ένα μη κερδοσκοπικό και μη εμπορικό πολιτιστικό ιστολόγιο - a non profit and a non commercialized cultural blog

Δευτέρα, 28 Σεπτεμβρίου 2009

Ο Αθανάσιος Λερούνης και οι απογόνοι του Μέγα Αλέξανδρου - Athanasios Lerounis and the descendants of Alexander the Great

Η " παραμελημένη" κοινότητα των Καλάς στο Πακιστάν απειλεί να μεταναστεύσει λόγο απάθειας της κυβέρνησης

ΠΕΣΑΒΑΡ - Η κοινότητα των Καλάς, η οποία αισθάνεται εντελώς ξένη στη χώρα, έχει απειλήσει να εγκαταλείψει το Πακιστάν, εάν η κυβέρνηση αδυνατίσει να λάβει σοβαρά μέτρα κατά των απαγωγέων του έλληνα κοινωνικού λειτουργού, Θανάση Λερούνη.
"Εάν η κυβέρνηση δεν λάβει καμία σοβαρή ενέργεια, θα αφήσουμε το Πακιστάν και θα πάμε σε κάποια άλλη χώρα, μια κίνηση η οποία θα φέρει κακό όνομα στο Πακιστάν", αναφέρεται ότι είπε στη Daily Times ο Ταλέμ Χαν, μέλος της κοινότητας των Καλάς. Απευθυνόμενοι σε συνέντευξη Τύπου στο Peshawar Press Club, Καλάς κάτοικοι είπαν ότι ο έλληνας κοινωνικός λειτουργός είχε υπηρετήσει την κοινότητα τους τα τελευταία 20 χρόνια και όλοι πρέπει να καταβάλουν προσπάθειες για να τον ελευθερώσουν.
«Οι άνθρωποι στην κοιλάδα των Καλάς φοβούνται και αισθάνονται ανασφάλεια και η αναταραχή αυξάνεται λόγω της απαγωγής του έλληνα κοινωνικού λειτουργού», είπε ο Χαν. Η κοινότητα των Καλάς έχει ζητήσει από τον στρατό την ανάπτυξη στρατευμάτων στις περιοχές των Καλάς, Μπουμπουρέτ, Μπιρίρ, και Ρουμπούρ.
Μια γυναίκα Καλάς είπε ότι η κυβέρνηση είχε αγνοήσει ανέκαθεν τη περιοχή των Καλάς και τους κατοίκους της και δεν τους παρέχει εκπαίδευση, σχολεία, νοσοκομεία και οικονομική βοήθεια. "Το Πακιστάν δεν έχει κάνει τίποτα για εμάς. Θα μεταναστεύσουμε", είπε.

Πηγή εδώ

Τα τελευταία νέα για τον Αθανάσιο Λερούνη

Η δεύτερη αντιπροσωπεία από το Τσιτράλ με επικεφαλής τον Abdul Majid (πρώην Nazim) έφυγε για την επαρχία Νουριστάν του Αφγανιστάν για να ξεκινήσει το δεύτερο γύρο των συνομιλιών για την απελευθέρωση του καθηγητή Αθανάσιου Λερούνη, ο οποίος απήχθη στις 8 Σεπτεμβίου. Ο Abdul Majeed, πρώην συντεχνιακός σύμβουλος ή Nazim ήταν επικεφαλής κατά την προηγούμενη αντιπροσωπεία και ήταν ο άνθρωπος που είχε τη δυνατότητα να συναντήσει προσωπικά τον Αθανασίο. Οι (Ταλιμπάν) μαχητές είχαν ζητήσει 2 εκατομμύρια δολάρια λύτρα και την απελευθέρωση τριών σημαντικών αρχηγών των Ταλιμπάν. Πηγές των Καλάς επιβεβαίωσαν την αναχώρηση της διαπραγματευτικής ομάδας, αλλά δεν έδωσαν λεπτομέρειες σχετικά για τα αιτήματα από του απαγωγείς. Η κοινότητα των Καλάς στην κοιλάδα Μπουμπουρέτ είχε ορκιστεί να ξεκινήσει ειρηνικό κίνημα διαμαρτυρίας μετά το Πάσχα των μουσουλμάνων για την ασφαλή επιστροφή του καθηγητή Αθανάσιου. Αλλά τώρα απειλούνται να μην διαμαρτυρηθούν λόγο ασφάλειας για τη ζωή τους ως μικρός μη μουσουλμανικός αυτόχθονας πληθυσμός στο Πακιστάν.

Καταχωρήθηκε πριν 1 ημέρα, 6 ώρες εδώ

Ανασήκωση των Καλάς

"Εμείς ο αυτόχθονας λαός των Καλάς, στη κοιλάδα των Καλάς του Ινδικού Καυκάσου, στο Τσιτράλ του Πακιστάν νιώθουμε σοκαρισμένοι, απειλούμενοι και θρηνούμε βαθιά για την ξαφνική επίθεση ενόπλων στην κοιλάδα μας Μπουμπουρέτ και την απαγωγή του έλληνα αδελφού μας Αθανάσιου Λερούνη. Εμείς καταδικάζουμε σθεναρά & διαμαρτυρόμαστε για την αδιάκριτη θανάτωση του αδελφού μας από το Τσιτράλ, και την απαγωγή του κυρίου Λερούνη καθώς και για τα βασανιστήρια που υπέστη ο Kalashaman. Απαιτούμε από την κυβέρνηση του Πακιστάν να λάβει όλα τα μέτρα και μέσα που απαιτούνται για την άμεση απελευθέρωσή του και την προστασία του λαού των Καλάς ".

Πηγή εδώ


Pak’s ‘neglected’ Kalash community threatens to migrate over govt apathy

PESHAWAR - The Kalash community, which feels completely alienated in the country, has threatened to leave Pakistan if the government fails to take serious action against the kidnappers of Greek social worker, Athanasee Laironaise.
“If the government doesn’t take any serious action, we will leave Pakistan and go to some other country, a move which would bring bad name to Pakistan,” the Daily Times quoted Taleem Khan of Kalash community, as saying.
Addressing a press conference at Peshawar Press Club, Kalash residents said the Greek social worker had been serving the community for the past 20 years and all efforts should be made to recover him.
“People in the Kalash valleys are frightened and feel insecure and unrest is growing due to the kidnapping of the Greek social worker,” Khan said.
The community has demanded deployment of army troops in the areas of Bamborait, Birir and Rambore.
A Kalash woman said the government had always ignored Kalash and its residents and was not providing them any education, health faculties and financial assistance.
“Pakistan has done nothing for us. We’ll migrate,” she said.

Source here

The lastest news on Athanasios Lerounis

The second delegation from Chitral headed by Abdul Majid (former Nazim) has left for Nuristan province of Afghanistan to begin second round of talks to recover Teacher Athanasios Lerounis, who was kidnapped on 8th sept. Abdul Majeed, a former union council nazim, headed the previous delegation and was the person who was allowed to meet Athanassios in person. The militants had demanded $2 million ransom and release of three important Taliban leaders. Kalasha sources confirmed the departure of the negotiating team but did not give any details about the demands made by the kidnappers. The Kalash people in Mumuret Valley had vowed to launch peaceful protest movement after Eid for the safe recovery of Professor Athanasios. But now they are threatened not to do protests amid security for their own lives as small non-Muslim indigenous people in Pakistan.

Posted 1 day, 6 hours ago here

Kalash Announcement

“We the Kalasha Indigenous People of Kalasha Valleys Hindu Kush, Chitral Pakistan are Shocked, Threatened and Deeply grieved by sudden armed attack in our valley Mumuret and KIDNAP of our Greek Brother Athanasious Lerounis. We strongly Condemn & Protest indiscriminate Killing of Chitrari Brother, Abduction of Mr.Lerounis and Torture of Kalashaman. We demand Government of Pakistan to all take measures and means necessary for his immediate RELEASE and PROTECTION of Kalasha People”

Source here

Κυριακή, 27 Σεπτεμβρίου 2009

28η Σεπτεμβρίου: Εύρεσις Ιερών Λειψάνων Αγίου Νεοφύτου του Εγκλείστου - September 28:The Finding of the Sacred Remains of Saint Neophytos the Recluse

Των Λευκάρων το κλέος και Κυπρίων το καύχημα, μονής Εγκλείστρας πολιούχε, Θεοφόρε Πάτερ ημών Νεόφυτε, νηστεία, αγρυπνία, προσευχή και έγκλειστος εν άντρω καρτερών, θείαν χάριν εκομίσω, ην πιστοίς νυν παρέχει θήκη λειψάνων σου, Δόξα τω ταύτην βραβεύσαντι ημίν, δόξα τω σε δοξάσαντι δόξα τω χορηγούντι δια σου πάσιν ιάματα.

Απολυτίκιον Αγίου Νεοφύτου του Έγκλειστου.
«Να μελετάτε εγκαίρως τας κατηχήσεις. Να γνωρίζετε καιρόν νηστείας και καιρόν ύπνου και εγρηγόρσεως, καιρόν ανέσεως και εργασίας. Να αποφεύγετε διχονοίας, φθόνους, έριδας και ζήλους πονηρούς. Να μισήσετε την φιλαργυρίαν και την γαστριμαργίαν, και προ πάντος να ζήσετε βίον καθαρόν, και να έχετε εις την ψυχήν σας την αγάπην, η οποία είναι το ολόχρυσο κλειδί που κλείει έξω τον εχθρόν μας τον διάβολον» .

Παραγγελιές Αγίου Νεοφύτου Εγκλείστου

«Study catechism in advance. Know when is time to fast and know when is time to sleep and time to be alert, when is time for comfort and time for working. Avoid discord, envy, conflict and evil zeal. Learn to hate the love of money and food, and above all learn to live a clean life, and keep love in your souls, which is the golden key that locks out our enemy, the devil».
Advice by Saint Neophytos the Recluse

Ο Άγιος Νεόφυτος ο Έγκλειστος - Saint Neophytos the Recluse

 Ο Άγιος πατέρας μας Νεόφυτος γεννήθηκε στην όμορφη κωμόπολη των Λευκάρων της Κύπρου το έτος 1134. Οι γονείς του Αθανάσιος και Ευδοξία είχαν οκτώ παιδιά και ασχολούνταν με τη γεωργία και την κτηνοτροφία για να τα θρέψουν. Μαζί τους δούλευε κι ο Νεόφυτος μέχρι τα δεκαοκτώ του χρόνια. Και φυσικά δεν είχε πάει σχολείο και δε γνώριζε καθόλου να γράφει και να διαβάζει.
Μόνο τα τροπάρια της εκκλησίας γνώριζε από έξω, γιατί αγαπούσε πολύ την Εκκλησία και ανελλιπώς παρακολουθούσε τις ακολουθίες της. Μάλιστα τέτοιος πόθος γλυκύς άναψε μέσα του κι έρωτας κρυφός για τα θεϊκά πράγματα, που σαν να αρραβωνιάστηκε η καρδιά του μυστικά με τον Θεό.
Οι γονείς του όμως και οι λοιποί συγγενείς του μη γνωρίζοντας και μη καταλαβαίνοντας την απόλυτη αγάπη του Νεοφύτου για τον Θεό, τον αρραβώνιασαν με μια κοπέλα. Αυτός πολύ προβληματίστηκε για το τι έπρεπε να κάμει. Στο τέλος, ενώ πλησίαζαν οι ετοιμασίες για τον γάμο έφυγε κρυφά μια νύχτα και πήγε στο Μοναστήρι του Αγίου Ιωάννη του Χρυσοστόμου, στον Κουτσοβέντη.
Εκεί έγινε μοναχός κι επειδή ήταν τελείως αγράμματος, τον έστειλε ο ηγούμενος να καλλιεργεί και να περιποιείται τα αμπέλια της μονής. Είχε όμως τέτοιο πόθο να διαβάσει την Αγία Γραφή, τα εκκλησιαστικά βιβλία, τους βίους και τους λόγους των Αγίων πατέρων, που όσο ελεύθερο χρόνο είχε, προσπαθούσε να μάθει μόνος του να διαβάζει. Πραγματικά, στα πέντε χρόνια που κάθισε σε αυτό το διακόνημα, έμαθε να διαβάζει και να γράφει. Μάλιστα το βιβλίο των ψαλμών το έμαθε να το απαγγέλλει από έξω. Βλέποντας τη θαυμαστή πρόοδο του, ο ηγούμενος τον έβαλε να υπηρετεί στην εκκλησία.
Μετά δύο χρόνια θέλησε να πάει για προσκύνημα στους Αγίους Τόπους. Εκεί περιπλανήθηκε γι αρκετούς μήνες ψάχνοντας να βρει κάποιον φωτισμένο ασκητή και πνευματικό πατέρα για να μείνει κοντά του. Όσο κι αν έψαξε δεν βρήκε αυτό που ήθελε και απογοητευμένος γύρισε στο μοναστήρι του. Δεν έμεινε όμως εκεί για πολύ. Είχε ακούσει πως στο όρος Λάτρος της Μικράς Ασίας υπήρχαν ασκητές κι έβαλε στο νου του να πάει προς αναζήτησή τους . Περπάτησε ίσαμε το λιμάνι της Πάφου κι έψαξε για καράβι που να πηγαίνει στην Μικρά Ασία. Εκεί τον πήραν για ύποπτο και τον συνέλαβαν. Του πήραν τα δύο νομίσματα που κρατούσε για τα ναύλα του και τον φυλάκισαν.
Την επόμενη μέρα κάποιοι ευσεβείς ανθρώποι άκουσαν πως συνέλαβαν ένα μοναχό κι έτρεξαν στους άρχοντες της πόλης και πέτυχαν την αποφυλάκισή του. Αυτός και μετά την απελευθέρωση ήταν πολύ στεναχωρημένος, δεν ήξερε πια τι να κάμει.
Απομακρύνθηκε από το λιμάνι κι έπειτα από την πόλη, και πήρε περίλυπος ένα μονοπάτι, ύστερα ανέβηκε σε απόκρημνη πλαγιά κι έφτασε σε ένα δύσβατο από τη βλάστησε τόπο. Εκεί βρήκε μια σπηλιά πλησίον πηγής νερού κι έμεινε το βράδυ.
Την επόμενη μέρα είπε : " αυτό είναι φαίνεται το θέλημα του Θεού για μένα". Κι άρχισε δουλειά. Καθάρισε τον τόπο κι ελάξευσε με κόπο το σπήλαιο. Έφτιαξε σιγά- σιγά ένα κελλάκι για να μένει. Αυτό το ονόμασε Εγκλείστρα, γιατί στο εξής ο Άγιος Νεόφυτος έμενε έγκλειστος σε αυτό το χώρο.
Σύντομα διαπίστωσαν την παρουσία του οι κάτοικοι της περιοχής κι έρχονταν να τον δουν, μάλιστα κάποιοι επέμεναν να γίνουν μαθητές του. Αυτός, επειδή αγαπούσε την ησυχία, δεν δεχόταν κανένα. Σε λίγα χρόνια όμως ο επίσκοπος Πάφου, Βασίλειος Κίνναμος, τον χειροτόνησε ιερέα και του 'έδωσε κι ένα μαθητή. Σιγά- σιγά οι μαθητές έγιναν δέκα κι έπειτα περισσότεροι. Έτσι έγινε ένα μοναστηράκι μέσα στη βραχώδη πλευρά του βουνού.
Τότε ο Άγιος έγραψε την λεγόμενη Τυπική Διαθήκη, δηλαδή τους κανονισμούς για την λειτουργία της μονής. Έπειτα, στην προσπάθειά του να διδάξει τους μαθητές του και τον λαό, άρχισε να γράφει πανηγυρικούς κι εγκωμιαστικούς λόγους, που διαβάζονταν στις εορτές και στις μνήμες των Αγίων. Έγραψε επίσης ερμηνείες και αναλύσεις στους Ψαλμούς, στο Άσμα Ασμάτων και σε άλλα βιβλία της Αγίας Γραφής. Έγραψε κι άλλα πολλά βιβλία κι επιστολές για ωφέλεια των μαθητών του, μοναχών και λαϊκών. Ακόμα έφερε τον ιερογράφο Θεόδωρο Αψευδή από την Κωνσταντινούπολη, ο οποίος τοιχογράφησε την εκκλησία και την Εγκλείστρα, όπως του υπέδειξε ο Άγιος. Ήθελε όχι μόνο από τους λόγους μα κι από τις εικόνες να διδάσκονται οι εκκλησιαζόμενοι την πίστη.
Πραγματικά ίσαμε σήμερα διδάσκεται και ωφελείται όποιος θέλει, τόσο από τα εμπνευσμένα βιβλία που έγραψε , όσο κι από τις θαυμάσιες ζωγραφιές που ιστόρησε, μα και από την όλη ομορφιά της Εγκλείστρας του και του τάφου του ακόμη. Γιατί από τον πρώτο χρόνο που κατοίκησε εκεί, λάξευσε και τον τάφο του. Μάλιστα μέσα στον τάφο έκαμε ζωγραφιές της παναγίας, της Σταύρωσης και της Ανάστασης του Χριστού. Και στεκόταν λένε προστά στον τάφο κι έλεγε : " Νεόφυτε, κι αν ακόμα κερδίσεις τον κόσμον όλο, το μόνο δικό σου πράγμα θα είναι αυτός ο τάφος".
Όταν αισθάνθηκε ότι φτάνει το τέλος του, παράγγειλε στους μαθητές του, μετά τον θάνατο και ενταφιασμό του, να κτίσουν το άνοιγμα ώστε να μη φαίνεται ότι υπάρχει εκεί τάφος.
Έτσι κι έγινε. Αφού ασθένησε, νουθέτησε κι ευλόγησε τους μαθητές του, και κοιμήθηκε ειρηνικά στις 12 του Απρίλη του 1219. Οι μοναχοί με θρήνους ενταφίασαν τον δάσκαλό τους κι έκτισαν τον τάφο όπως τους είπε. Με τα χρόνια ξεχάστηκε που ακριβώς ήταν ο τάφος του Αγίου και τελικά εθεωρείτο χαμένος.
Πολλά χρόνια αργότερα, στις 28 Σεπτεμβρίου του1750, ένας μοναχός έψαχνε για θησαυρό κτυπώντας τους τοίχους της Εγκλείστρας. Εκεί που βρήκε κούφιο τον τοίχο, έσκαψε κι αντίκρισε με έκπληξη και τρόμο το ιερό λείψανο του Αγίου. Αμέσως φώναξε τον ηγούμενο, συνάχτηκε η αδελφότητα, ήρθε ο αρχιεπίσκοπος Φιλόθεος, όλος ο κλήρος και ο λαός του τόπου και προσκύνησε με ευλάβεια, με χαρά τον Άγιο. Μεγαλύτερος θησαυρός δεν θα μπορούσε να υπάρχει για όλους και για τον τόπο. Έγινε μεγάλη πανήγυρις και θαύματα από τότε μέχρι σήμερα γίνονται πολλά. Η μνήμη του θανάτου του Αγίου Νεοφύτου ετελείτο την 12ην Απριλίου, ημέραν του θανάτου του, όμως αργότερα μετετέθη στις 24 Ιανουαρίου για να μη συμπίπτει με την Μεγάλην Τεσσαρακοστή. Εορτάζουμε την μνήμη του Αγίου επίσης και στις 28 Σεπτεμβρίου που είναι και η μεγαλύτερη εορτή που γίνεται εις μνήμη του από τις δύο.

Από το βιβλίο "ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΑΠΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ", του Χαράλαμπου Επαμεινώνδα.

Our Holy Father Saint Neophytos was born in the beautiful town of Lefkara of Cyprus in the year 1134. His parents Athanasios and Eudoxia had eight children and worked in agriculture and livestock in order to the feed them. Neophytos worked along with them until he was eighteen years old. And of course, he did not go to school and did not know how to write and read.
He only knew the hymns of the Church and he knew them by heart, because he loved the Church and was always present during church services. Indeed such a sweet desire lit in his heart and a hidden love for divine things, that it was as if his heart had married God in secret. However, his parents, and other relatives, without knowing nor understanding the absolute love that Neophytos had for God, engaged him with a girl. With this development, Neophytos sat and thought very deeply about what had to do. At the end, while the preparations for his wedding were approaching , he left secretly one night and went to the monastery of Saint John Chrisostomos, in Koutsoventis. There he became a monk and because he was completely illiterate, the abbot sent him to cultivate and take care of the vineyards of the monastery. But he had such a great desire to read the Bible, the Church books, the lives and the writings of the Holy Fathers, that he tried to learn how to read and write by himself as much as he could during his free time. Indeed, in the five years that he spend doing this task, he learned to read and write. In fact he learned to recite The Book of Psalms by heart. Seeing his wonderful progress, the abbot send him to serve in the church. After two years he wanted to go on a pilgrimage to the Holy Land. There, he wandered for several months looking to find an enlightened ascetic and spiritual father in order to stay with him. Even though he searched hard, he could not find what he wanted and disappointed, he came back to his monastery. However, he did not stay there long. He had heard that there were ascetics living at Mount Latros of Asia Minor and he put it in his mind to go there and search for them. He walked to the harbor of Paphos and searched for a boat to go to Asia Minor. While there, the authorities took him for a suspect and arrested him. They also took away the only two coins he had on him for the fare, and imprisoned him.The next day some pious people heard that a monk was arrested and ran to the rulers of the city and obtained his release. Neophytos, was very upset even after his release, and did not know what to do anymore.He departed from the port, then the city, and feeling sorrow he took a took a path, then climbed a steep slope and reached a very isolated place full of vegetation. There, he found a cave near a spring of water and stayed the night. The next day he said: "This appears to be God's will for me." And began work. He cleaned up the place and with much labour he carved out a cave. Bit by bit he made a cell for him to stay in. He named this cell "enkleistra'' which means reclusive because Saint Neophytos lived as a recluse in this place.Soon the local residents found out about his presence in the area and came to see him, some even insisted to become his students. However, because he loved peace and quiet, he did not accept anybody. In a few years the bishop of Paphos, Vassilios Kinnamos, ordained him a priest and also gave him a student. Gradually, the students became ten, then more. Thus, a small monastery was created in the rocky side of the mountain. At this time, the Saint wrote the so-called Standard Testament, meaning the regulations for the operation of the monastery. Then, in an effort to teach his students and the people, he began to write panigiric and praise writings which were read during the celebration holidays and memory days of different Saints. He also wrote interpretations and analysis of the Psalms, the Song of Solomon and other books of the Bible. He wrote many books and other letters for benefit of his students, both monks and laymen. He even brought the religious painter, Theodoros Apsevdis from Constantinople, who frescoed the church and the Enkleistra, as indicated by the Saint. He wanted not only words but also from images to teach the faith to the church attendants. Indeed, until this day, one can learn and benefit by both the inspired books he wrote, as well as the wonderful paintings, but also from the whole beauty of the Enkleistra, and even his tomb. Because from the first year he resided there, he also carved out his tomb. Indeed, he even painted his tomb with paintings of the Virgin Mary, the Crucifixion and the Resurrection of Christ. And they say that he used to stand in front of the tomb and say: "Neophytos, even if you win the whole world, the only thing which is really yours is this tomb''. When he felt that the end of his live was approaching, he advised his students that after his death and burial, to build in the opening so as not to appear that there is a tomb. That's what happened. After he fell ill, he gave his advices and blessings to his students, and slept peacefully on April 12, 1219. The monks buried their teacher with lamentations and built in the tomb as told. Over the years, it was forgotten as to exactly were the tomb of the saint was, and finally it was considered to be lost.Many years later, on September 28, 1750, a monk searching for treasure was beating on the walls of the Enkleistra. There, he found a hollow wall, and after digging it he saw with surprise and horror the holy relics of the Saint. Immediately he called the abbot, the brotherhood made a meeting, and the Archbishop of Cyprus Philotheus came as well as all the clergy and the local people, bowed in reverence, and happiness and kissed the relics of the Saint. A greater treasure could not have been found for everyone and for Cyprus. A great Feast took places as are great his miracles since then and until today. The memory of the death of Saint Neophytos used to take place on the 12th of April, the day of his death, but later it was transferred to the 24th of January in order not to coincide with the Great Lent. We also celebrate the memory of the Saint on the 28th of September which is the biggest festival in his memory of the two.

From the book "FOR THE LOVE OF CHRIST", by Charalambos Epaminondas.

Translated from Greek by Noctoc

Σάββατο, 26 Σεπτεμβρίου 2009

Ο Μεγαλέξανδρος της γνώσης - The Alexander the Great of Knowledge

Συνήλθε εκτάκτως το συμβούλιο των γερόντων της φυλής Καλάς. Οι γυναίκες το τελευταίο δεκαήμερο βρίσκονται σε διαρκείς διαδηλώσεις, για την απελευθέρωση του Έλληνα δασκάλου Θανάση Λερούνη. Οι Ταλιμπάν κήρυξαν τον πόλεμο στους Καλάς κι ουσιαστικά στην κουλτούρα και την κληρονομιά αυτής της φυλής-απογόνου του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Ακαταλαβίστικος ο πρόλογος. Περισσότερο περιπλεγμένα τα πράγματα για εκείνους που ομφαλοσκοπούν και δεν ξανοίγονται απ' τα όρια της υπο-χρεωμένης καθημερινότητάς τους.
Λοιπόν, ο δάσκαλος Θανάσης Λερούνης είναι ένας 55χρονος εθελοντής που από το 1994 βρέθηκε στην παραμεθόρια περιοχή του βορειοδυτικού Πακιστάν-Αφγανιστάν. Από τότε που επισκέφτηκε την οροσειρά του ινδικού Καυκάσου αφιέρωσε τη ζωή του στη φυλή των Καλάς, που ζει σε υψόμετρο 2.500 μέτρων. "Η ζωή εδώ είναι σαν παραμύθι. Ζούμε μέσα στο θρύλο. Δεν μπορώ να πω με βεβαιότητα πού η ιστορία σταματά και αρχίζει το παραμύθι. Ούτε πού συναντιόνται. Οι μνήμες μας τριγυρνούν στον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό. Νοιώθεις πως αναδύεται από παντού σ' αυτόν τον τόπο. Δεν φαντάζομαι πλέον τον εαυτό μου μακριά απ' τους ανθρώπους εδώ που με έχουν και τους έχω ανάγκη. Δεν φαντάζομαι τον χρόνο μου να σπαταλιέται σε κάτι άλλο. Ανήκω στην οικογένειά τους. Έχουμε δεσμούς αίματος". Ο δάσκαλος για 15 τώρα χρόνια παρέμεινε πιστός στον χώρο επιλογής του, στις διαθέσεις και την προσφορά του. Το έργο του Θανάση αξιοθαύμαστο. Μαζί με μέλη της οργάνωσης "Έλληνες εθελοντές" κατασκεύασαν σχολείο, σταθμό πρώτων βοηθειών, σπίτια μητρότητας, δεξαμενές πόσιμου νερού και συστήματα ύδρευσης, εθνολογικό λαογραφικό μουσείο, βιβλιοθήκη κι αίθουσες σεμιναρίων για παραδοσιακά και τεχνικά επαγγέλματα. Οι εθελοντές δούλεψαν και για τις δύο μειονότητες στην περιοχή, την καλασική και την μουσουλμανική. Χάρη στον Έλληνα δάσκαλο εθελοντή εξασφαλίστηκαν πάνω από 2,5 εκατομμύρια στερλίνες για να στηθεί η αναγκαία ζωτική και η απαραίτητη πολιτιστική υποδομή στην περιοχή. Αυτή ακριβώς η αφοσίωση του Λερούνη στην διατήρηση της κληρονομιάς των Καλάς ερέθισε τους Ταλιμπάν για να "κηρύξουν τον πόλεμο" στην αναβίωση ενός πολιτισμού. Με την απαγωγή του Έλληνα δασκάλου. Την Τρίτη 8 Σεπτεμβρίου μια ομάδα πολυάριθμων μασκοφόρων μπήκε στο πολιτιστικό κέντρο της πόλης Καλασαντούρ κι απήγαγαν τον Λερούνη ύστερα από άγριο ξυλοδαρμό των φρουρών και του ίδιου. Ο προσωπικός συνοδός-φρουρός του Λερούνη ξεψύχησε από το ξύλο. Στη συνέχεια οι μασκοφόροι απήγαγαν τον δάσκαλο και τον πέρασαν, όπως εκτιμάται, στην κοντινή κοιλάδα του Νουριστάν, επαρχίας του Αφγανιστάν. Εκεί πλέον είναι στραμμένα τα βουρκωμένα μάτια όλης της φυλής. Οι γέροντες επιχειρούν να έλθουν σε επαφή με τους απαγωγείς. Μια γενική αναστάτωση ...κυκλοφορεί στα απρόσιτα οροπέδια των Καλάς. Κι αυτές οι φιλήσυχες γυναίκες της φυλής κατέβηκαν από τα βουνά και διαδηλώνουν στην πρωτεύουσα της επαρχίας Τσιτράλ. Μ' ένα σύνθημα.-"Θέλουμε πίσω τον Ατανάσι μας. Τον απόγονο του δικού μας, του δικού σας και του άλλου Μεγαλέξανδρου. Του Μεγαλέξανδρου της γνώσης"

Γιάννης Κωστακόπουλος
pollim@cytanet.com.cy
Κωδικός άρθρου: 898660
ΠΟΛΙΤΗΣ - 26/09/2009, Σελίδα: 12

The council of the Kalash Elders had come together for an urgent meeting. During the past ten days the Kalash women are continuing demonstrations for the liberation of the Greek teacher Thanasis Lerounis. The Taliban have declared war on the Kalash and substantially on the culture and heritage of the people of this tribe who are descendants of Alexander the Great. The introduction must be incomprehensible. Things must be more complicated to understand for those who do not look any farther than their navels and who do not look beyond the boundaries of their compulsory daily lives.
Well, the teacher Thanasis Lerounis is a 55 year old volunteer who has been living in the border region of Northwest Pakistan-Afghanistan from 1994. Since he first visited the Hindu Kush mountain range he devoted his life to the Kalash tribe, which lives at an altitude of 2500 meters. " Life here is like a fairy tale. We live in legend. I can not say with certainty from where history stops and the fairy tale starts. These two don't even meet. Our historical memory make us come across the ancient Greek civilization. This feeling is found everywhere in this place. Now I can not imagine myself away from the Kalash people who need me and I need them. I can not imagine spending my life doing something else. I belong to their family. We have blood ties." The teacher for 15 years now has remained faithful to his choice, to his intentions and giving. The work of Thanassis is admirable. Together with members of the 'Greek volunteers' organization, they have built a school, a first aid station, maternity homes, potable water and water systems, an ethnological folklore museum, a library and seminar rooms for traditional and technical occupations. The volunteers have worked for both minorities in the region, the Kalash and the Muslim. Thanks to this Greek teacher volunteer, over 2.5 million pounds have been collected to set up the necessary vital and essential cultural infrastructure in the region. It is this devotion by Lerounis to maintain the traditions of the Kalash, which stimulated the Taliban to "declare war" on the revival of this culture. They started it with the abduction of the Greek teacher. On Tuesday, September 8th, a group of masked men entered the cultural center of Kalashadur city and abducted Lerounis after a savage beating of the guards and Lerounis himself. Lerouni's personal guard and escort died from the wounds. After that, the masked men abducted the teacher and crossed him, as it is assumed, into the nearby Valley of Nuristan, a province of Afghanistan. This is were all the crying eyes of the Kalash tribe are now turned to. The Kalash Elders are trying to come into contact with the kidnappers. ... there is general disruption passing by the hard to reach plateaus of the Kalash. And these peaceable women of the tribe have descended from the mountains and are marching in the capital of the province of Chitral- with only one slogan "We want back ur Atanasi. The descedant of our, yours, and the other Alexander the Great. The Alexander the Great of Knowledge "

Yiannis Kostakopoulos
pollim@cytanet.com.cy
Article Code: 898660
Politis - 26/09/2009, Page: 12

Translated from Greek by noctoc

Τρίτη, 22 Σεπτεμβρίου 2009

Η 1700 ετών εκκλησία του Οσίου Μνάσωνα στο χωριό Ποταμιού της επαρχίας Λεμεσού-The 1700 years old church of Osios Mnason in Potamiou village, Limassol

Η εικόνα του Οσίου Μνάσων της Ποταμιούς - The icon of Saint Mnason of Potamou

Η Ποταμιού είναι ένα όμορφο, πεντακάθαρο, και γραφικό χωριό, με σπίτια χτισμένα σε παραδοσιακή κυπριακή αρχιτεκτονική, χτισμένο αμφιθεατρικά και περιτριγυρισμένο από ψηλές βουνοκορφές, αμπελώνες και πλούσια βλάστηση. Το χωριό είναι χτισμένο σε μέσο υψόμετρο 670 μέτρων στη δυτική όχθη του ποταμού Χαποτάμι και βρίσκεται γύρω στα 39 χιλιόμετρα βορειοδυτικά της πόλης Λεμεσού και γειτονεύει με τα χωριά, Όμοδος, Μαλλιά και Κισσούσα.
Η Ποταμιού είναι το χωριό του σπουδαίου Κύπριου λογίου του 17 ου αιώνα, Νεόφυτου Ροδινού (για τον οποίον αναφερθήκαμε στην προηγούμενη ανάρτηση μας), αλλά είναι επίσης και τόπος ενός μοναδικού προσκυνήματος. Στη Ποταμιού υπάρχει ένα από τα πιο αρχαία και θαυμαστά μνημεία της περιοχής και αυτό είναι τα ερείπια της εκκλησίας του Αγίου Μνάσωνα που βρίσκεται στη νοτιοδυτική πλευρά του χωριού και ανάγεται περίπου στο 300 μ.Χ.Πολλοί λένε και πιστεύουν ότι είναι ο Άγιος Μνάσων, ο Επίσκοπος Ταμασού, διάδοχος του Αγίου Ηρακλειδίου. Σύμφωνα με αυτή την εκδοχή, ο Άγιος Μνάσων πέρασε από το χωριό Ποταμιού την εποχή που δίδασκε το χριστιανισμό στην Πάφο. Οι κάτοικοι έμειναν κετευχαριστημένοι από το ιεραποστολικό του έργο, και για να τον τιμήσουν οικοδόμησαν την εκκλησία στο σημείο που διέμενε ο Άγιος Μνάσωνας.

Υπάρχει όμως και μια δεύτερη εκδοχή ότι πρόκειται για κάποιον 'Οσιον Μνάσωνα, δηλαδή τοπικόν ασκητή, και όχι τον Άγιο Μνάσωνα, τον Επίσκοπο Ταμασού. Αυτή η εκδοχή είναι μάλλον και η σωστότερη διότι υπάρχουν οι εξής τέσσερις αποδείξεις ότι είναι Όσιος:

α) Υπάρχει κάτω από την εκκλησία, κατακόμβη που πηστεύεται ότι ασκήτευσεν ο Όσιος. Διότι τον καιρό που ασκήτευσαν οι "Τρακόσιοι" Αλαμάνοι αγίοι στην Κύπρο, οι περισσότεροι έζησαν σε κατακόμβες, σπήλαια και υπόγειους λαξευτούς τάφους.


β) Κάτω από την εκκλησία, σε ένα από τους υπόγειους διαδρόμους της κατακόμβης, σώζεται και φυλάσσεται ως ανεκτίμητος θησαυρός, το ιερό λειψάνο, του αριστερού βραχίονα του Οσίου.

γ) Η εικόνα του Αγίου τον παρουσιάζει ως ασκητή, να κρατά με το δεξί του χέρι σταυρό και με το αριστερό του ειλητάριο (μακρόστενη χειρόγραφη λωρίδα περγαμηνής) και ψηλά στην εικόνα- που είναι ζωγραφισμένη περί τα τέλη του 19 ου αιώνα) - γράφει "ο Όσιος Μνάσων". Η εικόνες του Αγίου Μνάσων, Επισκόπου Ταμασού, τον παρουσιάζουν ντυμένο ως Επίσκοπο και να κρατά στο αριστερό του χέρι το Ευαγγέλιο, ενώ με το δεξί να ευλογεί.

δ) Παλαιά γινόταν Θεία Λειτουργία από τους κατοίκους της Ποταμιούς στα ερείπια της εκκλησίας κατά την 28η Απριλίου, ημέρα Μετακομιδής του ιερού βραχίονος του Οσίου, και όχι στις 19 Οκτωβρίου, ημέρα όπου εορτάζει ο Άγιος Μνάσων ο Επίσκοπος Ταμασού.Από αυτές τις ενδείξεις καταλαβαίνουμε ότι πρόκειται για δύο διαφορετικά άτομα που έχουν το ίδιο όνομα γιατί ο Άγιος Μνάσωνας, ο Επίσκοπος Ταμασού, αν πέρασε από την Παταμιού, δεν θα έσκαβε κατακόμβη, ή θα διέμενε μέσα σε τέτοια, και ούτε πέθανε μέσα στην κατακόμβη για να υπάρχουν εκεί λείψανα του. Επιπλέον ο Άγιος Μνάσωνας, Επίσκοπος Ταμασού, δεν έζησε ως ασκητής και ουδέποτε παρουσιάζεται από τους αγιογράφους σαν ασκητής. Άλλος λοιπόν θα είναι ο Όσιος Μνάσων της Ποταμιούς, και άλλος ο Άγιος Μνάσων, Επίσκοπος Ταμασού. Όμως λόγω αμάθειας αυτών των λεπτομερειών, ο κόσμος τους έχει ταυτίσει ως ένα και τον ίδιο Άγιο, έστω και αν παλιά τους γιόρταζαν σε διαφορετικές ημερομηνίες.Οι προσπάθειες συντήρησης και αποκατάστασης της 1.700 ετών εκκλησίας του Αγίου Μνάσωνα στην Ποταμιού άρχισαν από το Τμήμα Αρχαιοτήτων κατά το έτος 2008. Οι πόροι για τη συντήρηση και αποκατάσταση της εκκλησίας προέρχονται κυρίως από χορηγίες. Δυστυχώς οι εργασίες για αποκατάσταση της εκκλησίας δεν συνεχίστηκαν το 2009 γιατί στην κατά άλλα ευημερούσα Κύπρο, δεν υπήρχαν χορηγίες γι αυτό το ιερό έργο, και για αυτό το λόγο η κοινότητα αναζητά χορηγούς.'Οσοι ενδιαφέρονται να μάθουν περισσότερα για την Ποταμιού και την εκκλησία του Αγίου Μνάσωνα εκεί, μπορούν να επικοινωνήσουν με τον Πρόεδρο της Κοινότητας Παταμιούς στο ακόλουθο τηλέφωνο (00 357) 99608294 .
NOCTOC

Potamiou is a beautiful, clean and picturesque village. Its houses are built in traditional Cypriot architecture, and the village is built amphitheatrically and is surrounded by tall mountain peaks, vineyards and lush vegetation. It is built at an average altitude of 670 meters on the west bank of the Hapotami River and is located about 39 kilometers northwest of the city of Limassol and is close to the villages of Omodos, Mallia and Kissousa.Potamiou is the village of the great Cypriot scholar of the 17th century, Neophytos Rodinos (about whom we have already written in our previous post), but it is also the location of a unique place of pilgrimage. In Potamiou there exists one of the most ancient and magnificent monuments in the region and this monument are the ruins of the church of Saint Mnasonas (Saint Mnason) located on the southwest side of the village and dates from around 300 AD.Many say and believe that this saint is Saint Mnason, Bishop of Tamasos and successor of Saint Hirakleidios. According to this version, Saint Mnason passed through the village of Potamiou at the time when he was teaching Christianity in Paphos. The residents were so please with his missionary work, that in order to honor him, they build a church on the site where Saint Mnasonas lived.
There is a second version, and that version is that this Mnason is an Osios which means that he is a local hermit, and he is not Saint Mnason, Bishop Tamasos. This version is probably the more accurate one because there are four evidences which support this, and these evidences are:

1) There is a catacomb beneath the church in which it is believed that the Saint lived an ascetic life. At this time the "Three Hundred" Alaman Saints came to Cyprus, the majority living in catacombs, caves and underground carved tombs.
2) Below the church, in one of the underground corridors of the catacomb, it is preserved and kept as a priceless treasure, the holy relics of the left arm of the Saint.


3) On his icon, the Saint is presented as an ascetic, holding a Cross in his right hand and an elongated strip of handwritten manuscript with his left hand, while high up on the icon (which was painted in the late 19th century) it writes"Osios Mnason''. The icons of Saint Mnason, Bishop Tamasos, present him dressed as a Bishop and he holds the Bible in his left hand , while he blesses with his right hand.

4) In older times the villagers of Potamiou used to have Divine Liturgy in the ruins of the church on April 28, the day of the finding of the sacred arm of the Osios, and not on October 19, the day which Saint Mnason, Bishop of Tamasos, is celebrated.
From these indications we come to understand that this individual is actually two different people who have the same name, because Saint Mmasonas Bishop Tamasos, if he ever passed by the village of Potamiou, he did not dig the catacomb, nor did he live in such a place and neither did he die in the catacomb so that his relics would be found there. Moreover, Saint Mnasonas, Bishop of Tamasos did not live as a hermit and is never presented by hagiographers as a hermit. Therefore it is most likely that Osios Mnason of Potamiou is another person, and Saint Mnason, Bishop of Tamasos, is another person. However, due to the ignorance of these details, people have equate them as one and the same saint, even though in older times their name days were celebrated on a different date.
In 2008, the Department of Antiquities started efforts for the maintenance and rehabilitation of the 1.700 years old church of Saint Mnasonas in the village of Potamiou. The resources for the maintenance and restoration of the church come mainly from donations. Unfortunately, work on restoring the church did not continue in 2009 because, in otherwise prosperous Cyprus, no sponsorship for this sacred task was found and for this reason the community is seeking sponsors.
Those interested in learning more about the village of Potamiou and the church of Saint Mnasonas there, can contact the President of the Community of Potamiou on the following telephone number (00 357) 99608294.
NOCTOC

Σάββατο, 19 Σεπτεμβρίου 2009

Νεόφυτος Ροδινός: Ο σημαντικότερος Έλληνας συγγραφέας του 17ο αιώνα - Neophytos Rodinos: Τhe most important Greek prose writer of the 17th century

Ο Νεόφυτος Ροδινός είναι ένας σημαντικός Κύπριος λόγιος και συγγραφέας, και ένας από τους σημαντικότερους λόγιους του ελληνισμού κατά τον 17 ο αιώνα. Γεννήθηκε στο χωριό Ποταμιού της επαρχίας Λεμεσού περί το 1579 και πέθανε, άγνωστο που, περί το 1660. Οι χρόνοι γέννησης και θανάτου του δεν είναι ακριβώς γνωστοί αλλά υπολογίστηκαν με βάση διάφορα δεδομένα.
Γιος του λογίου Σολομώντος Ροδινού, ο Νεόφυτος Ροδινός έζησε λίγα μόνο χρόνια της ζωής του στην Κύπρο. Ήταν πολυταξιδεμένος και η ζωή του υπήρξε περιπετειώδης.
Σε νεαρή ηλικία ήλθε στη Λευκωσία όπου, μεταξύ του 1592 και του 1599, παρακολούθησε μαθήματα στη σχολή του αξιόλογου Κύπριου λογίου και συντοπίτη του (καταγόμενου από το Κοιλάνι) Λεόντιου Ευστρατίου. Λίγο αργότερα ο Νεόφυτος Ροδινός πήγε στην Κρήτη όπου και καλογέρεψε στο σιναΐτικο μετόχι της Αγίας Αικατερίνης στα Χανιά. Από εδώ πιστεύεται ότι πήρε και το επώνυμο με το οποίο αργότερα υπογράφει τα έργα του: Νεόφυτος Ροδινός Κύπριος ο Σιναΐτης. Πιθανό όμως να έζησε για λόγο και στο ίδιο το μοναστήρι της Αγίας Αικατερίνης στο Σίνα, μια και γνωρίζουμε από γραφόμενα του ιδίου ότι είχε ταξιδεύσει και στην Αίγυπτο κι είχε γνωρίσει την Αλεξάνδρεια και την εκκλησιαστική της περιφέρεια, συνδεόμενος και με τον συγχωριανό του Παρθένιο, αργότερα μητροπολίτη Λιβύης. Θεωρείται μάλιστα πιο πιθανό ότι το επώνυμο Σιναΐτης πήρε από το μοναστήρι του Σινά κι όχι από το μετόχι του στα Χανιά της Κρήτης. Ίσως, ακόμη, στο μετόχι των Χανίων να εστάλη από το κεντρικό μοναστήρι του Σινά.
Είναι όμως γεγονός ότι βοηθήθηκε από τον ηγούμενο του σιναΐτικου μοναστηριού των Χανίων Ιωάννη Μούρτζινο που, εκτιμώντας την φιλομάθεια του, τον έστειλε στην Βενετία για να εργαστεί ως βοηθός του Μαξίμου Μαργουνίου. Ο Μαργούνιος, πολυμαθέστατος ιεράρχης από την Κρήτη που ζούσε και δίδασκε στην Βενετία, είχε ζητήσει από τον Μούρζινο (με επιστολή του το 1599) ένα βοηθό. Ο τελευταίος του έστειλε τον Νεόφυτο Ροδίνο.
Ως βοηθός αλλά και μαθητής του Μαργουνίου, Ο Νεόφυτος Ροδινός παρέμεινε μέχρι τον θάνατο του διδασκάλου του , το 1602. Επιμελήθηκε μάλιστα και την μεταθανάτια έκδοση του έργου του Μαργουνίου Brevis Tractatus (εκδομένου στην Βενετία το 1602). Στην Βενετία γνώρισε επίσης τον Γαβριήλ Σεβήρο, από τον οποίο διδάχθηκε αρκετά περί της εκκλησιαστικής τάξεως.
Μετά τον θάνατο του προστάτη του, του Μαργανίου, ο Νεόφυτος Ροδινός επέστρεψε για λίγο στην Κύπρο. Φιλοδοξία του ήταν να διδάξει τα γράμματα στους συμπατριώτες του οι οποίοι, ζώντας υπό τον σκληρό ζυγό των Τούρκων, ήσαν εντελώς αμόρφωτοι. Ίδρυσε, φαίνεται κάποια σχολή ακολουθώντας το παράδειγμα του δασκάλου του Λεόντιου Ευσταθείου, αλλά χωρίς να εύρει την αναμενόμενη ανταπόκριση. Τούτο πρέπει να συνέβη μεταξύ του 1603 και του 1606. Απογοητευμένος εγκατέλειψε την προσπάθεια και την ίδια την Κύπρο.
Πήγε τότε στην Πάτμο, όπου ο ηγούμενος του εκεί φημισμένου μοναστηριού Νικηφόρος Χαρτοφύλακας τον παρακίνησε να επιστρέψει στην Ιταλία και να συνεχίσει τις σπουδές του. Αφού περιπλανήθηκε για λίγο στην Θράκη, ο Ροδινός πήγε στην Ρώμη το 1607 και ενεγράφη στο φημισμένο κολλέγιο του Αγίου Αθανασίου. Την ίδια αυτή εποχή (1607 ή 1608) άλλαξε δόγμα κι από Ορθόδοξος αποστάτησε κι έγινε Καθολικός.
Τις σπουδές του στο κολλέγιο της Ρώμης ολοκλήρωσε το 1611, οπότε έφυγε για την Ισπανία. Εκεί φοίτησε στο φημισμένο Πανεπιστήμιο της Σαλαμάνκα, όπου σπούδασε φιλοσοφία. Παράλληλα εργάστηκε στο ίδιο πανεπιστήμιο ως καθηγητής των ελληνικών. Την ίδια περίοδο έκανε περιοδείες σε διάφορα μέρη της Ισπανίας κι έκανε έρευνες σε βιβλιοθήκες και σε αρχεία μοναστηριών.
Μετά την Ισπανία πήγε στην Γαλλία, όπου έζησε γι αρκετόν καιρό στην περιοχή του Δελφινάτου Σάντο Σπίριτο, κοντά στη Λυών. Από εκεί έκανε περιοδείες σε ολόκληρη σχεδόν τη νότια Ευρώπη και γνώρισε πολλούς λογίους, κληρικούς και σοφούς.
Επόμενος σταθμός του η Πορτογαλία. Έζησε κυρίως στην Κοΐμβρα, όπου παρακολούθησε μαθήματα στο αρχαιότατο και ιστορικό πανεπιστήμιο της.
Μετά το πέρας κι αυτών των σπουδών και των ερευνών του εργοδοτήθηκε από την Λατινική Εκκλησία, από δε την Ρώμη εστάλη στην Πολωνία αρχικά κι ύστερα στην Ελλάδα κι άλλες περιοχές των Βαλκανίων με αποστολή τον προσηλυτισμό Ορθοδόξων ή άλλων στον Καθολικισμό. Στην Πολωνία μάλιστα χειροτονήθηκε ιερέας. Η κάθοδος του, λίγο αργότερα, στην υπόδουλη στους Τούρκους Ελλάδα, υπήρξε σημαντική. Εργαζόμενος ως διαφωτιστής περισσότερο των υποδούλων Ελλήνων παρά ως προπαγανδιστής του Καθολικισμού, ονειρευόταν την ώρα της απελευθέρωσης και δίδασκε, φαίνεται, προς αυτή την κατεύθυνση. Γι αυτό και σύντομα προσέχθηκε η δραστηριότητα του από τους Τούρκους, με αποτέλεσμα να υποστεί σκληρούς διωγμούς, μάλιστα να συλληφθεί από τους Τούρκους και να πωληθεί ως δούλος. Κατόρθωσε όμως να απελευθερωθεί, με την επέμβαση της Δημοκρατίας της Βενετίας, και να φυγαδευθεί πίσω στην Ιταλία.

Εγκαταστάθηκε τότε στη Νεάπολη, όπου διορίστηκε ιερέας στην εκεί ελληνική εκκλησία. Παράλληλα δίδασκε και στην εκεί δημοτική σχολή. Δεν γνωρίζουμε πόσα χρόνια παρέμεινε στη Νεάπολη. Όμως γύρω στα 1630 τον βρίσκουμε να αναλαμβάνει μια νέα αποστολή προπαγάνδας και διαφωτισμού στην περιοχή της Χειμάρρας. Περί το 1645 επέστρεψε στη Νεάπολη, αλλά λίγο αργότερα έφυγε για καινούργια περιοδεία και για περαιτέρω διαφωτιστικό έργο στην Ήπειρο και στην Αλβανία. Ο ίδιος μνημονεύει παραμονή του στα Ιωάννινα, όπου γνώρισε και τον λόγιο συμπατριώτη του ιεράρχη (αρχιεπίσκοπο Κύπρου λίγο αργότερα), λόγιο και διαφωτιστή Ιλαρίωνα Κιγάλα, καθώς και στη Χειμάρρα και την Πωγωνιατή. Στην Ήπειρο και στην Αλβανία προσπάθησε, μεταξύ άλλων, να ιδρύσει σχολεία και να προαγάγει την εκπαίδευση των Ελληνόπαιδων.
Άγνωστος είναι κι ο χρόνος παραμονής του στην Ήπειρο και στην Αλβανία. Πάντως, γύρω στα 1655 βρισκόταν ξανά στη Νεάπολη, σε αρκετά προχωρημένη ήδη ηλικία. Τότε, είναι πολύ πιθανό να επέστρεψε στην Κύπρο, όπου φαίνεται ότι τα τελευταία λίγα χρόνια της ζωής του τα πέρασε αποτραβηγμένος στο μοναστήρι του Κύκκου. Τούτο προκύπτει έμμεσα, από μια μεταγενέστερη σημείωση στο σημαντικό αυτόγραφο έργο του Νεόφυτου Ροδινού Περί ηρώων..., που αναφέρει ότι τούτο εγράφη εν Κύπρω τω 1660 υπό του Κυπρίου ιερέως Ροδινού. Επίσης στο φύλλο 72β του ιδίου έργου, αναγράφεται: Εν Κύπρω 1660 υπό ιερέως Νεοφύτου Ροδινού αχξ'.
Το διαφωτιστικό έργο του Νεόφυτου Ροδινού σε διάφορα τμήματα του υπόδουλου Ελληνισμού υπήρξε σημαντικό και τον καθιστά πρωτοπόρο και φωτισμένο δάσκαλο. Η προσπάθειά του να προωθήσει την εκπαίδευση, στην Ελλάδα και στην Κύπρο, φανερώνει την ευρύτητα αντιλήψεως που τον διέκρινε, δεδομένου ότι θεωρούσε την παιδεία ως απαραίτητη υποδομή για το μέλλον του Ελληνισμού. Η αγάπη του επίσης προς την ιδιαίτερη πατρίδα του, την Κύπρο, υπήρξε πολύ μεγάλη. Παράλληλα, στα πολλά μέρη που είχε επισκεφθεί, έκαμε έρευνες και βρήκε χειρόγραφα και ιστορικό κι εκκλησιαστικό υλικό που σχετιζόταν προς την Κύπρο ή πρόσωπα κυπριακής καταγωγής. Το κυριότερο, εξ άλλου, έργο του, σημαντική μελέτη της εποχής εκείνης που είχε επίσης μεγάλη σημασία για τον διαφωτισμό των συμπατριωτών του, είναι άμεσα σχετιζόμενο προς την Κύπρο. Πρόκειται για το έργο του με τίτλο Περί ηρώων, στρατηγών, φιλοσόφων, αγίων και άλλων ονομαστών ανθρώπων, όπου εβγήκασιν από το νησί της Κύπρου, που πρωτοεκδόθηκε στη Ρώμη το 1659 (πράγμα που σημαίνει ότι η χρονολογία 1660 στα δύο μεταγενέστερα σημειώματα που αναφέρθηκαν πιο πάνω, είναι λανθασμένη).
Από τον τίτλο και μόνο του έργου αυτού του Νεόφυτου Ροδινού, που το έγραψε στο τέλος της ζωής του, καταφαίνεται η προσπάθεια να πληροφορήσει τους συμπατριώτες του και γενικότερα κάθε αναγνώστη, ότι η Κύπρος είχε ένα λαμπρό ιστορικό παρελθόν, ότι υπήρξε πατρίδα σημαντικών ανθρώπων, κι ότι της αξίζει καλύτερη τύχη από τη σκλαβιά και την εξαθλίωση.
Άλλο σημαντικό στοιχείο περί το συγγραφικό έργο του Νεόφυτου Ροδινού είναι ότι αυτός απέφυγε την γλώσσα του λογιωτατισμού κι έγραψε στην απλή δημοτική γλώσσα της εποχής του. Επηρεασμένος αρχικά από τον δάσκαλο του Μαργούνιο, στον οποίο, κατά τον Γ. Βαλέτα ο Ροδινός χρωστά τη λογογραφική του πανοπλία και δημοτικισμό του, κατανόησε τη σημασία του να προσεγγίσει τον απλό λαό γράφοντας στη δημοτική γλώσσα. Και στον τομέα αυτό ο Νεόφυτος Ροδινός υπήρξε επίσης πρωτοπόρος.

Τα έργα του Νεόφυτου Ροδινού μπορούν να χωριστούν σε τρεις κατηγορίες. Εκκλησιαστικά, μεταφραστικά, και λογογραφικά. Κι αυτά είναι τα ακόλουθα :

01. Σύνοψις των θείων και ιερών της εκκλησίας μυστηρίων εις ωφέλειαν των ιερέων απλή φράσει παρά Νεοφύτου Ιερομονάχου Ροδινού Κυπρίου του Σιναΐτου συντεθείσα (α' έκδοση, Ρώμη, 1628. β' έκδωση, Ρώμη, 1633).

02. Περί εξομολογήσεως βιβλίον πολλά ωφέλιμον δια να ηξεύρη κανείς να εξομολογά... (α' έκδοση, Ρώμη, 1630, β' έκδοση, μετά τον θάνατο του συγγραφέα, Ρώμη, 1671).

03. Πανοπλία πνευματική, τουτέστι πρόχειρος διδασκαλία, πολλά ωφέλιμη, δια να ηξεύρη κανείς τα πράγματα της χριστιανικής πίστεως εις κονήν ωφέλειαν παρα Νεοφύτου ιερομονάχου Ροδινού Κυπρίου του Σιναΐτου συντεθείσα (α' έκδωση, Ρώμη, 1630. β' έκδοση, Ρώμη, 1671, μετά τον θάνατο του συγγραφέα).

04. Εξήγησις εις την ωδήν της Θεοτόκου, τουτέστιν εις το «Μεγαλύνει η ψυχή μου τον Κύριον», μοιρασμένη εις δώδεκα ομιλίες πολλά ωφέλιμας δια διδακτάδες και κάθε φιλοπάρθενον Χριστιανόν... εις την απλήν γλώσσαν, παρά Νεοφύτου ιερομονάχου Ροδινού Κυπρίου του Σιναΐτου (Ρώμη, 1636).

05. Του εν Αγίοις πατρός ημών Αυγουστίνου επισκόπου Ιππώνης, Εγχειρίδιον εις την κοινήν των Ρωμαίων [= Ελλήνων] γλώσσα, μεθερμηνευθέν υπό Νεοφύτου του Ροδινού του Κυπρίου. Του εν αγίοις πατρός ημών Αυγουστίνου..., Μονολόγιον της ψυχής προς τον Θεόν (α' έκδωση, Ρώμη, 1637. β' έκδοση, Ρώμη, 1671, μετά τον θάνατο του συγγραφέα).

06. Άσκησις πνευματική, βιβλίον πολλά ωφέλιμον δια να επιστραφή ο άνθρωπος εις τον Θεόν λογιάζοντας τα υστερινά του, ήγουν τον θάνατον, την κρίσιν, την βασιλείαν των ουρανών και την κόλασιν του Άδου...Κόπος Νεοφύτου πρεσβυτέρου του Ροδινού. Μελέτη θανάτου (α' έκδωση, Ρώμη, 1641. β' έκδοση, Ρώμη, 1671, μετά τον θάνατο του συγγραφέα).

07. Απόκρισις εις την επιστολήν Ιωάννου του Πρεσβυτέρου... (Ρώμη, 1659).

08. Περί ηρώων, στρατηγών, φιλοσόφων, αγίων και άλλων ονομαστών ανθρώπων, όπου εβγήκασιν από το νησί της Κύπρου (Ρώμη, 1659).

09. Ρωμαϊκή ακολουθία (καλλιγραφημένο αντίγραφο βρίσκεται στο Βατικανό όμως δεν αναφέρεται το όνομα του συγραφέα).

10. Βίος και μαρτύριον του εν αγίοις πατρός ημών Ιγνατίου αρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως, γραμμένος ελληνικά από Νικήταν Δαυΐδ τον Παφλαγόνα και γυρισμένος εις την απλήν γλώσσαν υπό Νεοφύτου Ροδινού του Κυπρίου (χειρόγραφο στο Βατικανό).

11. Σύντομος περί των αγίων οικουμενικών και τοπικών συνόδων πραγματεία (χειρόγραφο στο Βατικανό).

12. Ρωμαϊκόν Μαρτυρολόγιον... (χειρόγραφο στο Βατικανό).

13. Του μακαρίου Νιφώνου επισκόπου Κωνσταντινιανών, Ευχαί συλλεγείσαι παρά του ταπεινού πρεσβυτέρου του Ροδινού (χειρόγραφο στη Βιβλιοθήκη Βιλλικελλιάνα της Ρώμης).

14. Πανοπλία πνευματική Νεοφύτου Ιερομονάχου Ροδινού Κυπρίου του Σιναΐτου (χειρόγραφο στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Αθήνας).

15. Βίος και πολιτεία της οσίας ημών Θεοδώρας της εν Αλεξανδρεία, γραμμένον ελληνικά από τον Μεταφραστήν και μεταγλωττισμένον εις την Κοινήν γλώσσαν παρά Νεοφύτου ιερομονάχου Ροδινού Κυπρίου του Σιναΐτου ( χειρόγραφο στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Αθήνας, με σημείωση ότι γράφτηκε στο μοναστήρι του Κύκκου το 1659).

16. Μαρτύριον της αγίας και ενδόξου μεγαλομάρτυρος Αικατερίνης, μεταγλωττισμένον υπό του αυτού Κυπρίου (εργασία στο ίδιο χειρόγραφο της Αθήνας με το προηγούμενο).

Επίσης στη βιβλιοθήκη του Βατικανού σώζονται μερικά επιγγράματα του Ροδινού.
Η χρονολογική σειρά των έργων του Ροδινού δεν είναι η σειρά του πιο πάνω καταλόγου, στον οποίο και παρετέθησαν πρώτα τα τυπωμένα έργα του, που είναι τα πρώτα 8, κι ακολούθησαν τα υπόλοιπα.

Πηγή: Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια.

Η ζωή και το έργο του Νεόφυτου Ροδινού δακτυλογραφήθηκε και μεταφέρθηκε για πρώτη φορά στο διαδίκτυο από NOCTOC.
Neophytos Rodinos is an important Cypriot scholar and writer, and one of the leading scholars of Hellenism of the 17th century. He was born in the village of Potamiou of the Limassol district in 1579 and died unknown where, about 1660. The exact dates of his birth and death are not known but are calculated based on verious data. Son of the scholar Solomos Rodinos, Neophytos Rodinos lived only a few years of his life in Cyprus. He was well-traveled and had an adventurous life.
As a young man he moved to Nicosia where, between 1592 and 1599, he studied at the school of the remarkable Cypriot scholar who was from the same area as him (originating from Kilani village) Leontios Efstratiou. Shortly afterwards, Neophytos Rodinos went to Crete, where he became a monk at the Sinaitic dependency of St. Catherine in Chania. It is believed that he took the name Sinaitis (from the Sinai Μonastery) with which he later signed his works (Neophytos Rodinos the Cypriot Sinaitis) from here. However, it is possible that he lived for the same time, at the monastery of St. Catherine in Sinai, because we know from writings that he, himself wrote, that he had traveled to Egypt and visited Alexandria and the Orthodox Church of the region, linking him with his co- villager Parthenios who later became Metropolitan of Libya. It is considered that it is more likely that he took his name Sinaitis, directly from the Sinai monastery itself, and not from its dependency in Chania, Crete. Perhaps, even, he was send to the dependency of Chania by the main monastery of Sinai.
However, it is a fact that he was helped by the abbot of the Sinaitic monastery of Chania, Ioannis Mourtzinos who, appreciating the love of learning by Neophytos Rodinos, he sent the latter to Venice in order to work as the assistant of Maximus Margouniou. Margounios, a very well educated prelate from Crete who lived and taught in Venice, had asked Mourzinos (with a letter in 1599) for an assistant. The latter send to him Neophytos Rodinos. Neophytos Rodinos remained as an assistant and student of Margounios until the death of his teacher, in 1602. In addicion he took over the care for the posthumous publication of Margonios book Brevis Tractatus (it was published in Venice in 1602). In Venice, Neophytos Rodinos also became friends with Gabriel Severus, from whom he learned much about ecclesiastical order.
After the death of his patron Marganios, Neophytos Rodinos returned to Cyprus for a short period of time. His ambition was to teach the letters of learning to his co- islanders who lived under the hard yoke of the Turks, and who were completely uneducated. He founded, it seems a teaching institution, following the example of his teacher Leontios Efstratiou. However, his school did not recieve the expected possitive response. This must have happened between 1603 and 1606. Frustrated, Neophytos Rodinos abandoned his effort and also abandoned Cyprus itself.
He went then to Patmos, where the abbot of the famous monastery there, Nikiphoros Chartofilakas, urged him to return to Italy and continue his studies. Having wandered for a while in Thrace, Rodinos went to Rome in 1607 and entered the famous College of St. Athanasius. At the same time (1607 to 1608) he changed from the Orthodox dogma and defected to Catholicism and became Catholic.
His studies at the College of Rome, were completed in 1611, and after that he left for Spain. In Spain he attended the famous University of Salamanca, where he studied philosophy. While he studied, he also worked as a professor of the Greek language at the same university. At the same time he toured various parts of Spain researching libraries and archives in monasteries.
After Spain he went to France where he lived for some time in the area of Santo Spirito, near Lyon. From there he toured almost all over southern Europe and met many scholars, clerics and men of knowledge.
His next stop was Portugal. He lived mainly in Coimbra, where he took up studies at this ancient and historic university. After the end of also these studies he was employed by the Latin Church of Rome and was sent first to Poland and later to Greece and other areas of the Balkans in charge of proselytizing Orthodox or others to Catholicism. In fact, in Poland he was ordained a priest. His arrival, a little later, to enslaved by the Turks Greece, was significant. He worked more for the enlightenment of the enslaved Greeks than as a propagandist of Catholicism, and dreamed at the time when freedom came for Greece, and his teachings appear to fall toward this direction. For this reason his activities come soon under the attention of the Turks, with the end result for being persecuted and arrested by the Turks who even sold him as a slave. However, he managed to be released, with the intervention of the Republic of Venice, and was taken back to Italy.
He then settled in Naples, where he was appointed as a priest in the Greek church there. At the same time he taught at the public school of the church. We do not know how many years heremained in Naples, but around 1630 we find him undertaking a new mission of Catholic propaganda and enlightenment in the area of Chimarra in Epirus. Around 1645 he returned to Naples, but later left for a new tour and for further enlightening projects in Epirus and Albania. He mentions staying in the city of Ioannina, where he met his learned compatriot and hierarch (later archbishop of Cyprus), scholar and supporter of the Enlightenment, Hilarion Kigala. He also mentions staying at Chimarra and Pogoniati. In Epirus and Albania, he sought, among other things, to establish schools and to promote education for Greek children.
It is unknown how long he remained in Epirus and Albania. However, around 1655 he was back in Naples, and quite advanced in age. Then, it is likely that he returned to Cyprus, where it appears that he spend the last few years of his life in the monastery of Kykkos. This is indicated indirectly by a later notice written in the important work of Neophytos Rodinos About heroes ..., stating that it was written in 1660 in Cyprus by the Cypriot priest Rodinos. Also on page 72b of the same work is stated: Written in Cyprus, in 1660, by Neophytos Rodinos achx'.
The work of cultural enlightenment of Neophytos Rodinos in various parts of the land of the enslaved Greeks was very important and sets him as a champion and enlightened teacher. His effort to promote education in Greece and Cyprus, illustrates the broad concept of his thought which distinguished him, since he regarded the education of children as a necessary infrastructure for the future of Hellenism. His love also for his homeland of Cyprus, was great. Furthermore, in many places he had visited, he did research and found manuscripts and historical and ecclesiastical materials relating to Cyprus or persons of Cypriot origin. Farthermore, his main work, a major study of that era that was also important for the enlightenment of his compatriots, is directly related to Cyprus. It is his work entitled On heroes, generals, philosophers, saints and other renowned people, who come from the island of Cyprus, was first published in Rome in 1659 (which means that the date 1660 in the two subsequent notes mentioned above is wrong).
From the title of this work alone, which he wrote at the end of his life, one can see that Neophytos Rodinos is making an effort to inform his countrymen and generally any reader that Cyprus had a glorious history, that it was home to important people, and that it deserves a better fate than slavery and misery.
Another important point on the writings of Neophytos Rodinos is that he avoided the language of intelectuals and wrote in the simple demotic language of his era. Influenced initially by his teacher Margounios, to whom, as G. Valetas supports, Rodinos owes his writing style and his demoticism. He understood the importance of bringing ordinary people to understand his writings by using the demotic language. And in this Neophytos Rodinos was also a pioneer.
Neophytos Rodinos wrote 16 published and unpublished works most of them found at the Vatican and are presented above in Greek.

Source: Great Cyprus Encyclopaedia.

The life and works of Neophytos Rodinos was translated in English, typed, and transferred for the first time on the internet by NOCTOC.

Παρασκευή, 18 Σεπτεμβρίου 2009

Αρχαιότατη κυπριακή προσευχή ενάντια στην βασκανία - An ancient Cypriot prayer against the evil eye

Φεύγε φθόνε από τον δούλο του Θεού... τάδε όνομα, (τρείς φορές).

Ρίξε τον στην θάλασσα,
η θάλασσα μουγκάρισε (μούγκρισε)!
Ρίξε τον στα όρη,
τα όρη εσχίσθησαν!
Ρίξε τον στην καππαρκά (κάππαρη)
πον τα φύλλα της ξερά (ξηρά),
τζιαί η ρίζα της χλωρή
χειμώνα, καλοκαίρι.

Εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος. Αμήν.


Envy depart from the servant of God.... [add name here] and say it three times.

Throw it* to the sea,
the sea groaned!
Throw to the mountains,
the mountains split apart!
Throw it to the caper plant who's leaves are dried,
and its roots are green in winter and in summer.


* It refers to envy

In the name of the Father and the Son and the Holy Spirit. Amen.

Τετάρτη, 16 Σεπτεμβρίου 2009

Ο Εύκλος, ο Παυσανίας, και η γέννηση του Ομήρου στην Κύπρο - Euclus, Pausanias, and the birth of Homer in Cyprus

Όπως στην ελλαδική λογοτεχνία, έτσι και στην κυπριακή, η αφετηρία της και οι πρώτες της ρίζες ανήκουν στο μύθο, το θρύλο και μετά στην ιστορία. Κι αυτό δεν είναι βέβαια καθόλου ανεξήγητο, μια και η ιστορία της Κύπρου κινείται παράλληλα και στους ίδιους δρόμους με την ελλαδική. Ιστορικά και πολιτιστικά είναι γνωστό ότι η ελλαδική και η κυπριακή πορεία σχεδόν ταυτίζονται κι αυτό μπορεί κανείς εύκολα να το αποδείξει με την απόλυτη ταυτότητα της γλώσσας τους, που ήταν βέβαια αποτέλεσμα των αποικισμών την ελληνικών φύλων (Αρκάδων και Αχαιών) από την Πελοπόννησο στην Κύπρο, που μπόλιασαν τον κυπριακό χώρο με αίμα ελληνικό και εκείνη την ξεχωριστή αίσθηση και γεύση του αρχαιοελλαδικού μυκηναϊκού πολιτισμού.
«Οι πηγές της κυπριακής λογοτεχνίας βρίσκονται στο γλυκοχάραγμα του ελληνικού μύθου», σημειώνει ο Γιώργης Σαράντης σε μια αναφορά του στην κυπριακή ποίηση («Η κυπριακή ποίηση, αρχαίοι χρόνοι», μελέτημα, περιοδικό «Λογοτεχνία», Αθήνα, τεύχος 2, Φεβρουάριος 1980, σελ. 15.) και δεν έχει καθόλου άδικο. Ένας αρχαίος συγραφέας, ο Παυσανίας, υποστήριξε επίσης την άποψη της μυθολογικής υφής της κυπριακής ποίησης (Παυσανία : Χ12, 11-21, 3) και ο ίδιος συγγραφέας αναφέρει, όπως θα δούμε ως πρώτο μυθικό ποιητή του κυπριακού χώρου τον Κύπριο Εύκλο (Εύκλους). Γράφοντας δε οι παραπάνω συγγραφείς και μελετητές για την κυπριακή ποίηση, μιλούν ταυτόχρονα και για την κυπριακή λογοτεχνία γενικότερα, γιατί, όπως και στην Ελλάδα, η αρχή της έντεχνης δημιουργίας ήταν ποιητική. Ο Εύκλος είναι μυθικό πρόσωπο ποιητή - χρησμολόγου. Μοναδική πηγή μας για την Εύκλο είναι πάλι ο Παυσανίας, ο οποίος αναφέρεται σ΄αυτόν στα «Φωκικά» του («Φωκικά» 12, 11.), μιλώντας δε για τους ποιητές που έγραψαν χρησμούς γράφει «Άνδρες που άφησαν χρησμούς, λένε πως υπήρξαν ο Κύπριος Εύκλους, οι Αθηναίοι Μουσαίος, γιος του Αντιοφήμου, και Λύκος, γιος του Πανδιόνα, και από τη Βοιωτία ο Βάκις, άνθρωπος που κατεχόταν από νύμφες. Όλων των άλλων , εκτός του Λύκου, τους χρησμούς τους διάβασα».
Ο ίδιος συγγραφέας αναφέρεται στον ποιητή Εύκλο όταν σημειώνει (Παυσανία : «Φωκικά» 14, 6.), για τις εκστρατείες των Περσών : «Την κατά της Ελλάδας εκστραεία των βαρβάρων μπορεί κανείς να τη βρει προφητευμένη στους χρησμούς του Βάκιδος , ακόμα αρχαιότερα είναι τα σχετικά μ' αυτή ποιήματα του Εύκλου». Όμως εκεί που ο Παυσανίας διασώζει και ατόφιους στίχους του μυθικού Κύπριου ποιητή - χρησμολόγου είναι το σημείο (Παυσανία : «Φωκικά» 24, 3.), που αναφέρεται στην άποψη ότι και οι Κύπριοι διεκδικούν τον Όμηρο για δικό τους ποιητή, γεννημένο από την Κύπρια Θεμιστώ, γεγονός που έχει προφητέψει με χρησμικούς και προφιτικούς του στίχους και ο Εύκλος και κατά τον Παυσανία Εύκλους. Να τι ακριβώς σημειώνει ο Παυσανίας : «Οι Κύπριοι, που κι αυτοί διεκδικούν τον Όμηρο, λένε πως μητέρα του ήταν η Θεμιστώ, μια γυναίκα του τόπου τους, και πως ο Εύκλους προφήτεψε τη γέννηση του Ομήρου με τους εξής στίχους :

Και τότ ' εν ειναλίη Κύπρω μέγας έσσετ ' αοιδός,
ον τε Θεμιστώ τέξει επ ' αγρού δία γυναικών
νόσφι πολυκτεάνοιο πολύκλειτον Σαλαμίνος
Κύπρον δε προλιπών διερός θ ' υπό κύμασιν αρθείς,
Ελλάδος ευρυχώρου μούνος κακά πρώτος αείσας
έσσεται αθάνατος και αγήραος ήματα πάντα.

Και σε μετάφραση (Νίκου Παπαχατζή) οι στίχοι αυτοί :

Καί τότε στην παραθαλάσια Κύπρο θα ζήσει
ένας μεγάλος ποιητής πολύ ονομαστός, που θα γεννηθεί στα χωράφια
από την λαμπρή Θεμιστώ

μακρυά από την πλούσια Σαλαμίνα.
Αυτός θα εγκαταλείψει την Κύπρο, θα κλυδωνιστεί
και θα βραχεί από τα κύματα, αυτός θα τραγουδήσει πρώτος
της πλατιάς Ελλάδας τις συμφορές και θα μείνει
αθάνατος πάντα και αγέραστος.

Και τελειώνει ο Παυσανίας την αναφορά του για τη γέννηση του Ομήρου στην Κύπρο με τα εξής χαρακτηριστικα λόγια : «Άκουσα αυτά τα πράγματα εγώ και διάβασα τους χρησμούς, δεν γράφω όμως καμιά προσωπική άποψη, ούτε σχετικά με την πατρίδα, ούτε σχετικά με την εποχή του Ομήρου».
Τις εικασίες τους αυτές οι Κύπριοι για τη γέννηση του Ομήρου στο νησί τους, για τις οποίες αποφεύγει, όπως είδαμε, να πάρει θέση ο Παυσανίας, ενίσχυαν και με ένα μάλλον σκωπτικό, επίγραμμα του ποιητή Αλκαίου του Μεσσήνιου, που αναφέρει ότι πατέρας του Ομήρου ήταν κάποιος Δμησαγόρας από την Κύπρο.Αυτά τα λίγα τελικά γνωρίζουμε για τον Εύκλο, χρησμολόγο - ποιητή και μύστη - προφήτη, που με τους στίχους του διάβλεψε τα μελλούμενα και πρέπει να έζησε βέβαια πριν κι από τον Όμηρο (πριν δηλαδή από τον 9 ο αιώνα π. Χ.), μια και ο Εύκλος με τους προφητικούς του στίχους προβλέπει και χρησμολογεί τον ερχομό ενός μεγάλου ποιητή στην Ελλάδα που θα γεννηθεί στην Κύπρο και ως ποιητής θα είναι μεγάλος, τόσο μεγάλος, ώστε η φήμη του και τα έργα του θα είναι αθάνατα.Τα κείμενα του Παυσανία, που είδαμε πιο πάνω, μας βοηθούν να δεχτούμε την ύπαρξη εκείνου του Κύπριου ποιητή, του Εύκλου, που η ζωή και το έργο του κρύβονται μέσα στην αχλύ του θρύλου και του μύθου. Ο Παυσανίας είναι σαφής, και εκτός από τους λίγους στίχους του που μας διασώζει, μας βεβαιώνει υπεύθυνα πως χρησμούς και στίχους του έχει ο ίδιος διαβάσει.

Πηγή : Ιστορία Κυπριακής Λογοτεχνίας του Πάνου Παναγιωτούνη

Τα αγάλματα στις φωτογραφίες είναι πιστά αντίγραφα από το μουσείο Λευκωσίας

Like the Helladic literature ( literature from mainland Greece) , the origins and the first roots of literature in Cyprus are lost in myth, in legend and then in history. And this is not of course unexplainable, since the history of Cyprus has moved in parallel or in the same path with that of the Helladic history. Historically and culturally it is known that the Helladic and Cypriot course in history is almost identical and some-one can easily prove this by the absolute sameness of their language, which was of course the result of colonization by Greek tribes (Arcadians and Achaeans) from the Peloponnese in Cyprus which grafted Cyprus with Greek blood and that special feeling and taste of the ancient Helladic Mycenaean civilization.
"The sources of literature in Cyprus are found in the dawn of Greek myth", says George Sarantis in one of his reports on Cypriot poetry ("Cypriot poetry, ancient period, a study, Journal of Literature", Athens, No. 2, February 1980 p. 15.) and he is not wrong in any way. An ancient writer, Pausanias, also supported the view of the mythological nature of Cypriot poetry (Pausanias : X12, 11-21, 3) and the same writer claims, as will see below, as the first legendary poet of Cyprus, the Cypriot Euclus (Euclous) . When writing about Cypriot poetry, the above writers and scholars, both speak about Cypriot literature in general as well, because, as in Greece, the Cypriot beginning of artistic creation was poetic. Euclus is a mythological person, a poet - sorcerer. Our only source of information about Euclus is again Pausanias, who reports about him in his "Focis" ( Pausanias : "Focis"12, 11.), reffering about the poets who wrote prophecies he writes : "It is said that the men who uttered oracles were Euclus of Cyprus, the Athenians Musaeus, son of Antiophemus, and Lycus, son of Pandion, and also Bacis, a Boeotian who was possessed by nymphs. I have read the oracles of all these except those of Lycus".
The same author refers to the poet Euclus when he notes about the campains of the Persians (Pausanias: "Focis "14, 6.), : "The expedition of the barbarian against Greece we find foretold in the oracles of Bacis, and Euclus wrote his verses about it at an even earlier date". But the part where Pausanias preserves actual verses of the legendary Cypriot poet - sorcerer, is the part (Pausanias : "Focis"24, 3.) were he refers to the view that the Cypriots claim Homer as their own poet, and born from a Cypriot woman named Themisto, an event which had been prophesied with prophetic verses by Euclus or for Pausanias Euclous. Here is what Pausanias actually writes : "But the Cyprians, who also claim Homer as their own, say that Themisto, one of their native women, was the mother of Homer, and that Euclus foretold the birth of Homer in the following verses:

And then in sea-girt Cyprus there will be a mighty singer,
Whom Themisto, lady fair, shall bear in the fields,
A man of renown, far from rich Salamis.
Leaving Cyprus, tossed and whetted by the waves,
The first and only poet to sing of the woes of spacious Greece,
For ever shall he be deathless and ageless.

And Pausanias ends his reference about the birth of Homer in Cyprus with the following words : "These things I have heard, and I have read the oracles, but express no private opinion about either the age or date of Homer".
These assumptions by the Cypriots for the birth of Homer on their island, that Pausanias avoids to take a stand, as we read above, are reinforced with a rather satirical, epigram of the poet Alkaios the Messenian, which states that Homer's father was someone from Cyprus by the name of Dmisagoras.
At the end, we only know just this scant information about Euclus the sorcerer - poet and mystic - prophet, who with his verses foretells of things to come, and must have lived before Homer of course (that is before the 9th century B.C.), since Euclus with his the verses foresees the arrival of a great poet in Greece who will be born in Cyprus and that he would be a great poet, so great that his reputation and his works will be immortal. The texts of Pausanias, as we read above, enable us to accept the existence of this Cypriot poet Euclus, whose life and work is hiding in the haze of legend and myth. Pausanias is clear, and besides the few verses he preserves for us, he assures us that he, himself has read oracles and verses created by Euclus.

S
ource: History of Cypriot Literature by Panos Panagiotouni
Translated from Greek by Noctoc

The statues in the photos are exact copies from the Museum of Nicosia