they have always been particularly fond of Alexandria. The history of the modern Greek community in Egypt began with the Mohammed Ali era. Mohammed Ali Pasha, ruler of Egypt, was himself born in Cavalla, Greece and he took great pride in his heritage and especially in the hard-working ethos of the Greeks. Upon becoming the leader of Egypt, he encouraged the Greeks to immigrate to Egypt. Many did, and their positive contributions and achievements are evident in almost every facet of Egyptian life; for example, the very beautiful Mohammed Ali Pasha Mosque in the grounds of the Citadel, where his remains are buried. The design and execution of this wonderful mosque was the responsibility of a Greek architect who copied exactly the Agia Sophia Cathedral, the oldest church in Christianity, that was built in Constantinople (nowadays known as Istanbul) back in the sixth century AD. Their overwhelming presence came to an abrupt end with 1952 Revolution and the subsequent nationalization of private property, especially in 1961. Greeks fled by hundreds and thousands and the once proud community was reduced to less than a thousand in Alexandria. The Greek population of Alexandria once numbered some 150,000. Traders, businessmen, philanthropists and artists moved among the cosmopolitan society of Alexandria. Their legacy is still to be seen today, not only in their historical influence, their writings, teachings and their influence on the society of Egypt and Greece, but also in the splendid structures which they designed and built-hospitals, churches, schools, other public buildings and mansions. Sadly, the Hellenic community of Alexandria has dwindled to a mere 800 and many of the businesses, clubs, hospitals and schools have closed, but a lot of the churches and grand neo-classical buildings remain. The Orthodox Patriarchate of Alexandria and All Africa has its historical base in Alexandria where it was founded by the Saint Mark the Apostle in AD 63. The Patriarchate is responsible for the spiritual and religious well-being of some 150,000 Greeks living in Africa, as well as a further 500,000 Orthodox Christians throughout the region. The Hellenic Community of Alexandria (known as EkA) aims to ensure the best possible opportunities and conditions for the continuation of Hellenism in Egypt and cultivating cultural exchange between Greece and Egypt. To this end, EKA has proposed the foundation and operation of a School of Archaeological and Classical Studies bearing the name Alexander the Great’ within the buildings of the last Greek Quarter in Chatby, Alexandria, an area of 40,000 square meters, entirely owned by the Hellenic Community of Alexandria. Edmond Nicola Kasimates, the Chairman of the Greek Maritime Club in Alexandria, says about 5,000 Greek people visit Alexandria annually to commemorate their birth in Alexandria. "The Governor of Alexandria, Abdel-Sallam el-Mahgoub, likes to welcome them in Alex personally," Kasimates told Akher Saa magazine. The Greek community established its first popular society and first consulate in 1834. It also established a number of public utilities such as the first hospital, the first theatre, the first research center and the first sports stadium. The Greeks in Egypt were very industrious, boosting the economy and prosperity of their second home. But the relationship was far more than just a business and commercial one, rather being characterized by a genuine and deep-rooted warmth and love between the Greek people and their adopted country. The ties between Greeks and Egyptians remain strong. Currently, 120,000 Egyptians live and work in Greece, and many of them have married Greeks, establishing deep roots, finding a welcome it would be difficult to find anywhere else. In fact the deep historical, family and cultural roots between Egyptians and Greeks stretch back thousands of years.

Source: Here and here

Ελληνικό Σχολείο Μανσούρας, Αίγυπτος - Greek School of Mansoura, Egypt

2 σχόλια:

  1. Η φωτογραφία του σχολείου της Μανσούρας για το οποίο τόσα μου είχε πει η μητέρα μου με συγκίνησε. Η μητέρα μου είχε γεννηθεί στη Μανσούρα και ο μπαμπάς μου στο Ζαγαζίκ.

    Είναι πόνος ψυχής τα υπέροχα ελληνικά κτίρια και οι εκκλησίες...

    Φίλε Νόστο, τόσα όμορφα πανταχού ελληνικά προσφέρεις μέσα από το ιστολόγιό σου!

    Καληνύχτα!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Μεγάλη η κληρονομία που κουβαλάς φίλη μου.
    Στη Κύπρο υπάρχει χωριό που ονομάζεται Μανσούρα και βουνό με κάστρο που ονομάζεται Καντάρα. Και οι δύο είναι αραβικές ονομασίες. Μανσούρα στα αραβικά σημαίνει "η νικηφόρα (πόλης)" ενώ Καντάρα σημαίνει "γέφυρα ή αψίδα"

    Ευχαριστώ και πάλι που μου γράφεις τακτικά:-)

    ΑπάντησηΔιαγραφή