ένα μη κερδοσκοπικό και μη εμπορικό πολιτιστικό ιστολόγιο - a non profit and a non commercialized cultural blog

Παρασκευή, 31 Ιουλίου 2009

Οι Αγίες Σολομωνές της Κύπρου - The Saint Solomoni Churches of Cyprus

Η Εκκλησία μας τη 1 Αυγούστου εορτάζει τη μνήμη της Αγίας Σολομωνής, μητέρας των 7 Μακκαβαίων. Οι εφτά Μακκαβαίοι αδελφοί μαζί με τη μητέρα τους Αγία Σολομωνή, οδηγήθηκαν στο μαρτύριο επειδή δεν δέχτηκαν να παραβούν την εντολή της νηστείας. 'Ολα τα παιδιά της Αγίας Σολομωνής πέρασαν φρικτά βασανιστήρια για την πίστη τους και ρίχτηκαν σ' ένα τηγάνι με καυτό λάδι. Οι ειδωλολάτρες προσπάθησαν να βασανίσουν και τη μητέρα τους την Άγια Σολομωνή αλλά αυτή ρίχτηκε μόνη της μέσα στη φωτιά και έτσι ολόκληρη η οικογένεια έγινε θυσία προς το Θεό. Στη Κύπρο υπάρχουν δύο τόποι λατρείας αφιερωμένοι στην Αγία Σολομωνή. Ο πρώτος είναι η εκκλησία της Αγίας Σολομωνής που βρίσκεται στο χωριό Κώμα του Γιαλού, στη χερσόνησο της Καρπασίας, και ο άλλος είναι οι κατακόμβες της Αγίας Σολομωνής που βρίσκονται στην άλλη άκρη της Κύπρου, την Κάτω Πάφο. Σύμφωνα με την παράδοση της Καρπασίας, η Αγία Σολομωνή έζησε και πέθανε σε αυτή την τοποθεσία αφού ο μεγάλος τάφος που βρίσκεται πίσω από την εκκλησία, λέγεται πως ανήκει στην Αγία. Σύμφωνα με την παράδοση της Πάφου, η Αγία Σολομωνή ήταν από τις πρώτες που απέρριψε την ειδωλολατρία και ασπάστηκε τον Χριστιανισμό. Η Αγία Σολομωνή κρύφτηκε στη σπηλιά που σήμερα φέρει το όνομα της στην Κάτω Πάφο για να γλυτώσει από τους διωγμούς των Ρωμαίων. Οι Ρωμαίοι έχτισαν την είσοδο, καταδικάζοντας την σε ένα σκληρό και αργό θάνατο. Παρόλα αυτά όταν ανοίχτηκε ξανά η είσοδος 200 χρόνια μετά, η Αγία βγήκε ζωντανή..

Οι Κατακόμβες της Αγίας Σολομωνής χτίστηκαν αρχικά στην Ελληνιστική περίοδο. Αποτελούνται από μια ανοιχτή αυλή περιτριγυρισμένη από πέντε δωμάτια λαξευμένα στο βράχο, ένα από τα οποία έχει και πηγή. Το δυτικό δωμάτιο έχει μια αψίδα στο δυτικό τοίχο και υπολείμματα από Χριστιανικές τοιχογραφίες. Είναι σαφές ότι σε κάποια μεταγενέστερη στιγμή είχε γίνει εκκλησία.
Υπάρχει ένα τεράστιο δέντρο τρεμιθιάς πάνω από τις κατακόμβες, που στα κλαδιά του, σε πιο παλιά χρόνια, οι Κύπριοι κρέμαγαν διάφορα ρούχα τα οποία κάλυπταν το μέλος του σώματος τους που αυτοί ήθελαν να γιατρέψει η Αγία. Σήμερα αυτό το αθώο έθιμο έχει διαστρεβλωθεί και εμπορευματοποιηθεί. Διάφοροι επιτήδειοι κάνουν χρυσές δουλειές πουλώντας μαντήλια στους χιλιάδες τουρίστες που επισκέπτονται τις κατακόμβες για να τα κρεμάζουν στο δέντρο αφήνοντας τους να πιστεύουν ότι αυτό είναι ένα πανάρχαιο έθιμο των Κυπρίων. Έτσι το δέντρο είναι γεμάτο από χρωματιστά και άσπρα μαντήλια βαλμένα εκεί από τους τουρίστες και όχι από τους Κύπριους. Καλωσορίσατε στην εκμετάλλευση.

Η μικρή καμαροσκέπαστη εκκλησία της Αγίας Σολομωνής βρίσκεται σε χαμηλό επίπεδο λόφο στ' ανατολικά του χωριού Κώμα του Γιαλού στη Καρπασία. Η εκκλησία είναι του 8 ου αιώνα και αρχικά ήταν ολόκληρη διακοσμημένη με τοιχογραφίες. Δυστυχώς η μακρά εγκατάλειψη και ερείπωση της, είχαν ως αποτέλεσμα την καταστροφή του μεγαλύτερου μέρους των τοιχογραφιών της. Σε αυτές που σώθηκαν, η εικονογραφία που ακολουθήται είναι η παλαιοχριστιανική, ενώ η τεχνοτροπία τους είναι όμοια με την τεχνοτροπία αρχαϊκών τοιχογραφιών της Καππαδοκίας. Οι τοιχογραφίες της εκκλησίας της Αγίας Σολομωνής είναι μοναδικές στην Κύπρο, και μπορούν να χρονολογηθούν στoν 9 ο αιώνα. Δυστυχώς αυτές οι τοιχογραφίες έχουν αφαιρεθεί από τους Τούρκους εισβολείς μετά το 1974.

On August the 1st, the Orthodox Church celebrates the memory of Saint Solomoni, mother of the 7 Maccabee Brothers. The seven brothers along with their mother Saint Solomoni, were led to martyrdom because they did not agree to break the command of fasting. All the children of Saint Solomoni were horribly tortured for their faith, and were thrown in a pan with hot oil. The idolaters also tried to torture their mother, Saint Solomoni, but she threw herself into the fire so the whole family was a sacrificed for God.
In Cyprus there are two places of worship dedicated to Saint Solomoni. The first is the church of Saint Solomoni located in the village of Koma tou Yialou, in the Karpas Peninsula, and the other is the catacombs of Saint Solomoni on the other side of Cyprus, Kato Paphos. According to the tradition of the Karpas, Saint Solomoni lived and died at this location since the large grave behind the church, is said to belong to the Saint. According to the tradition of Paphos, Agia Solomoni was one of the first women who rejected idolatry and embraced Christianity. Saint Solomoni hid in the cave which now bears her name in Kato Paphos in order to escape persecution by the Romans. The Romans built in, the entrance of the cave, condemning her to a cruel and slow death. However, when the entrance was opened again after 200 years, the Saint came out alive.

The Catacombs of Saint Solomoni were made originally in the Hellenistic period. They consist of an open courtyard surrounded by five rooms carved in the rock, one of which has a water spring. The west room has an arch at the western wall and remnants of Christian frescoes. It is clear that it was turned into a church at some later date. There is a huge tremithia tree ( a tree indigenous to Cyprus) above the catacombs, on whose branches in more older times, the Cypriots used to hang different clothes which covered the member of their body which they wanted be be healed by the Saint. Today this innocent custom has been twisted and commercialized. Several dexterous people do great business by selling handkerchiefs to the thousands of tourists visiting the catacombs in order to hang them on the tree, falsely letting them to believe that this is an ancient custom of the Cypriots. Thus the tree is full of coloured and white handkerchiefs put there by tourists rather than from the Cypriots. Welcome to exploitation.

The small arch covered church of Saint Solomoni is build on a low hill to the east of the village of Koma tou Yialou in the Karpas. The church dates from the 8th century and was originally decorated throughout with frescoes. Unfortunately, its long abandonment and disrepair, had resulted in the destruction of most of the murals. In those that survived the iconography that is followed is Paleochristian, while the style is similar to the archaic style of the frescoes of Cappadocia. The frescoes of the church of Saint Solomoni are unique in Cyprus and can be dated to the 9th century. Unfortunately, these murals have been removed by the Turkish invaders after 1974.

Πέμπτη, 30 Ιουλίου 2009

Η κατεχόμενη Μονή του Αγίου Σπυρίδωνα στη Τρεμετουσιά της Κύπρου - The Turkish occupied Monastery of Saint Spyridon at Tremithus in Cyprus

Ο Άγιος Σπυρίδωνας, ο προστάτης της Κέρκυρας , γεννήθηκε γύρω στο 270 μ. Χ. στο χωριό Άσσια της επαρχίας Αμμοχώστου στην Κύπρο. Επειδή ήταν παιδί από φτωχούς βοσκούς γονείς δεν μπόρεσε να μάθει πολλά γράμματα. Φρόντισε όμως από μικρός να μάθει τι θέλει ο θεός από τους ανθρώπους και τι πρέπει να κάνει ο άνθρωπος για να σώσει την ψυχή του.
Κάθε Κυριακή εκκλησιαζόνταν, προσευχόταν στον Θεό, και βοηθούσε όσους είχαν την ανάγκη του. Μεγαλώνοντας παντρεύτηκε μια ενάρετη κοπέλα, απέκτησε παιδιά, και όταν ξαφνικά έχασε τη γυναίκα του σε νεαρή ηλικία, χειροτονήθεκε ιερέας.
Ήταν πάντα αφιλοχρήματος, σώφρονας, νηφάλιος , ήρεμος, και φιλόξενος. Είχε τη θεία χάρη μέσα του και έκανε πολλά θαύματα. Θεράπευσε διάφορες αρρώστιες, έδινε φως στους τυφλούς και έβγαζε τα πονηρά πνεύματα. Αργότερα, όταν χήρεψε ο θρόνος της Τριμυθούντας και μετά από παράκληση του λαού, ο Σπυρίδωνας γίνεται Επίσκοπος Τριμυθούντας.
Μετά το Θανατό του στις 12 Δεκεμβρίου του 348 μ.Χ. , κτίστηκε ναός προς τιμήν του, στη πόλη Τριμυθούντα όπου έζησε και ποίμανε τον λαό του Θεού για πολλά χρόνια. Η Τριμυθούντα ήταν το σημερινό χωριό Τρεμετουσιά στην κατεχόμενη περιοχή της επαρχίας Λάρνακας στην Κύπρο. Με την πάροδο του χρόνου, δημιουργήθηκε μοναστική κοινότητα γύρω από την εκκλησία, αλλά δυστυχώς η πρώτη ιστορία του Μοναστηριού είναι άγνωστη. Ο Ρώσος μοναχός περιηγητής Βασίλι Μπάρσκι ο οποίος επισκέφθηκε την Μονή το 1735, κάνει λόγο για " ωραία λιθόκτιστη εκκλησία, όχι μικρή, ( ότι ) διορίσθηκαν ηγούμενος και ιερομόναχος και άρχισαν να μαζεύουν μοναχούς και έτσι δημιουργήθηκε το Μοναστήρι".
Το Μοναστήρι αποτελείται από πέντε δωμάτια στη μια πλευρά και τρία στην άλλη. Η πρώτη προς στα νότια ήταν το κυρίως Μοναστήρι, ενό η δεύτερη προς στα βόρεια χρησίμευε ως στάβλος και αχυρώνας.
Η εκκλησία του Μαναστηριού είναι δίκλιτη. Σύμφωνα με μια επιγραφή που βρέθηκε πάνω στο μεσαίο από τα τρία τόξα που ενώνουν τα δύο κλίτη της εκκλησίας, η εκκλησία του Μοναστηριού κτίστηκε πάνω στα ερείπια παλαιοχριστιανικής εκκλησίας. Η εκκλησία ανακαινίσθηκε με συνδρομές Χριστιανών από όλη την Κύπρο επι Αρχιεπισκόπου Φιλόθεου, το 1738. Η εκκλησία διέθετε σηματικό εικονοστάσιο με εικόνες που έφταναν μέχρι και τον 16 ο αιώνα τις οποίες αφαίρεσαν οι Τούρκοι μετά την εισβολή του 1974.
Το Μοναστήρι λειτουργούσε και ως Κέντρο Βυζαντινής και Μεταβυζαντινής τέχνης στο οποίο φυλάσσονταν και χειρόγραφα. Μετά την Τούρκικη εισβολή του 1974 εξαφανίστηκαν περισσότερες από 150 βυζαντινές εκκλησιαστικές εικόνες και ανεκτίμητης αξίας χειρόγραφα.
Πριν τη Τουρκική εισβολή χιλιάδες προσκυνητές πήγαιναν κάθε χρόνο κατά την ημέρα της γιορτής του Αγίου, στις 12 Δεκεμβρίου στο Μοναστήρι του, όπου γινόταν μεγάλη πανήγυρη. Σήμερα η Μονή του Αγίου Σπυρίδωνα στην κατεχόμενη Τρεμετουσιά έχει μετατραπεί σε στρατώνα του Τουρκικού Στρατού και γι αυτό το λόγο δεν υπάρχουν πρόσφατες φωτογραφίες του Μοναστηριού αφού είναι απαγορευμένη περιοχή.

Noctoc

Saint Spyridon, the patron Saint of Corfu, was born around 270 A.D. in the village of Assia of the Famagusta district in Cyprus. As a child of poor shepherd parents, he could not recieve much education. However, he made sure to learn what God wants from people and what should man do to save his soul. Every Sunday he went to church for worship, he prayed to God and helped those who had need of him. After growing up, he married a virtuous woman, had children, and when suddenly he lost his wife at a young age, he was ordained as a priest.
He was always against the love of money, he was wise, peaceful, calm and welcoming. He had the Divine Grace within him and did many miracles. He cured various diseases, gave sight to the blind and removed bad spirits from people. Later, when the Bishopric Throne of Tremithus ( Trimythus ) became vacant, and after the request of the people, Spyridon became Bishop of Tremithus. After his death on 12 December 348 A.D. , a church was built to his honour in Tremithus, the city where he lived and guided the people of God for many years. Tremithus was the name of the present day village of Tremetousia in the occupied area of the province of Larnaca in Cyprus. With time, a monastic community grew around the church, but unfortunately the early history of the monastery is unknown. The Russian monk traveler Vassili Barski who visited the monastery in 1735, speaks of " a great stone-build church, not small, (that) an abbot and a monk-priest were appointed, and who began to bring in monks, and in this way the monastery was created." The monastery consists of five rooms on one side and three on the other. The first, facing south, was the main monastery, wheres the second, facing north, served as a stable and a barn. The monastery is a two-aisled structure. According to an inscription found on the middle of the three arches connecting the two aisles of the church, the church of the monastery was built on the ruins of an Early Christian church. The church was renovated with the assistance of all the Christians on Cyprus under Archbishop Filotheos, in 1738. The church had an important iconostasis with icons dating back to the 16th century, which were removed by the Turks after their 1974 invasion of the island. The monastery also functioned as a Center of Byzantine and Post-Byzantine art in which ancient and rare manuscripts were kept as well. After the Turkish invasion of 1974 more than 150 Byzantine church icons disappeared along with invaluable manuscripts. Before the Turkish invasion, thousands of pilgrims used to go to the monastery every year on the day of the feast of the Saint, on the 12th of December, where a big feast used to take place. Today the monastery of Saint Spyridon in occupied Tremetousia has been turned into barracks of the Turkish Army and for this reason there are no recent photos of the monastery, since it is a restricted area.

Noctoc

Τρίτη, 28 Ιουλίου 2009

Η Μονή της Παναγίας Ελεούσας του Σινά στη Καρπασία - The Monastery of Panayia Eleousa of Sinai in the Karpas

Το Μοναστήρι της Αγίας Αικατερίνης του Σινά, που βρίσκεται στην Αίγυπτο, είχε τέσσερα μετόχια στην Κύπρο. Ένα από αυτά είναι και το μοναστήρι της Παναγίας της Ελεούσας, το οποίο βρίσκεται στην μεγάλη χερσόνησο της Καρπασίας, κοντά στο χωριό Ριζοκάρπασο.
Η μικρή εκκλησία του μοναστηριού η οποία ανήκει στον 15 ο αιώνα ήταν παλιά ασβεστωμένη με διακοσμημένη πόρτα και στο εσωτερικό της είχε τοιχογραφίες που ήταν όμως καλυμμένες με ασβέστη. Μετά την τουρκική εισβολή, το μοναστήρι ερημώθηκε. Σήμερα το εσωτερικό της εκκλησίας έχει πλήρως καταστραφεί χωρίς να υπάρχουν πλέον τοιχογραφίες, και είναι άδεια εκτός από κάποιους ξύλινους σκάμνους και το κέλυφος του τέμπλου. Οι πόρτες και τα παράθυρα έχουν αφαιρεθεί και τα πουλιά και τα έντομα έχουν μετακινηθεί μέσα στο χώρο της. Τα κελιά, τα οποία είχαν χτιστεί σε πιο πρόσφατη περιόδο, στέκουν στη σειρά λίγο ποιο μακρυά από την εκκλησία. Οι Τούρκοι έχαν μετατρέψει τη Μονή σε στάβλο και έμεινε έρημη και εγκαταλειμένη στη φθορά του χρόνου μέχρι που αποφάσησαν να την μετατρέψουν σε πανδοχείο και ρεστοράν!
Σε χρόνια ανομβρίας και ξηρασίας οι κάτοικοι του Ριζοκαρπάσου μετέφεραν σε ιερή πομπή την εικόνα της Παναγίας της Ελεούσας από τη Μονή της για λιτανεία στο Ριζοκάρπασο. 'Ηταν το έθιμο η λιτανεία πάντα να περνά μέσα από το Τουρκοκυπριακό χωριό Γαληνόπωρνη, όπου υπήρχε η βυζαντινή εκκλησία της μητέρας της Παναγίας, Αγίας Άννας.
Οι κάτοικοι της Γαληνόπωρνης έστω και εάν εξισλαμίστηκαν φαίνεται δεν μπόρεσαν να λησμονήσουν αυτό το έθιμο αιώνων, το συνδεδεμένο με την καταγωγή και τη θρησκεία των προγόνων τους. Έτσι έως το 1963, κάθε φορά που υπήρχε ανομβρία και οι κάτοικοι του Ριζοκαρπάσου με την εικόνα της Παναγίας σε σχηματισμό ιερής πομπής διέσχιζαν την Γαληνόπωρνη έσπευδαν και οι κάτοικοί της, για να λάβουν μέρος στην όλη τελετή. Στην είσοδο του χωριού υποδέχονταν την πομπή και πρόσφεραν τρόφιμα σε πανέρια και στάμνες νερό, στο κουρασμένο από την πορεία πλήθος. Όλοι μαζί κατέληγαν στο κέντρο του χωριού όπου βρίσκονταν τα ερείπια του ναού της Αγίας Αννας. Εκεί, μπροστά στην εικόνα της Παναγίας, την οποία τοποθετούσαν στα ερείπια του ναού, ανέπεμπαν προσευχές και δεήσεις τόσο ο ιερέας όσο και ο χότζας. Ταυτόχρονα προσεύχονταν επίσης όλοι μαζί οι Ελληνόφωνοι Μωαμεθανοί της Γαληνόπωρνης και οι Έλληνες ορθόδοξοι του Ριζοκαρπάσου. Στη συνέχεια μετά τη δέηση οι κάτοικοι της Γαληνόπωρνης συνόδευαν την πομπή με την εικόνα της Παναγίας έως την έξοδο του χωριού, που κατευθυνόταν στο Ριζοκάρπασο.

The Monastery of Saint Catherine of Sinai situated in Egypt, had four annexes (land or property belonging to it) in Cyprus. One of them is the monastery of the Virgin Mary ( Panayia) Eleousa, which is found in the big peninsula of Karpasia near the village of Rizokarpaso.
The small 15th-century church of the monastery used to be whitewashed with a decorated doorway, and inside it had frescoes which were covered in whitewash. After the Turkish invasion, the monastery was deserted. Today its interior has been totally destroyed with no frescos remaining , and is empty except for a few wooden pews and the shell of the iconostasis. The doors and windows have been removed and birds and insects have moved in. The monks' cells, which were build in more recent times, stand in a row a little farther from the church. The Turks have converted it into a stable. The Monastery been deserted and abandoned to the ravages of time until the Turks decided to turn it into a motel and restuarant!
During years of drought the residents of Rizokarpaso used to carry in solemn procession the icon of the Virgin Mary of Eleousa for litany to Rizokarpaso. It was the custom for the procession to always pass through the Turkish Cypriot village of Galinoporni, where there was a byzantine church dedicated to the mother of the Virgin Mary, Saint Anna. The inhabitants of Galinoporni even if they had become Muslim, did not seem to forget this centuries old custom, which was connected with the ethnic origin and the religion of their ancestors. Thus until 1963, whenever there was a drought, and the residents of Rizokarpaso passed in procession from the village of Galinoporni carring the icon of the Virgin Mary, its inhabitants run to take part in the whole ceremony. They received the procession at the entrance of their village and offered food and water to the tired from walking crowd. Together they ended up at the center of the village where stood the ruins of the church of Saint Anna. There, in front of the icon of the Virgin, which was put in the ruins of the church, both the priest and the muazin prayed together. The Greek-speaking Muslims of Galinoporni and the Greek Orthodox of Rizokarpaso also prayed together at that same time. Then after the prayer, the residents of Galinoporni accompanied the procession with the icon of the Virgin until the exit of their village, which was directed to Rizokarpaso.


Δευτέρα, 27 Ιουλίου 2009

Οι Σιηρορωμιοί τζιαί ο Άγιος Παντελήμονας - The Greek pigs and Saint Panteleimonas

Οι ιστορίες για τα θαύματα των Αγίων για τα οποία απλοί άνθρωποι υπήρξαν αυτόπτες μάρτυρες είναι αμέτρητες. Συχνά όμως στο χωριό έλεγαν για την ιστορία του καινούργιου διοικητή των Τούρκων της περιοχής που τον φώναζαν Πασά. Ήταν ένας σκληροτράχηλος και εγωιστής άνδρας που μισούσε τους χριστιανούς. Ήταν φανατικά πολέμιος της φιλίας μεταξύ χριστιανών και μουσουλμάνων. Και Όμως στην περιοχή Έλληνες και Τούρκοι διατηρούσαν μεγάλες φιλίες.

Στις 27 Ιουλίου, ημέρα του Αγίου Παντελεήμονα γιόρταζε η εκκλησία στο διπλανό χωριό. Πλήθος κόσμου από τα γύρω χωριά, ακόμα και τούρκικα, πήγαιναν στην εκκλησία, για να προσευχηθούν ή πάλιν να πάρουν μέρος στη ζωοπανήγυρη που γινόταν. Πολλοί ήταν οι Τούρκοι που συνήθιζαν διά χριστιανού αντιπροσώπου τους να κάνουν γιορτή και να ανάβουν κεριά στον Άγιο.

Ο Πασάς αρνείτο πεισματικά να πάρει μέρος σε αυτή τη μεγάλη γιορτή των χριστιανών έστω και αν οι προκάτοχοι του το συνήθιζαν. Κάποιοι συνεργάτες του τον έπεισαν πως έπρεπε να δώσει και αυτός το παρόν του γιατί με τον ένα ή τον άλλο τρόπο είχε ανάγκη τους χριστιανούς.

Ο διοικητής πήγε τελικά στο χριστιανικό χωριό. Στάθηκε σ' ένα ύψωμα στην αυλή της εκκλησίας μαζί με τους ένοπλους φρουρούς του και παρακολουθούσε από ψηλά τους χριστιανούς και κάθε τόσο φώναζε ειρωνικά.

- Μάντα πελλοί εν τούτοι οι σιηρορωμιοί*.

-Ήρταν να προσκυνήσουν το παλιοσανίι*.

Κάποιοι χριστιανοί που τον άκουσαν αντέδρασαν και ήρθαν να τον κτυπήσουν. Οι πιο ψύχραιμοι τους συγκράτησαν.

Το κακό παράγινε όμως στη διάρκεια της Λιτανείας. Όταν ο Πασάς είδε τον κόσμο να πορεύεται γύρω από την εκκλησία και τους χριστιανούς να περνούν κάτω από την εικόνα του Αγίου Παντελεήμονα άρχισε τα δυνατά χάχανα και τις ειρωνείες.

- Ρε σιηρορωμιοί, μα επελλάνετε τέλεια, ήντα ρέσσετε που κάτω που το ξύλον;

Η ατμόσφαιρα ηλεκτρίστηκε, τα πνεύματα οξύνθηκαν και προς στιγμή φάνηκε πως η σύγκρουση χριστιανών με τον Πασά και την ένοπλη φρουρά του ήταν αναπόφευκτη. Την τελευταία στιγμή όμως παρενέβη ο Παπαγεώργιος και φώναξε στους χριστιανούς.

- Γιορτάζουμε τον Άγιο του χωριού μας, είναι η μεγαλύτερη γιορτή για όλους μας, δεν επιτρέπεται σε κανένα τούτην την ημέρα να κάνει κακόν σε κανένα.

Κάποιοι φώναξαν πως δεν άντεχαν την πρόκληση, ή που θα έφευγε ο άπιστος ή που θα γινόταν μεγάλο κακό. Ο παπάς ύψωσε τα χέρια και φώναξε:

- Αθλοφόρος και ιαματικός είναι ο Άγιος Παντελεήμονας που γιορτάζουμε, βλέπει από ψηλά όλους μας, κρίνει και τιμωρεί. Ελάτε χριστιανοί να τιμήσουμε τον Άγιο μας και Αυτός ξέρει.

Δεν πέρασε αρκετή ώρα από τα λόγια του ιερέα και ο Πασάς όπως στεκόταν στο ύψωμα και ειρωνευόταν και κορόιδευε, σωριάστηκε καταγής. Από το στόμα του έβγαζε αφρούς και δυσκολευόταν να μιλήσει. Χριστιανοί και μουσουλμάνοι έτρεξαν γύρω του, όλοι πίστεψαν πως πράγματι ο Άγιος Παντελεήμονας τιμώρησε τον άπιστο είρωνα. Πλησίασε και ο παπάς κοίταξε τον Πασά και με φωνή που έτρεμε είπε χαμηλόφωνα.

- Ο Άγιος Παντελεήμονας ας σε συγχωρέσει, και εσένα αδελφέ.

Διέταξε ύστερα και του έφεραν το άλογο του Πασά. Το πήρε από το σχοινί και το έδεσε στα κρικέλια της πόρτας της εκκλησίας. Κατόπιν διέταξε να πάρουν τον Πασά στο χωριό του.

Ως το απόγευμα ο Πασάς είχε γίνει καλά. Ήρθε και πάλι στο χωριό με τους φρουρούς του φέρνοντας μαζί του και ένα παχουλό μοσχάρι. Έδεσε το ζώο στα κρικέλια της πόρτας της εκκλησίας και πήρε το άλογο του. Το μοσχάρι το άφησε δώρο για τον Άγιο.

Από τότε ο Πασάς, διοικητής των Τούρκων της περιοχής, στις 27 του Ιούλη βρισκόταν πάντα στην αυλή της εκκλησίας του Αγίου Παντελεήμονα και παρακολουθούσε με θρησκευτική ευλάβεια την λειτουργία. Κάθε χρόνο τέτοια μέρα ο Πασάς έστελνε κρυφά το δικό του δώρο στην εκκλησία και παρακαλούσε τον παπά να μνημονεύσει στον Άγιο και το όνομα του.

* σιηρορωμιοί= γουρούνια Έλληνες
* παλιοδανίη= παλιοσάνιδο

Από το βιβλίο του Νεόφυτου Παπαλαζάρου
η σπορά (αφηγήματα)
Κύπρος 1998

The stories about the miracles of the saints of which ordinary people were eyewitnesses are countless. However, in the village, they told about the story of the new Governor of the Turks in the area who was called Pasha more than the others. He was a hard and selfish man who hated Christians. He was fanatically opposed to friendship between Christians and Muslims. But in the area Greeks and Turks used to hold great friendships.

On July 27, the name day of Saint Panteleimon, the church of the next village was celebrating. Crowds from the surrounding villages, including Turkish villages, went to church to pray or take part in the cattle market that was going to take place. Many Turks used to celebrate the feast of the Saint and light candles by puting a Christian as their representative.

The Pasha stubbornly refused to take part in this great celebration of the Christians, even though his predecessors used to do so. Some associates of his persuaded him that he had to part-take in the celebration because in one way or another he needed the Christians.

The commander eventually went to the Christian village. He stood on a hill in the yard of the church with his armed guards and monitored from atop the Christians and every now and then he shouted ironically.

- How stupid these Greek pigs are.

- They came to kiss this old piece of wood.

Some Christians who had heard him responded by wanting to attack him. The more calm men present stopped them.

The bad feelings overboiled during the procession. When the Pasha saw the people heading around the church and the Christians going under the icon of Saint Panteleimon, he started the loud titter and the irony.

- Hey you Greek pigs, have you gone completely crazy, why are you passing under the wood?

The atmosphere became electrified, spirits were exacerbated, and for a moment it seemed that the conflict with the Christians and the Pasha with his armed guards was inevitable. At the last moment however, the priest, Papageorgios intervened and called on to the Christians.

- We are celebrating the name day of the Saint of our village, it is the biggest festival for us all, no-one is allowed to make any harm to anybody on this day.

Some shouted that they could not stand the insult anymore, the unbeliever should either leave or a great evil would take place. The priest raised his hands and called out:

- Saint Panteleimon whom we are celebrating is victorious and a healer, he looks from above us, and judges and punishes. Come on Christians lets honour our Saint and He knows what to do.

Not much time passed after these words of the priest and Pasha as he stood on the hill and derided and ridiculed, fell on the ground. Foam was coming from his mouth and had difficulty speaking. Christians and Muslims ran around him, everyone came to believe that in fact Saint Panteleimon punished the unfaithful scoffer. The priest approached as well and looked at the Pasha, and with a voice that was trembling he said in a low voice.

- May Saint Panteleimon also forgive you, brother.

He ordered that the horse of the Pasha be brought to him. He took it by the rope and tied it to the iron holders on the door of the church. He then ordered for the Pasha to be taken in the village.

In the afternoon the pasha had become well. He came back to the village with his guards bringing with him a plump calf. He tied the animal by the iron holders on the door of the church and took his horse back. The calf was left as a gift to the Saint.

Since then, the Pasha, the Turkish commander of the region, on July 27, was always in the yard of the church of Saint Panteleimon and followed the church service with religious devotion. Each year on this day the Pasha secretly send his own gift to the church and pleaded to the priest to mention also his name to the Saint during the church serve.

From the book by Neofytos Papalazarou
sowing (stories)
Cyprus 1998

Translated from Greek by Noctoc

Κυριακή, 26 Ιουλίου 2009

To όραμα της Αγίας Παρασκευής - The night vision of Saint Paraskevi

Η αφήγηση είναι από τη γιαγιά Χαρικλού

Η Αγία Παρασκευή που έχουμε την εκκλησία της εδώ στο χωριό μας , ήταν απόστολος του Ιησού Χριστού. Γύριζε τα χωριά κι εδίδασκε το Ευαγγέλιο. Έκανε και θαύματα πολλά. Ο κόσμος την αγαπούσε μα ο βασιλιάς εφθόνησε και την συνέλαβε, την εδίκασε και την έβαλε σ' ένα καζάνι με πίσσα να κοχλάζει. Η Αγία δεν ένοιωθε τίποτε. Προσευχόταν!
- Μα δεν καίγεσαι τώρα; Τη ρώτησε ο βασιλιάς.
- Όχι δεν καίγομαι. Του απαντά η Αγία.
- Καλά, το νερό, η πίσσα δεν κοχλάζει;
- Όχι δεν κοχλάζει .
- Ε, ρίξε μου λίγο να δω.
Τον ραντίζει με τα δάκτυλα της λίγες σταγόνες... αυτός κάηκε και τυφλώθηκε αμέσως. Ο βασιλιάς άρχισε να κλαίει και να παρακαλεί.
- Γιάτρεψε με , Παρασκευή και θα βαπτιστώ Χριστιανός. Γιάτρεψε με Παρασκευή...
Τον εγιάτρεψε εις τ' όνομα του Ιησού Χριστού η Αγία Παρασκευή κι έγινε Χριστιανός. Έκτοτε η Αγία θεραπεύει τα νοσήματα των ματιών. Όποιος πονεί τα μάτια του πηγαίνει στην Αγία Παρασκευή και τον θεραπεύει.
Ύστερα, μετά από χρόνια, άλλος βασιλιάς συνέλαβε την Αγία Παρασκευή κι την αποκεφάλισε στις 26 του Ιούλη. Είναι μάρτυρας του Ιησού Χριστού.
Μιαν ημέρα λαλώ της γειτόνισσας μου της Ζηνοβίας " Πάμε να σφογγαρίσουμε την εκκλησία της Αγίας Παρασκευής;" Λαλεί μου " Πάμε ". Πήγαμε, καθαρίσαμε, σκουπίσαμε, σφουγγαρίσαμε... Όμως μέσα στο Ιερό εμείς ως γυναίκες που εκόμα έχουμε έμμηνη ρήση, δεν ενέβημεν να σφουγγαρίσουμε. Σάσαμε την εκκλησία, ανάψαμε τες καντήλες , και προσκυνήσαμε... Αφήσαμε ανοικτή την πόρτα για να στεγνώσει και φύγαμε.
Τη νύκτα εθώρουν όρομα. Ήρθε μια γυναίκα και λαλεί μου: " Τι κάμνεις Χαρικλού; " Λαλώ της " έλα έσω, κάτσε, ποιά είσαι; " Είμαι η Παρασκευού " λαλεί μου. " Με λούσατε ΄π΄όλα- σ΄όλα, μα την καφαλή μου την αφήκατε άλουστη".
Εξύπνησα! Σηκώνομαι πωρνό- πωρνό, και πάω στη Ζηνοβία. " Έλα δω γρήγορα να σου πω! 'Ηρθε η Αγία ψες και μου παραπονέθηκε πως δεν σφουγγαρίσαμε το Ιερό, την κεφαλή της. Την λούσαμε π΄όλα- σ΄όλα και την κεφαλή της την αφήκαμε άλουστη".
Πήγαμε τότε μάνι- μάνι και το είπαμε του δασκάλου του χωριού μας. Αυτός μας πρότεινε δύο κορούες, και εμείς τις πήραμε και σφουγγάρισαν το Ιερό της εκκλησίας.

Καταγράφηκε από τον Χαράλαμπο Επαμεινώνδα.

This story was narrated by aunt Chariklou, a senior citizen.

Saint Paraskevi whose church we have here in our village was an apostle of Jesus Christ. She used to go around the villages and teach the gospel. She made many miracles. The people loved her but the king hated her and arrested, put her to rial, and and sentenced her to be put in a boiler with burning tar. However the Saint did not feel anything. She was praying!
- How come you are not burning now? The king asked.
- No, I am not burning. Replied the Saint.
- Well, does the water or the tar not burn?
- No, they don't burn.
- Well, throw me a little to see for myself.
She Sprinkled him a few drops with her fingers ... He was burned and blinded immediately. The king began to cry and to plead.
- Heal me, Paraskevi and I will became baptized into a Christian. Heal me Paraskevi ...
Saint Paraskevi healed him in the name of Jesus Christ and he became a Christian. Since then Saint Paraskevi cures eye diseases. Whoever has an eye ailment goes to saint Paraskevi and gets cured.
Then, after many years, another king arrested Saint Paraskevi and decapitated her on July 26. Sh is a martyr of Jesus Christ.
One day I said to my neighbor Zenobia "Would you like to go with me and mop the floor of the church of Agia Paraskevi?" She said to me " Lets Go ". We went, we cleaned, we swept, and mopped ... But we as women who still have their monthly menstrual cycle, we did not go inside the Holy Sanctuary and mop there as well. We put in order everything inside the church, we lit the oil lamps and kissed the icons ... We left the door open for the floor to dry and departed.
At night, I saw a vision. A woman came and said to me: "How are you Chariklou?" I said to her "come inside, sit, who are you?" I am Paraskevou "She said to me." You washed me everywhere, but you left my head unwashed.

I woke up! Early morning I got up, and went to Zenobia. "Come here quickly so that Ι can tell you! The saint came to me last night and complained to me that I we did not mop the Holy Sanctuary, her head. We washed her everywhere but we left her head unwashed.
We went quickly and we told the story to the teacher in our village. He proposed two girls to us, and we took them and they mopped the Holy Sanctuary of the church.

Witten down by Charalambos Epaminondas.


Translated from Greek by Noctoc

H υπόγεια εκκλησία της Αγίας Φωτούς στην Αμμόχωστο - Τhe underground church of Saint Fotou in Famagusta

Αυτή ήταν η τοποθεσία του φραγκισκανού γυναικείου μοναστηριού της Αμμοχώστου με τα ερείπια που απόμεναν από τότε να ονομάζονται Αγία Φωτού. Οι διεργασίες καθαρισμού το 1900 δυστυχώς αφαίρεσαν πολλά από τα ερείπια, με εξαίρεση ένα κελάρι, το οποίο ήταν σε χρήση από τους Ορθόδοξους ως ένα είδος υπόγειας εκκλησίας. Είναι ακόμη ορατές τοιχογραφίες στην οροφή. Χτίστηκε τον 14 ο αιώνα. Βρίσκεται στην εντός των τειχών Αμμόχωστο.

This was the site of the Franciscan nunnery of Famagusta with the ruins then called Ayia Fotou remaining. The cleaning processes in 1900 removed unfortunately much of the remains with the exception of a cellar, which was in use by the Orthodox as a sort of underground church.Paintings on the ceiling are still visable. It was built in 14th Century. It is situated in within the walls Famagusta .

Πηγή Εδώ

Πέμπτη, 23 Ιουλίου 2009

Η Αγία Φωτού στο χωριό Άγιος Ανδρόνικος Καρπασίας - Saint Fotou at the village of Agios Andronikos in the Karpas peninsula

Καρηασέων το κλέος και Κυπρίων αγλάισμα και των ασθενούντων η ρώσις, των πεπηρωμένων ανάβλεψις, των προς σε πιστώς προστρεχόντων εν τω θείω ναώ σου, πανένδοξε, τας ιάσεις παράσχου τοις δούλοις σου πάντοτε, ίνα ευχαρίστως κράζωμεν, Φωτεινή Οσία νύμφη Χριστού καλλιπάρθενε. Δόξα τω σε δοξάσαντι, δόξα τω σε στεφανώσαντι, δόξα τω ενεργούντι δια σου πάσιν Ιάματα.

Απολυτίκιο Αγίας Φωτούς της θαυματουργού.

Στο χωριό Άγιος Ανδρόνικος Γιαλούσας στη χερσόνησο της Καρπασίας (εδώ), βρίσκεται το σπήλαιο στο οποίο ασκήτεψε η Αγία Φωτεινή η Κυπρία που στην Κύπρο είναι γνωστή ως Αγία Φωτού και είναι μια από τις πιο αγαπημένες αγίες της περιοχής. Όταν ανακάλυψαν το σπήλαιο οι κάτοικοι του χωριού ανακήρυξαν την Αγία Φωτού ως πολιούχο του χωριού τους και της έκτισαν ναό επί Αρχιεπισκόπου Χρυσάνθου, κατά τον 18 ο ειώνα.
Κάθε χρόνο τη παραμονή της γιορτής της αγίας που είναι στις 2 Αυγούστου, χιλιάδες πιστοί απ' όλη την Καρπασία αλλά και από άλλα μέρη της Κύπρου κατέκλυζαν τον Άγιο Ανδρόνικο όπου έστηναν καλύβες και άρχιζαν ένα από τα μεγαλύτερα πανηγύρια του νησιού, με χορούς τραγούδια και μπόλικο φαγοπότι. Ο Άγιος Ανδρόνικος μέχρι το 1964 ήταν μικτό χωριό και έτσι συμμετείχαν και οι Τουρκοκύπριοι κάτοικοι στο πανηγύρι οι οποίοι γιόρταζαν μαζί με τους Ελληνοκύπριους.

Παρόλη την αγάπη που τρέφουν οι κάτοικοι της Καρπασίας για την Αγία Φωτού, δεν υπάρχουν πληροφορίες για την ζωή της , την καταγωγή της, και τον χρόνο που έζησε. Τα όσα είναι γνωστά αναφέρονται από την παράδοση και τον χρονογράφο Λεόντιο Μαχαιρά.
Η τοπική παράδοση στη Καρπασία, λέγει ότι η Αγία Φωτού καταγόταν από το Ριζοκάρπασο, από απλοϊκούς γονείς. Από νεανική ηλικία απέρριψε την κοσμική ζωή και τον γάμο και απεσύρθηκε σε ασκητήριο που δημιούργισε, μέσα σε μια σπηλιά. Εκεί έζησε μία άγια ζωή , με προσευχή, νηστεία εγκράτεια, και παρθενία, αφιερωμένη στον Θεό.
Η παράδοση λέγει επίσης 'οτι η Αγία έκανε θαύματα ενώ ακόμη βρισκόταν στην ζωή. Όταν απεβίωσε ετάφη από πιστούς και ευλαβείς Χριστιανούς. Στον Τάφο της ο οποίος ανεκαλύθηκε μετά από θεία αποκάλυψη, έγραφε τα εξής λόγια: Φωτεινή Παρθένος Νύμφη Χριστού.
Η θεία αυτή αποκάλυψη έγινε κατά τον 15 ο αιώνα καθώς μαρτυρεί ο χρονογράφος Λεόντιος Μαχαιράς. Γράφει στο " Χρονικόν " του: " Ακόμη ευρίσκεται εις την Ακροτικήν ( Καρπασίαν ) εις την Κώμην του Αγίου Ανδρονίκου της Κανακαριάς, έχει ολίγον καιρόν και ευρέθη δι αποκαλύψεως Θεού, την λέγουν Αγίαν Φωτεινήν, και ο τάφος της έχει κάτω της γης. Έχει βήμαν και λειτουργούν και έχει νερόν αγίασμαν και έχει πολλύν βάθος νερόν και εις το γύρισμαν του φενκαριού ( στην αλλαγή του φεγγαριού), πήσση απάνω το νερόν, καθώς πήσσει το πάγος εις μίαν τζίππαν και σηκώνουν το ως γοιόν μίαν τάβλαν ως πάγος, και το ν' αργήση λεί ( όταν αρχίσει να λιώνει ) και γίνεται ψιλόν ως σγιόν τον κορνιακτόν ( λεπτόν σαν σκόνη ) και χολλιάζονται τυφλοί και θεραπεύονται ( και αλοίφονται οι τυφλοί και βλέπουν ) ".
Η Αγία Φωτού πιστεύεται ότι θεραπεύει ιδίως τις παθήσεις των ματιών. Ο τάφος της είναι υπόγειος και λαξευτός με 23 σκαλοπάτια και το αγίασμα βρίσκεται στο βάθος της σπηλιάς.
Μετά την προσφυγοποίηση τους, οι κάτοικοι του Αγίου Ανδρονίκου μετέφεραν τα οστά της Αγίας Φωτούς τις ελεύθερες περιοχές και τα τοποθέτησαν στον νεόκτιστο ναό του Αποστόλου Ανδρέα στον Συνοικισμό Κολοσσίου στη Λεμεσό.
Από το 1974 μέχρι το 2003, ο Ναός της Αγίας Φωτούς που βλέπετε στις φωτογραφίες, εχρησιμοποιείτο από του Τούρκους σαν στάβλος για πρόβατα, αφού συλήθηκε και λεηλατήθηκε πρώτα.

In the village of Agios Andronikos of Yialousa in the Karpas peninsula (here), there is the cave where Agia ( Saint ) Fotini the Cypriot, who in Cyprus is known as Agia Fotou, lived an ascetic life and who is one of the most beloved saints of the region. When the residents of the village discovered the cave, they declared Saint Fotou as patron saint of the village and build a church to her name under Archbishop Chrysanthos, during the 18th century.
Every year on the eve of the feast of Saint Fotou, which is on August the 2 sec , thousands of faithful from across the Karpas but also from other parts of Cyprus filled the village of Agios Andronikos were they made temporary huts and began one of the biggest festivals of the island, with plenty of songs, dances, food and drink. The village of Saint Andronikos was until 1964 a mixed village and thus the Turkish Cypriot residents also participated and celebrated at the festival together with the Greek Cypriots.
Despite the love that people from the Karpas have for Saint Fotou, there is no information about her life, her origin, and the time she lived. What is known about her is based on tradition and the historian Leontios Machairas.
Local tradition from the Karpas says that Saint Fotou came from the village of Rizokarpaso and was of humble parents. From a young age she rejected secular life and marriage, and left to live in ascetic life in a cave which she carved out herself. There, Agia Fotou lived a holy life, with prayer, fasting, abstinence and virginity, a life devoted to God.
Tradition says also, that Saint Fotou made miracles even when she was alive. When she died, she was buried by faithful and devout Christians. In her tomb which was found by divine revelation, the following words were written: Fotini, Virgin Nymph of Christ.
This divine revelation took place during the 15th century as the historian Leontios Macheras states. He writes in his "Chronikon" the following: " by the Karpas peninsula at the village of Saint Andronikos, there was found a little while ago by God's revelation, the tomb of Saint Fotini, and her cave is below the earth. It has a Holy Alter and a place of worship and has Holy Water which runs very deep in depth and with each new moon the top of the water turns into ice and after people lift away and starts melting into small particles as thin as dust, the blind take these small particles and rub them on their eyes and the blind get well and can see".
Saint Fotou in particular is believed to cure diseases of the eyes. Her tomb is underground and is carved with 23 steps and the holy water is deep in the cave.
After becoming refugees, the residents of Agios Andronikos carried the bones of Saint Fotou to the free areas of Cyprus and placed them in the newly built church of Apostolos Andreas at the Kolossi refugee settlement in Limassol.
From 1974 until 2003, the church of Saint Fotou at the village of Saint Andronikos which you can see in the pictures, was used by the Turks as a stable for sheep after first being desecrated and pillaged.

Τρίτη, 21 Ιουλίου 2009

Η Μονή της Παναγίας της Κυράς στο χωριό Κώμη Κεπίρ στη κατεχόμενη Κύπρο - The church of Panagia Kyra at the village of Komi Kebir in occupied Cyprus

Η εκκλησία της Παναγίας της Κυράς είναι ένα από τα πολλά μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς που βρίσκονται στα κατεχόμενα από τους Τούρκους εδάφη στη βόρεια Κύπρο. Όλα τα Ελληνορθόδοξα Χριστιανικά μνημεία (εκτός από τρία που έχουν μετατραπεί σε μουσεία) έχουν συληθεί και λεηλατηθεί μετά την τουρκική εισβολή το 1974. Πολλά από αυτά είναι βυζαντινά μνημεία μοναδικής ομορφιάς και ιστορικής αξίας. Η εκκλησία της Παναγίας της Κυράς βρίσκεται κοντά στο χωριό Λιβάδια στη Χερσόνησο της Καρπασίας , ωστόσο ανήκει στο χωριό Κώμη Κεπίρ. Πρόκειται για μια σταυρόσχημη καμαροσκέπαστου τύπου βυζαντινή εκκλησία που χρονολογείται από τον 12 ο αιώνα, αλλά διαθέτει κομμάτια από ψηφιδωτό της Παναγίας του 6 ου αιώνα κάτι που υποδεικνύει ότι υπήρχε μια παλαιότερη εκκλησία και η παρούσα ανοικοδομήθηκε αργότερα. Η εκκλησία της Παναγίας της Κυράς ήταν γεμάτη με βυζαντινές τοιχογραφίες, αλλά σχεδόν όλες έχουν καταστραφεί από τους Τούρκους. Γύρω από την εκκλησία υπάρχουν και ερείπια αρχαίας πόλης, η οποία χρονολογείται από την ελληνιστική περίοδο. Η συγκεκριμένη εκκλησία είναι ευτύχημα, διότι εξακολουθεί να υπάρχει και δεν έχει καταστραφεί, όπως πολλές άλλες, αλλά είναι στα πρόθυρα της κατάρρευσης και χρήζει άμεσης συντήρησης.

Μπορείτε να δείτε περισσότερες εκκλησίες, παρεκκλήσια και μοναστήρια στα κατεχόμενα εδάφη της Κύπρου στον ακόλουθο δικτυακό τόπο Εδώ

The church of Panagia Kyra (Our Lady the Virgin Mary ) is one of the many world heritage sites situated in the Turkish occupied area in north Cyprus. All Greek Orthodox Christian sites ( except three which have been turned into museums) have been plundered and pillaged after the Turkish invasion in 1974. Many of them are Byzantine monuments of unique beauty and historical value. The church of Panagia Kyra is situated near the village of Livadia in the Karpas Peninsula, however it belongs to the village of Komi Kebir. It's a Byzantine church dating from the 12th century but it possesses 6th century mosaic figures of the Virgin Mary which indicate that an older church existed which had been later rebuild. The church of Panagia Kyra was covered with byzantine murals, but almost all of them have been destroyed by the Turks. Around the church there are also ruins of an ancient city, which dates back to the Hellenistic period. This particular church is fortunate enough to still stand, and it has not been destroyed like many other ones, but it is falling apart and is in immediate need for preservation.
For more churches, chapels and monasteries in occupied Cyprus please check out the following site here

Δευτέρα, 20 Ιουλίου 2009

Tο χωριό Στύλλοι της επαρχίας Αμμοχώστου - The village of Stylloi in the district of Famagusta

Οι Στύλλοι ήταν ένα όμορφο κι γραφικό χωριό της επαρχίας Αμμοχώστου και βρίσκεται κοντά στον αρχαιολογικό χόρο της Αλάσιας, της Έγκωμης και το μοναστήρι του Αποστόλου Βαρνάβα.
Μέχρι το 1964 οι Στύλλοι ήταν μεικτό χωριό ενώ ακολούθως (με τις διακοινοτικές συγκρούσεις) μετατράπηκε σε αμιγές Ελληνοκυπριακό. Πριν από την εισβολή ο αριθμός των κατοίκων του χωριού ανερχόταν στους 1000.
Το χωριό πήρε το όνομα του από τους " στύλλους " (κολόνες ), κατάλοιπα του παλαιού υδραγωγείου που μετέφερε νερό από την Κυθρέα στη Σαλαμίνα. Σύμφωνα με μια άλλη παράδοση, το χωριό οφείλη το όνομα του στους " στύλλους " που ο Ευαγόρας , βασιλιάς της Σαλαμίνας κατά τον 5 ο - 4 ο αιώνα π.Χ., είχε τοποθετήσει στην περιοχή για να τους χρησιμοποιήσει για την επέκταση της πρωτεύουσας του βασιλείου του.
Οι κάτοικοι του χωριού ασχολούνταν με τη γεωγροκτηνοτροφία ενώ κάποιοι απασχολούνταν στη γειτονική Αμμόχωστο. 'Οσον αφορά στην γεωργία, καλλιεργούσαν κυρίως σιτάρι, κριθάρι και βαμβάκι καθώς το χωριό είναι πεδινό, αφού ανήκει στην πεδιάδα της Μεσαορίας. Στους Στύλλους υπήρχε Συνεργατική Πιστωτική Εταιρεία η οποία αγόραζε τα γεωργικά προϊόντα. Στο χωριό υπήρχε επίσης Συνεργατικό Παντοπωλείο.
Τα σπίτια του χωριού ήταν κτισμένα με πλιθάρι και χαρακτηρίζονται από τον πατροπαράδοτο ηλιακό με καμάρες. Τελευταία, ωστόσο, οι οικίες κτίζονταν σύμφωνα με τη μοντέρνα αρχιτεκτονική. Στις δύο πλευρές του δρόμου Λευκωσίας - Αμμοχώστου, ο οποίος διέσχιζε το χωριό , βρίσκονταν 5 - 6 καφενεία. Στην πλατεία του χωριού πρέσβευε ο ανδριάντας του ήρωα Θεοδόση Χατζηθεοδοσίου που είχε λάβει μέρος στον απελευθερωτικό αγώνα του 1955 - 9 ενώ λίγο πιο πέρα βρισκόταν περιτριγυρισμένο από ευκαλύπτους το δημοτικό σχολείο.
Οι γυναίκες του χωριού ασχολούνταν στο σπίτι και στο φούρνισμα ψωμιών, ενώ βοηθούσαν επίσης στην καλλιέργια των χωραφιών . Η εκκλησία των Στύλλων ήταν αφιερομένη στον Προφήτη Ηλία , του οποίου η γιορτή τιμόταν (σαν σήμερα), στις 20 Ιουλίου με μεγάλη πανήγυρη στην οποία μαζεύονταν και κάτοικοι από τα γειτονικά χωριά.
Το χωριό είχε κατοικηθεί από την αρχαιότητα και έχουν βρεθεί διάφορα αντικείμενα μεταξύ των οποίων μια κεφαλή αγάλματος που σήμερα βρίσκεται στο Κυπριακό Μουσείο. Στο χωριό βρίσκεται επίσης το περίφημο μοναστήρι του Αποστόλου Βαρνάβα.
Από τους Στύλλους περνούσε γραμμή του κυπριακού κυβερνητικού σιδηρόδρομου- από το χωριό περνούν επίσης δύο από τους μεγαλύτερους ποταμούς της Κύπρου, ο Πηδιάς και ο Γιαλιάς.
Το 1978 στο χωριό εγκαταστάθηκαν Τούρκοι έποικοι οι οποίοι εκτόπισαν τους Τουρκοκυπρίους κατοίκους και το μετονόμασαν σε Mutluyaka.

Κατεχόμενα
Μια περιδιάβαση στα κατεχόμενα χωριά και τις πόλεις μας
Μάριος Θεμιστοκλή Στυλιανού

Stylloi was a beautiful and picturesque village in the Famagusta district, close to the ancient archaeological sites of Alasa of Engomi as well as the monastery of Apostle Barnabas.
Until 1964 the village of Stylloi was mixed, however after the inter communal conflicts of that same year, it turned into a purely Greek Cypriot village. Before the Turkish invasion, the number of inhabitants of the village was around 1000.
The village was named after the "styllous" (columns), remnants of the old aqueduct carrying water from Kythrea to Salamis. According to another tradition, the village owes its name to the "styllous" that Evagoras, king of Salamis in 5th - 4th century B.C, brought to the region to use them in order to extend the capital of the kingdom.
The inhabitants of the village worked in agriculture, while some of them were also employed in neighboring Famagusta. With regards to agriculture, they cultivated mainly wheat, barley and cotton, since the village is flat, and is situated in the plain of Mesaoria. In Stylloi there was a Cooperative Credit Company which bought the agricultural products. The village also had a Cooperative grocery store.
The houses of the village were built with mud brick and were characterized by the sun yard with the traditional arches. However, more recently, the houses were built according to modern architecture. On both sides of the Nicosia - Famagusta road, which crossed the village, there were 5-6 coffee houses. In the square stood the statue of the hero Theodosis Hadjitheodosiou who had taken part in the liberation struggle of 1955 - 9 , and a little beyond, surrounded by eucalyptus trees was the primary school.
The women of the village were occupied in the house and in making bread in the traditional outdoor ovens, and also in helping out for the cultivation of the fields. The church of the village of Stylloi was dedicated to the Prophet Elias, whose feast day was honoured, like today, on the 20th of July, with a great feast in which people from the neighboring villages also gathered.
The village was inhabited since ancient times and several ancient items have been found there, including a head statue which is currently in the Cyprus Museum. The famous monastery of the Apostle Barnabas is also located at the village.
The Cyprus government railroad line used to pass from the village - two of the largest rivers of Cyprus, Pidias and Yialias also pass from there.
In 1978 the village was settled by Turkish settlers who pushed out the Turkish Cypriot inhabitants and renamed the village Mutluyaka.

Occupied Areas
A journey to our occupied villages and towns
Marios Themistokli Stylianou

Translated from Greek by Noctoc

Κυριακή, 19 Ιουλίου 2009

Παντελής Μηχανικός: Ένα αφιέρωμα στον μεγάλο ποιητή της Κύπρου

Μια χαρακτηριστική μορφή της κυπριακής ποίησης, που τονίζει κι αξιολογεί ιδιαίτερα την προσφορά της Κύπρου στον ελληνικό ποιητικό λόγο, είναι κι εκείνη του Παντελή Μηχανικού.
Η ποιητική του γραφή είναι δραματική, με εγγραφές στο βάθος του χρόνου και του θανάτου. Κι όμως ο Παντελής Μηχανικός δεν είναι δυστυχώς γνωστός στο ευρύτερο ελληνικό κοινό.
Γεννήθηκε στα Λιμνιά, ένα χωριό της Αμμοχώστου, το 1926 και πέθανε σχετικά νέος, το 1979. Μέχρι το θάνατο του υπηρετούσε σε κυβερνητική υπηρεσία.
Την πρώτη του εμφάνιση στην ποίηση την έκανε το 1952 από το περιοδικό " Κυπριακά Γράμματα ". Η ποίηση του Παντελή Μηχανικού ιστορεί το βάθος της ανθρώπινης ύπαρξης και του εσωτερικού ρυθμού της ανθρώπινης ψυχής. Ο μελετητής του και κριτικός Θοδόσης Νικολάου έγραψε πως ο Μηχανικός " αφομοιώνοντας το Σεφέρη, τον Ελύτη και το Ρίτσο και τη ρυθμική αγωγή του λόγου του Τ. Σ. 'Ελιοτ, μας φανέρωσε το βυθό της δικής του θάλασσας".
Τύπωσε τις παρακάτω συλλογές ποίησης: 1) "Παρεκκλίσεις " ( Σημειώσεις ημερολογίου 1952- 54), Κύπρος 1957 (περιλαμβάνει σχεδόν ολόκληρη τη "Δοκιμασία ονείρων ", βραβευμένη από το περιοδικό " Κυπριακά γράμματα " , το 1954. 2) " Τα δύο βουνά " Λευκωσία 1963, εκδόσεις " Λυρική Κύπρος ", και 3) " Κατάθεση ", η τελευταία συλλογή του, Κύπρος 1975. Επίσης υπάρχουν και 7 ανέκδοτα ποιήματα του στο περιοδικό " Κύκλος" της Λάρνακας, αφιέρωμα στον ποιητή.
Στη μελέτη του αυτή (και διάλεξη) πάνω στην ποίηση του Παντελή Μηχανικού ο Θοδόδης Νικολάου κάνει εύστοχες παρατηρήσεις για την κυπριακή πνευματική κίνηση και προσφορά.
Με την εισαγωγή του, στο μελέτημα αυτό, αναφέρεται σε τρεις λόγους της μεταπολεμικής άνθησης της κυπριακής λογοτεχνίας, γράφοντας πως " Μέσα στα χρόνια του περασμένου πολέμου σημειώνεται στον τόπο μας ( Κύπρο) ένα πνευματικό άνθισμα, που σταθερά συνεχίζεται και αυξαίνει ως σήμερα. Και το άνθισμα τούτο είναι και ποσοτικά και ποιοτικά αξιόλογο. Με το τέλος του πολέμου μάλιστα παρατηρήθηκε και μια ανανέωση. Ίσως να οφείλεται στην επίδραση των λογοτεχνικών περιοδικών μας, όπως τα " Κυπριακά Γράμματα " και τη " Φιλολογική Πάφο ", που για χρόνια συστηματικά και υπεύθυνα ενημέρωναν τους αναγνώστες τους στα πνευματικά θέματα.
Ακόμα ο χείμαρρος την ελλαδικών εκδόσεων που κατάκλυσαν το νησί , ευθύς ως σταμάτησε η γερμανική κατοχή, που είχε αναχαιτίσει για τέσσερα χρόνια την επικοινωνία με την Αθήνα. Είναι ακόμα και τα βρετανικά ινστιτούτα με τις βιβλιοθήκες και τις κινηματογραφικές τους παραστάσεις, που ανεξάρτητα από οποιαδήποτε σκοπιμότητα η προσφορά τους είναι αναντίρρητη.
Και για να διασυνδέσει κάποιο κλίμα απαισιοδοξίας που πολλές φορές χαρακτηρίζει την κυπριακή ποίηση με την ποιητική γραφή του παντελή Μηχανικού ο Θοδόσης Νικολάου, θα συνεχίσει προσθέτοντας στο παραπάνω μελέτημα του: " Εντούτοις κάτι που χαρακτηρίζει ιδιαίτερα την ποιητική μας παραγωγή είναι ένα κλίμα απαισιοδοξίας. Ίσως γιατί ονειρευτήκαμε πολύ χωρίς να σταθούμε στερεά επάνω στη γη μας. Γιατί αφήσαμε τα ρημοκλήσια μας, τα βουνά μας, τα κάστρα μας, τις παραδόσεις μας. Ή αν τα είδαμε σαν ένα σκηνικό στο βάθος. Κι αν προσπαθήσαμε να δούμε τα πιο κοντινά, είδαμε μόνο τον εαυτό μας. Για να μην πολυλογώ, τι να το κρύψουμε; Έπρεπε να έρθει ο Σεφέρης στην Κύπρο, για να ανακαλύψουμε πως υπάρχει, τέλος πάντων, ένας τόπος που λέγεται Κύπρος".
Μέσα σ' αυτό το κλίμα απαισιοδοξίας τοποθετείται η πρώτη συλλογή του Μηχανικού από τον παραπάνω μελετητή του. Και πράγματι μέσα σε δύο και μόνο στίχους δίνει ο ποιητής το μέτρο της απελπισίας του:

Σ΄αυτό το χωράφι φυτέψαμε τους σπόρους των ελπίδων μας
και τους είδαμε όλους να σαπίζουν έναν ένα.

Υπάρχει και απόγνωση καμιά φορά στους στίχους του Παντελή Μηχανικού:

Έχω δύο χέρια ματωμένα
και δεν έχω ένα Θεό να τα δείξω.
Έχασα το Θεό μου τόσο άδοξα.

Εμείς πιστεύουμε πως στο βάθος ο Π. Μηχανικός, κι αν απελπίζεται πολλές φορές, κι αν φτάνει στις υπώρειες του θανάτου, δεν είναι ο ποιητής της απαισιοδοξίας, αλλά της αξιοπρεπής καρτερίας μπροστά στο φαινόμενο του θανάτου:

Μ' αυτές τις ώρες που περνούν
μετρούμε το θάνατο,
μετρούμε το μαύρο θάνατο
ενώ βρισκόμαστε στη ζωή.

Πριν από το θάνατο υπάρχει η ελπίδα της αγάπης, αυτή μπορεί να μας διασώσει από την απελπισία, την απόγνωση και τον ίδιο το θάνατο ακόμα, αφού αυτή η αγάπη ανασταίνει κι έναν πεθαμένο από χιλιάδες χρόνια βασιλιά:

Άμα νιώθω
την αγάπη σου μες στην καρδιά μου,
ζωντανεύουν τα περιστέρια που ' θρεψα παιδί,
δίνοντας τους σπόρους αθωότητας μες στη φούχτα μου.
Ξυπνούν
και μου φέρνουν μηνύματα στα τρυφερά τους ράμφη,
Ζει ο βασιλιάς Αλέξανδρος, ζει.

Είναι αλήθεια πως ο Παντελής Μηχανικός δεν επιδιώκει να εντυπωσιάσει με το λόγο του τον αναγνώστη, ή το παιχνίδισμα του στίχου, με βαρύγδουπες ακόμα κι ηχηρές λέξεις. Ο λόγος του είναι απλός και απέριττος, χωρίς φόρτο λέξεων, με τάση στο συγκεκριμένο και την αφαίρεση. Αυτή η τάση του δίνει στο στίχο του μία εσωτερική εκφραστικότητα και μια ευλυγισία στα νοήματα του, που μπορούν απλά να προσεγγίσουν την ψυχή του αναγνώστη και να την κατακτήσουν.
Μπορεί ο ποιητής και δίνει τους πόθους της γλυκιάς προσμονής για το πρόσωπο του Θεού, που κάποτε θα έρθει, θα φανεί στον απελπισμένο κόσμο του και κόσμο μας. Ένα δείγμα αυτής της γραφής του Μηχανικού είναι από τις "Παρεκκλίσεις" το ποίημα:

Πως μίλησε ένα παιδί πριν πολλά χρόνια

Εδώ φυτέψαμε τους σπόρους των ονείρων μας
και περιμένουμε βροχή και ήλιο.
Να δεις:
Σαν θα ριζοβολάνε τα όνειρα μας
στη βροχή και τον ήλιο,
στον ήλιο και τη βροχή
ο Θεός θα προβάλει ένα χαρούμενο πρόσωπο,
φορώντας τη γιρλάντα τ΄ουράνιου τόξου
κι η καρδιά μας θ' αντανακλά
όλους τους ιριδισμούς
της ευτυχίας.

Κανένας ποιητής, ακόμα κι αν το πάσχισε, δεν μπόρεσε να λυτρωθεί από τον ιστορικό του περίγυρο κι ακόμα από τα ρεύματα και τα γεγονότα του τόπου του και της εποχής του. Κι όταν λέμε ποιητή εννοούμε κάθε δημιουργό.
Το ίδιο θα είχαμε να παρατηρήσουμε και για τον Παντελή Μηχανικό, και ιδιαίτερα με τη δεύτερη συλλογή του " Τα δύο βουνά " ( 1963 ) . Μιλούν τα δύο βουνά του τόπου του, ο Πενταδάχτυλος με το Τρόοδος, δηλαδή ο Μαχαιράς με τον Ιλαρίωνα, που είναι οι δύο αδιάψευστοι μάρτυρες της κυπριακής ιστορίας. Και η ιστορία της Κύπρου είναι η ιστορία της δοκιμασίας και της προσφοράς και υπάρχουν πολλοί ματωμένοι που πρέπει να δικαιώσουμε τις μορφές τους μέσα στην καρδιά μας, γι αυτό:

Κρατούμε φωτογραφίες στις απομέσα τζέπες του σάκου μας. Όλοι
έχουμε αυτές τις φωτογραφίες. Κολλήσανε επάνω στους σάκους μας.
Μερικές μπήκανε ως μέσα στην καρδιά μας.

Υπάρχει κι ένα σύμβολο στην ποίηση του Παντελή Μηχανικού, σ΄αυτήν την ποίηση που έχει αδιαμφισβήτητη προσωπική σφραγίδα, είναι ο Άγγελος. Έστω και σκληρός ο Άγγελος αυτός, έχει και την καλή του διάθεση, έχει την τάση να φέρνει συνέχεια την άνοιξη στον κόσμο, να φέρνει το αιώνιο θαύμα:

Άγγελε σκληρέ,
μάτωσε,
μάτωσε μου τα σπλάχνα
κι οδήγησέ με ξανά στο δύσκολο δρόμο,
στο μαρτύριο,
στις εκβολές,
στο θαύμα.
Ειδεμή
η ψυχή μου πεθαίνει.

Στην τρίτη και τελευταία συλλογή του " Κατάθεση " έχει τη γεύση της στάχτης στο στόμα του. Εντούτοις όμως χρονικά είναι δικαιολογημένος, γιατί η συλλογή αυτή τυπώθηκε το 1975, δηλαδή ένα χρόνο μετά το κακό που βρήκε το νησί του. Είναι αυτή η εργασία του μια μαρτυρία εσαεί λυρικής πικρής γεύσης για τους επερχόμενους. Είναι αναμφισβήτητη η καταστροφή και η απελπισία αληθινή και ιστορικά δικαιωμένη. Οι ελπίδες για μια ελεύθερη και όμορφη Κύπρο είναι:

στα ερείπια και στα χαλάσματα
στα καμένα χορτάρια.

Μα ο ποιητής δε μιλά μόνο για τους ξένους, μιλά και για τα φίδια που ελλοχεύουν μέσα στους Έλληνες, για να μας καταστρέφουν τη ζωή και την ιστορία, τη μεγάλη, άλλοτε , πατρίδα. Υπήρξε το μήνυμα, ή μάλλον το προμήνυμα, μα εμείς παχύδερμα δεν το καταλάβαμε, μας το είχε κομίσει ο Ονήσιλος τουλάχιστον πριν δέκα χρόνια:

Δέκα χρόνια έστελλε τις μέλισσες του ο Ονήσιλος
να μας κεντρίσουν
να μας ξυπνήσουν
να μας φέρουν ένα μήνυμα

Δέκα χιλιάδες μέλισσες έστειλε ο Ονήσιλος
κι όλες ψόφησαν απάνω στο παχύ μας δέρμα
χωρίς τίποτα να νιώσουμε.

( όλο το ποίημα εδώ)

Μα ο ποιητής, με τους εξαιρετικούς και τους υποβλητικούς στίχους του, προσπαθεί τουλάχιστο μέσα στην καταστροφή να διασώσει το πιο πολύτιμο που έχει κάθε ποιητής και κάθε άνθρωπος, την ψυχή του:

η ψυχή
μας αγναντεύει αθάνατη
καθισμένη σε ψηλό κλαρί.
Ψάλλει.
Κι ένα δάκρυ πέφτει απ’ το τραγούδι της.

Κλαρί της μυγδαλιάς!
Κράτησέ την απαλά κράτησέ την τελετουργικά
κράτησέ την με δέος.

Και δώσε της, ήλιε μου, τη δυνατή φωτιά
να κάψη
μέσα στις μάσκες
το θάνατο.

Ο Παντελής Μηχανικός, ποιητής ευσυνείδητος, με ήθος και με διάθεση αρετής κι ελευθερίας, κατόρθωσε τουλάχιστον το δύσκολο, να διασώσει την ψυχή του.
Γι' αυτό και η " Κατάθεση " της ποίησής του, και στο νησί του και στην Ελλάδα, θα διασωθεί για να μαρτυρά τη λυρική του ευαισθησία, τον πόνο και την καρτερία ενός γνήσιου ανθρώπου και ποιητή, για να δικαιώσει το λόγο του Σεφέρη σ΄ένα γράμμα του στο Μηχανικό:

"Πιστεύω πως η Κύπρος έχει πολλά να δώσει στην ελληνική φωνή".

Ιστορία Κυπριακής Λογοτεχνίας
Πάνος Παναγιωτούνης

Μεταφέρθηκε στο διαδίκτυο από Noctoc

Παρασκευή, 17 Ιουλίου 2009

Εκατό λογιών τόποι: Κατεχόμενες πόλεις και χωριά της Κύπρου

Κατεχόμενοι Δήμοι:


Ακανθού ΑΜΜ, Αμμόχωστος ΑΜΜ, Καραβάς ΚΕΡ, Κερύνεια ΚΕΡ, Κυθρέα ΛΕΥ, Λάπηθος ΚΕΡ, Λεύκα ΛΕΥ, Λευκόνοικο ΑΜΜ, Λύση ΑΜΜ, Μόρφου ΛΕY.

Κατεχόμενες κοινότητες:

Αγία Ειρήνη Κερύνειας ΚΕΡ, Αγία Μαρίνα Σκυλλούρας ΛΕΥ, Άγιος Αμβρόσιος Κερύνειας ΚΕΡ, Άγιος Ανδρόνικος Γιαλούσας ΑΜΜ, Άγιος Ανδρόνικος Τρικώμου (Τοπτσιού Κιογιού)ΑΜΜ, Άγιος Βασίλειος ΛΕΥ, Άγιος Γεώργιος Κερύνειας ΚΕΡ, Άγιος Γεώργιος Σπαθαρικού ΑΜΜ, Άγιος Επίκτητος ΚΕΡ, Άγιος Ερμόλαος ΚΕΡ, Άγιος Ευστάθιος ΑΜΜ, Άγιος Ηλίας ΑΜΜ,
Άγιος Θεόδωρος Καρπασίας ΑΜΜ, Άγιος Ιάκωβος ΑΜΜ, Άγιος Νικόλαος Λευκονοίκου ΑΜΜ, Άγιος Σέργιος ΑΜΜ, Άγιος Συμεών ΑΜΜ, Άγιος Χαρίτων ΑΜΜ, Αγκαστίνα ΑΜΜ, Αγκολέμι ΛΕΥ, Αγριδάκι ΚΕΡ, Αγυιά Κεπίρ ΛΕΥ, Αγύρτα ΚΕΡ, Αλόα ΑΜΜ, Αμμαδιές ΛΕΥ, Αμπελικού ΛΕΥ, Αργάκι (Μόρφου) ΛΕΥ, Άρδανα ΑΜΜ, Αρναδί ΑΜΜ, Άρσος Λάρνακας ΛΑΡ, Άρτεμη ΑΜΜ, Άσσια ΑΜΜ, Ασώματος Κερύνειας ΚΕΡ, Αυγολίδα ΑΜΜ, Αυλώνα ΛΕΥ, Αφάνεια ΑΜΜ.


Βαθύλακας ΑΜΜ, Βασίλεια ΚΕΡ, Βασίλι ΑΜΜ, Βατυλή ΑΜΜ, Βιτσάδα ΑΜΜ, Βουκολίδα ΑΜΜ, Βουνό ΚΕΡ, Βώνη ΛΕΥ, Γαϊδουράς (Νέα Σπάρτη) ΑΜΜ, Γαλάτεια ΑΜΜ, Γαληνή ΛΕΥ, Γαληνόπορνη ΑΜΜ, Γαστριά ΑΜΜ, Γέναγρα ΑΜΜ, Γεράνι ΑΜΜ, Γερόλακκος ΛΕΥ, Γιαλούσα ΑΜΜ, Γούφες ΑΜΜ, Γύψου ΑΜΜ, Δαυλός ΑΜΜ, Διόριος ΚΕΡ, Δυο Ποταμοί ΛΕΥ, Έγκωμη Αμμοχώστου ΑΜΜ, Ελιά Καραβά ΚΕΡ, Ελιά Μόρφου ΛΕΥ, Έξω Μετόχι ΛΕΥ, Επηχώ ΛΕΥ, Εφτακώμη ΑΜΜ, Θέρμια ΚΕΡ.

Καζάφανι ΚΕΡ, Καζιβερά ΛΕΥ, Καλό Χωριό Λεύκας ΛΕΥ, Καλό Χωρίο Μόρφου (Καπούτι) ΛΕΥ, Καλογραία ΚΕΡ, Καλοψίδα ΑΜΜ, Καλυβάκια ΛΕΥ, Καμπυλή ΚΕΡ, Κανλί ΛΕΥ, Καραβοστάσι ΛΕΥ, Καράκουμι ΚΕΡ, Κάρμι ΚΕΡ, Καρπάσια ΚΕΡ, Κάτω Δίκωμο ΚΕΡ, Κάτω Ζώδια ΛΕΥ, Κατωκοπιά ΛΕΥ, Κιομουρτζιού ΚΕΡ, Κιόνελι ΛΕΥ, Κλεπίνη ΚΕΡ, Κνώδαρα ΑΜΜ, Κοιλάνεμος ΑΜΜ, Κόκκινα ΛΕΥ, Κοντέα ΑΜΜ, Κοντεμένος ΚΕΡ, Κορμακίτης ΚΕΡ,Κορνόκηπος ΑΜΜ, Κορόβια ΑΜΜ, Κούκλια Αμμοχώστου ΑΜΜ, Κουρού Μοναστήρι ΛΕΥ, Κουτσοβέντης ΚΕΡ, Κρηνί ΚΕΡ, Κρίδια ΑΜΜ, Κυρά (Μόρφου) ΛΕΥ, Κώμα του Γιαλού ΑΜΜ, Κώμη Κεπίρ ΑΜΜ.


Λάπαθος ΑΜΜ, Λάρνακας της Λαπήθου ΚΕΡ, Λειβάδια Τρικώμου ΑΜΜ, Λεονάρισσο ΑΜΜ, Λιβερά ΚΕΡ, Λιμνιά ΑΜΜ, Λουρουτζίνα ΛΕΥ, Λουτρός ΛΕΥ, Λυθράγκωμη ΑΜΜ, Μακράσυκα ΑΜΜ, Μάντρες Τρικώμου ΑΜΜ, Μαράθα ΑΜΜ, Μαραθόβουνος ΑΜΜ, Μαρκό ΛΕΥ, Μάσαρι ΛΕΥ, Μελάναρκα ΑΜΜ, Μελούντα ΑΜΜ, Μελούσια ΛΑΡ, Μηλιά Αμμοχώστου, ΑΜΜ, Μια Μηλιά ΛΕΥ, Μοναρκά ΑΜΜ, Μόρα ΛΕΥ, Μότιδες ΚΕΡ, Μουσουλίτα ΑΜΜ, Μπέη Κιογιού ΛΕΥ, Μπέλλα-Πάις ΚΕΡ, Μπογάζι ΑΜΜ, Μύρτου ΚΕΡ.

Νέο Χωριό Κυθρέας ΛΕΥ, Νέτα ΑΜΜ, Νικήτας ΛΕΥ, Ξερόβουνος ΛΕΥ, Όβγορος ΑΜΜ, Όρκα ΚΕΡ, Ορτά Κιογιού (Μιντζέλι) ΛΕΥ, Παλαίκυθρο ΛΕΥ, Παλαιόσοφος ΚΕΡ, Πάναγρα ΚΕΡ , Πάνω Δίκωμο ΚΕΡ, Πάνω Ζώδια ΛΕΥ, Πατρίκι ΑΜΜ, Πεντάγυια ΛΕΥ, Πέργαμος ΛΑΡ, Περιβόλια του Τρικώμου ΑΜΜ, Περιστερώνα Αμμοχώστου ΑΜΜ, Περιστερωνάρι ΛΕΥ, Πέτρα (Σολέας) ΛΕΥ, Πέτρα του Διγενή ΛΕΥ, Πηγή ΑΜΜ,Πλατάνι ΑΜΜ, Πλατανισσός ΑΜΜ, Πραστειό Μεσαορίας ΑΜΜ, Πραστειό Μόρφου ΛΕΥ, Πυλέρι ΚΕΡ, Πυργά Αμμοχώστου ΑΜΜ, Πυρόι ΛΕΥ, Ριζοκάρπασο ΑΜΜ, Σανταλάρης ΑΜΜ, Σίντα ΑΜΜ, Σκυλλούρα ΛΕΥ, Σπαθαρικό ΑΜΜ, Στρογγυλός ΑΜΜ, Στύλλοι ΑΜΜ, Σύγκραση ΑΜΜ, Συγχαρί ΚΕΡ, Συριανοχώρι ΛΕΥ, Σύσκληπος ΚΕΡ.

Ταύρου ΑΜΜ, Τέμπλος ΚΕΡ, Τζιάος ΑΜΜ, Τράπεζα ΚΕΡ,Τράχωνας ΛΕΥ, Τραχώνι Κυθρέας ΛΕΥ, Τρεμετουσιά ΛΑΡ, Τρίκωμο ΑΜΜ, Τριμίθθι ΚΕΡ, Τρυπημένη ΑΜΜ, Τύμπου ΛΕΥ, Φιλιά ΛΕΥ, Φλαμούδι ΑΜΜ, Φτέρυχα ΚΕΡ, Φώττα ΚΕΡ, Χαμίτ Μάντρες ΛΕΥ, Χάρτζια ΚΕΡ, Ψυλλάτος ΑΜΜ.

Ονειροπόληση πάνω στα τείχη της Αμμοχώστου - Daydreaming over the walls of Famagusta

Ήρθανε κάτι σπαθιά λυγισμένα σα μισοφέγγερα,
ήρθανε κάτι μισοφέγγαρα ακονισμένα σα σπαθιά,
ήρθανε τρόμοι, ήρθαν θυμοί, ήρθαν παλέματα, αίματα,
ήρθανε τρόμοι, ήρθαν θυμοί μα πάλι αστράψανε
τα πανανθρώπινα και τα παντοτινά.

Θεοδόσης Πιερίδης
1965

There came some kind of swords bent like crescents,
there came some kind of crescents, hurled like swords,
there came horror, came anger, came fighting, blood,
there came horror, there came anger, but again shone
the humane and the internal .

Theodosis Pierides
1965

Translated from Greek by Noctoc

Τετάρτη, 15 Ιουλίου 2009

Η Κύπρος κάτω από τις ορδές του Αττίλα - Cyprus under the hordes of Attila

Τροία


Ποιός θα φέρει πίσω τις μέρες
που χάθηκαν;
ποιός θα φωνάξει τον άνεμο
να φέρει πίσω την άνοιξη;
Ποιός θα μιλήσει στην καταιγίδα,
ποιός θα πείσει τον ήλιο
να ζεστάνει τα παγωμένα χαμόγελα;
Στεκόμαστε τώρα, ολομόναχοι,
στους έρημους δρόμους της Τροίας.

Οι ήρωες μας σκοτώθηκαν
οι γυναίκες μας σύρθηκαν αιχμάλωτες
Τα είδωλα των θεών μας
τα πήρανε μαζί τους εκείνοι που φύγανε.

Το ιερό πυρ της Εστίας σβήστηκε
για πάντα,
και μόνο ερείπια καπνίζουνε γύρω μας.


Νίκος Κρανιδιώτης


Troy

Who will bring back
the lost days?
Who will shout to the wind
to bring spring back;
Who will speak to the storm,
who will persuade the sun
to warm the frozen smiles?
We stand now, all alone,
in the deserted streets of Troy.

Our heroes have been killed
Our women have been draged as prisoners
The images of our gods
were taken by those who have gone.

The sacred fire of Hestia has been erased
for ever,
and only smoky ruins are around us.

Nickos Kranidiotis

Translated from Greek by Noctoc

Η κάθοδος των βαρβάρων -The descent of the barbarians

Σήκω Ονήσιλε

Σήκω, Ονήσιλε, στα νερά της Σαλαμίνας
φάνηκαν τα καράβια των Περσών.
Από ψηλά στον Καύκασο ο Προμηθέας
στέλνει ενίσχυση στάλα-στάλα το αίμα
απ' το πληγωμένο σηκώτι του.

Έλλη Παιονίδου

Arise Onesilus

Arise, Onesilus in the waters of Salamis
Persian ships have appeared.
From high up in the Caucasus Prometheus
sends aid drop by drop blood
from his wounded liver.

Elli Paionidou

Translated from Greek by Noctoc


Τρίτη, 14 Ιουλίου 2009

Το εκκλησάκι της Φυλακής της Αγίας Αικατερίνης στη Σαλαμίνα της Κύπρου - The Chapel of Saint Cathrine's Prison at Salamis in Cyprus

Η Ιστορία της Φυλακής της Αγίας Αικατερίνης

"Κοντά στην Αμμόχωστο υπάρχει μια άλλη πόλη που ονομάζεται Σαλαμίνα, κτισμένη στην παραλία, εκεί όπου ήταν κάποτε μία ευγενή και πλούσια πόλη. Είναι εκεί που η Αγία Αικατερίνη γεννήθηκε και που ο τάφος της εξακολουθεί να παραμένει."

~ Γερμανός ιερέας Ludolf von Suchen της Βεστφαλίας

Κατά τον 12 ο αιώνα, η ιστορία της αγαπημένης Αγίας Αικατερίνης μεταφέρθηκε στην Ευρώπη από τους Σταυροφόρους που επέστρεφαν από τις μάχες στην Ανατολή. Ήταν από ευγενή γενεαλογία Ρωμαίων αυτοκρατόρων και ο πατέρας της ήταν ο Κωνσταντίνος ( Κώνστας ), ο βασιλιάς της Σαλαμίνας. Το 290 μ.Χ. ο Κωνσταντίνος διορίστηκε ως ο νέος ηγεμόνας της Αιγύπτου. Όταν ο Κωνσταντίνος έφυγε για να διοικήσει την Αίγυπτο, αποφάσισε να αφήσει τον αδελφό του ως κυρίαρχο στης Σαλαμίνας το βασίλειο. Απροσδόκητα, ο Κωνσταντίνος πέθανε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, η Αικατερίνη ασπάστηκε το Χριστιανισμό και αυτή η εξέλιξη έφερε το θείο της, τον προσωρινό βασιλιά, σε μεγάλη οργή. Όρισε όπως η Αικατερίνη φυλακιστεί στην Σαλαμίνα, και αργότερα στην Πάφο, και τέλος, στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου. Την έφεραν υπόλογη μπροστά στον νέο αλεξανδρινό αυτοκράτορα, τον αυτοκράτορα Μαξέντιο , που είχε αντικαταστήσει τον θανόντα πατέρα της. Ο αυτοκράτορας Μαξέντιος δίωκε τους Χριστιανούς. Η Αικατερίνη τον επίπληξε γι αυτή την σκληρότητα και του ζήτησε να σταματήσει. Προσβεβλημένος και κατάπληκτος με την τόλμη της Αικατερίνης, ο αυτοκράτορας κράτησε την Αικατερίνη κρατούμενη στο παλάτι του. Κάλεσε τους λόγιους του ν' έρθουν για να προσπαθήσουν με τεχνάσματα να της γελάσουν να διαπράξει αίρεση κατά της ρωμαϊκής θρησκείας, ώστε να μπορεί να την θανατώσει. Ωστόσο, αυτή προσηλύτισε πολλούς από τους ακαδημαϊκούς του αυτοκράτορα στον Χριστιανισμό με την ευγλωττία και τη γνώση της στην θρησκεία και την επιστήμη. Ο αυτοκράτορας έγινε τόσο εξοργισμένος που διέταξε να θανατωθούν οι λόγιοι του και η Αικατερίνη βασανίστηκε και ρίχτηκε στο μπουντρούμι του παλατιού. Η αυτοκράτειρα, η γυναίκα του Μαξέντιου, άκουσε για την εξαιρετική αυτή νεαρή κοπέλα. Η αυτοκράτειρα και ο στρατιωτικός διοικητής του αυτοκράτορα μπήκαν κρυφά στην φυλακή για να συναντηθούν και να συζητήσουν με την Αικατερίνη. Άκουσαν στο τι είχε να πει η Αικατερίνη, ασπάστηκαν τον χριστιανισμό και κατόπιν βαπτίστηκαν. Ο αυτοκράτορας ανακάλυψε αυτή τη μυστική συνάντηση της αυτοκράτειρας και του διοικητή, και τους θανάτωσε. Ο αυτοκράτορας διέταξε για την Αικατερίνη να διαμελιστεί από τον βασανιστικό τροχό, αλλά όταν τον άγγιξε, αυτός καταστράφηκε με θαυματουργό τρόπο. Ταραγμένος και εξαγριωμένος, ο αυτοκράτορας Μαξέντιος διέταξε όπως η Αικατερίνη αποκεφαλιστεί. Μετά τον θάνατό της, το σώμα της μεταφέρθηκε στο Όρος Σινά από αγγέλους και το μέρος όπου βρέθηκε το σώμα της Αικατερίνης πιστεύεται επίσης ότι είναι η τοποθεσία της φλεγόμενης βάτου που είχε δει ο Μωυσής. Ένας από τους βασιλικούς τάφους στη Σαλαμίνα είναι γνωστός ως η Φυλακή της Αγίας Αικατερίνης. Παρά τους πολλούς καταστροφικούς σεισμούς που κατέστρεψαν την Σαλαμίνα, η Φυλακή της Αγίας Αικατερίνης παρέμεινε ανέπαφη στο πέρασμα των χρόνων.

Νύξη Ιστορικής Τοποθεσίας: Η φυλακή της Αγίας Αικατερίνης βρίσκεται βόρεια της Αμμοχώστου και λίγο δυτικά της πόλης της Σαλαμίνας, που είναι νότια της Χερσονήσου της Καρπασίας.

Μετάφραση Noctoc

Από τον 4 ο αιώνα, οι Βυζαντινοί έχτισαν ένα εκκλησάκι στην κορυφή του αρχικού τάφου του 7 ου αιώνα π.Χ. στη Σαλαμίνα, και το αφιέρωσαν στην Αγία Αικατερίνη. Το κτίριο χρησιμοποιείτο ως παρεκκλήσι της Ελληνικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, μια χρήση η οποία συνεχίστηκε μέχρι το 1974. Με την τουρκική εισβολή στην Κύπρο, η περιοχή έχει τεθεί κάτω από τουρκικό έλεγχο, και όπως όλους σχεδόν τους Ελληνικούς Ορθόδοξους τόπους λατρείας στην κατεχόμενη βόρεια Κύπρο, το εκκλησάκι της Φυλακής της Αγίας Αικατερίνης έχει βεβηλωθεί. Ο μόνος λόγος που επιβίωσε μέχρι τις μέρες μας είναι επειδή βρίσκεται στην Σαλαμίνα και έχει αρχαιολογική αξία ως προϊστορικός τάφος. Στο εσωτερικό, μπορούσαμε να δούμε μέχρι πρόσφατα στοιχεία από εκκλησιαστικά έπιπλα ριγμένα γύρω από το εσωτερικό με σχήμα Τ, θολωτού κλίτους.
Σήμερα, το εκκλησάκι της Φυλακής της Αγίας Αικατερίνης, έχει ξεχαστεί από όλους τους Κυπρίους, καθώς και από την Εκκλησία της Κύπρου αλλά και από το Κυπριακό Κράτος. Καμία αναφορά δεν γίνεται, και ούτε υπάρχει τίποτα γραμμένο στα ελληνικά γι αυτό το τόσο σημαντικό αρχαιολογικό και θρησκευτικό μνημείο της Κύπρου. Αν κατά τύχη κάποιος ρωτήσει ένα Κύπριο στο δρόμο αν υπάρχει ένα τέτοιο μνημείο στην Κύπρο, αυτός θα μείνει έκπληκτος και θα απαντήσει πως σίγουρα δεν υπάρχει.
Όμως ας δούμε τι σχέση είχαν οι Κύπριοι με το εκκλησάκι της Φυλακής της Αγίας Αικατερίνης πριν το 1974, όπως διαβάζουμε εδώ:

Το τρίτο μεγαλιθικό κτήριο που κτίστηκε με αφορμή μια πηγή της αλλοτινής πόλης της Σαλαμίνας, βρίσκεται κοντά στην ομώνυμη πόλη που αναφέραμε πιο πάνω, κοντά σε ένα λόφο που περιείχε ένα προϊστορικό τάφο. Εκεί οι Άγγλοι ανακάλυψαν το 1896 ένα πέτρινο δωμάτιο σκαλισμένο στο βράχο, με μια μεγάλη αργιλώδη κάμαρα από τεράστιους όγκους πάνω από το κεντρικό δωμάτιο και με ένα μονόλιθο για σκέπη. Αυτό το κτίσμα της Κυπρο-Μινωϊκής εποχής, δηλαδή του δευτέρου μισού του 2.000 π.Χ.. είναι αφιερωμένο στην Αγία Αικατερίνη και λατρεύεται όπως και η Παναγία η Φανερωμένη στη Λάρνακα. Ο χώρος μεταξύ του λόφου και του κτηρίου της πηγής περιβάλλεται από ένα ιερό άλσος με ακανθώδεις θάμνους ( Zyzyphus Spina Christi L.) , που σήμερα διατηρείται με τον ίδιο σεβασμό ανέπαφο, όπως ακριβώς και πριν από 3,000 χρόνια. Κανένας, ούτε Χριστιανός, ούτε Μουσουλμάνος δεν τολμά να κόψει κανένα δέντρο, ή ακόμη και να σπάσει ένα κλαδί. Κι αυτό επειδή όλοι φοβούνται μήπως τους κτυπήσει ο θυμός της Αγίας Αικατερίνης και τιμωρηθούν με τύφλωση σαν αμαρτωλοί . Όταν τα δέντρα γερνούσαν και πέθαιναν, νέα δέντρα φύτρωναν στον τόπο τους.Μόνο μια φορά το χρόνο, το Πάσχα, οι κάτοικοι του γειτονικού χωριού, του Αγίου Σεργίου, με τη βοήθεια των ιερέων μάζευαν τα νεκρά δέντρα και τα σπασμένα κλαδιά και τα έκαιγαν στη φωτιά του Πάσχα (λαμπρατζιά).

Magda Ohnefalsch-Richter
Ελληνικά Ήθη και Έθιμα στην Κύπρο
1913

Noctoc


The Story of Saint Catherine’s Prison

"Near Famagusta is another city called Salamis, set on the seashore, where there was once a noble and wealthy city. It is there that St. Catherine was born and her tomb remains still."

~ German priest Ludolf von Suchen of Westphalia

In the 12th century, the story of the beloved St. Catherine was brought to Europe by the Crusaders returning from their battles in the East. She was from a noble blood line of Roman emperors and her father was Constantine ( Constas), King of Salamis. In 290 A.D. Constantine was appointed the new ruler of Egypt. When Constantine left to rule Egypt, he decided to leave his brother in charge of the Salamis kingdom. Unexpectedly, Constantine died in Alexandria, Egypt. During this time, Catherine converted to Christianity and her conversion sent her uncle, the interim king, into a rage. He had Catherine imprisoned in Salamis, later in Paphos, and finally Alexandria, Egypt. She was brought before the new Alexandrian emperor, Emperor Maxentius, who had replaced her deceased father. Emperor Maxentius was persecuting Christians. Catherine reprimanded him for this cruelty and asked him to stop. Insulted and astounded at Catherine’s boldness, the Emperor held Catherine prisoner at his palace. He called his scholars in to try to trick her into committing heresy against the Roman religion so she could be put to death. However, she converted many of the Emperor’s scholars to Christianity with her eloquence and knowledge of religion and science. The Emperor became so outraged he had his scholars put to death and Catherine was tortured and thrown into the palace’s dungeon. The Empress, Maxentius’ wife, had heard of this extraordinary young woman. The Empress and the Emperor’s military general secretly snuck into the prison to meet and talk with Catherine. They listened to Catherine and were converted and baptized into Christianity. The Emperor discovered their secret encounter and had them, the Empress
and his general, put to death. The Emperor ordered Catherine to be broken on the torturer's wheel, yet when she touched it, it was miraculous destroyed. Distraught and infuriated, Emperor Maxentius ordered Catherine to be beheaded. After her death, her body was carried to Mount Sinai by angels and the place where Catherine’s body was found is also believed to be the site of the burning bush seen by Moses. One of the royal tombs in Salamis is known as St. Catherine’s Prison. In spite of the many catastrophic earthquakes that destroyed Salamis, St. Catherine’s Prison has remained intact throughout the ages.


Story Location Clue: St. Catherine’s Prison is located north of Famagusta and just west of the city of Salamis, which is south of the Karpas Peninsula.

From the 4th century, the Byzantines built a chapel on the top of the original 7th century B.C. tomb in Salamis, and dedicated it to Saint Catherine. The building was used as a Greek Orthodox chapel, a use which continued up until 1974. With the Turkish invasion in Cyprus, the area has become under Turkish control and like almost all Greek Orthodox places of worship in occupied north Cyprus, the chapel of Saint Cathrine's prison has been consecrated. The only reason it survives to this date is because it's located in Salamis and it has archaeological value as a prehistoric tomb. Inside, one could until recently see items of church furniture dotted around the t-shaped interior of the vaulted hall.
Today, the chapel of Saint Catherine's prison has been forgotten by all Cypriots, as well as the Church of Cyprus and the Cyprus Government. No mention is made, nor is anything written in Greek about this important archaeological and religious monument of Cyprus. If by chance someone asks a Cypriot in the street if there is such a monument Cyprus, he will be surprised and will reply that certainly such thing does not exist.

But let us see what relationship the Cypriots had with the chapel of Saint Catherine's prison before 1974, as we will read here:

The third megalithic building was built in response to a water spring of the once city of Salamis, near the homonymous town mentioned above, near a hill that contained a prehistoric grave. There , the British in 1896 discovered a stone room carved in the rock, with a large clay arch of huge volumes over the central room with a stone roof for cover. This building is from the Cypriot-Minoan era, namely the second half of 2000 BC. and is dedicated to Saint Catherine and is worshiped the same way as the Virgin Mary Faneromeni in Larnaca. The area between the hill and the building of the water spring is surrounded by a sacred grove with spinous shrubs (Zyzyphus Spina Christi L.), which currently is maintained intact with the same respect, just as 3.000 years ago. None, neither Christian nor Muslim dares to cut down any tree, or even to break a twig. And all this because they fear that the anger of Saint Catherine will strike them and be punished with blindness as sinners. When the trees grew old and died, new trees grew in their place. Only once a year at Easter, the inhabitants of the neighboring village of Saint Sergius, with the help of priests gathered the fallen trees and broken branches and burned them in the fire of Easter (lampratzia).

Magda Ohnefalsch-Richter
Greek Customs and traditions in Cyprus
1913

Noctoc

Πηγή Εδώ