ένα μη κερδοσκοπικό και μη εμπορικό πολιτιστικό ιστολόγιο - a non profit and a non commercialized cultural blog

Τρίτη, 22 Δεκεμβρίου 2009

Τα Κάλαντα των Ελλήνων - Traditional Kalanta (Carols) of the Greeks


ΚΑΛΑΝΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ

01 ΧΡΙΣΤΟΣ ΓΕΝΝΑΤΑΙ ΔΟΞΑΣΑΤΕ (ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ)
02 ΠΟΨΙ ΧΡΙΣΤΟΣ ΓΙΝΝΗΘΗΚΙ (ΘΡΑΚΗΣ)
03 ΧΡΙΣΤΟΥΓΙΝΝΑ, ΠΡΟΥΤΟΥΓΙΝΝΑ (ΔΩΡΙΔΟΣ)
04 ΑΝΑΡΧΟΣ ΘΕΟΣ ΚΑΤΑΒΗΒΗΚΕΝ (ΚΟΤΙΩΡΩΝ)
05 ΚΑΛΗΝ ΕΣΠΕΡΑΝ ΑΡΧΟΝΤΕΣ (ΚΕΡΚΥΡΑΣ)
06 ΚΑΛΗΝ ΕΣΠΕΡΑΝ ΑΡΧΟΝΤΕΣ (ΕΛΥΜΠΟΥ ΚΑΡΠΑΘΟΥ)
07 ΧΡΙΣΤΟΣ ΓΕΝΝΙΕΤΑΙ ΣΗΜΕΡΟΝ (ΗΠΕΙΡΟΥ)
08 ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΠΡΩΤΟΥΓΕΝΑ (ΑΣΤΥΠΑΛΑΙΣ)
09 ΦΙΛΕΟΡΤΟΙ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΙ (ΠΟΝΤΟΥ)
10 ΠΕΝΕΛΛΗΝΙΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ


ΚΑΛΑΝΤΑ ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑΣ


11 ΞΗΜΕΡΩΝΕΙ ΝΕΟΝ ΕΤΟΣ (ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΥ)
12 ΠΑΛΙΝ ΑΚΟΥΣΑΤΕ ΑΡΧΟΝΤΕΣ (ΤΗΛΟΥ)
13 ΠΑΛΙΝ ΑΚΟΥΣΑΤΕ ΑΡΧΟΝΤΕΣ (ΚΥΠΡΟΥ)
14 ΑΓΙΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ ΕΡΧΕΤΑΙ (ΦΟΥΡΝΩΝ ΙΚΑΡΙΑΣ)
15 ΧΥΤΑΤΕ ΝΑ ΥΠΑΜ'ΣΟΝ ΕΣ ΒΑΣΙΛΗ (ΚΑΠΠΑΔΟΚΙΑΣ)
16 ΚΙ ΤΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΝΑ 'ΒΡΟΥΜΙ (ΘΡΑΚΗΣ)
17 ΑΡΧΙΜΗΝΙΑ ΚΙ ΑΡΧΙΧΡΟΝΙΑ (ΚΑΣΟΥ)
18 ΜΑΣ ΗΛΘΕΝ Η ΠΤΩΤΟΧΡΟΝΙΑ (ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ)
19 ΑΓΙΟΥΣ ΒΑΣΙΛΗΣ ΕΡΧΙΤΙ (ΘΡΑΚΗΣ)
20 ΑΓΙΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ ΕΡΧΕΤΑΙ (ΚΑΡΣ ΠΟΝΤΟΥ)
21 ΑΡΧΙΜΗΝΙΑ ΚΙ ΑΡΧΙΧΡΟΝΙΑ (ΚΕΡΚΥΡΑΣ)
22 ΠΑΛΙΝ ΑΚΟΥΣΑΤΕ ΑΡΧΟΝΤΕΣ (ΑΣΤΥΠΑΛΑΙΑΣ)
23 ΕΙΣ ΑΥΤΟ ΤΟ ΝΕΟΝ ΕΤΟΣ (ΤΗΝΟΥ)
24 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑΣ


ΚΑΛΑΝΤΑ ΦΩΤΩΝ

25 ΣΗΜΕΡΑ ΕΙΝ' ΤΑ ΦΩΤΑ (ΒΟΡΕΙΟΥ ΗΠΕΙΡΟΥ)
26 ΕΝ ΕΙΝΑΙ ΤΟΥΤΗ Η ΓΙΟΡΤΗ (ΚΑΣΟΥ)
27 ΠΑΡΑΚΑΛΩ ΣΑΣ ΔΩΣΤΕ ΜΟΥ (ΚΥΠΡΟΥ)
28 Ο ΜΗΝΑΣ ΕΧΕΙ ΣΗΜΕΡΟ (ΠΑΤΜΟΥ)
29 ΣΗΜΕΡΑ ΤΑ ΦΩΤΑ (ΚΕΡΚΥΡΑΣ)
30 ΙΔΩ ΜΑΣ ΣΤΕΙΛΑΝ ΚΙ' ΗΡΤΑΜΙ (ΛΗΜΝΟΥ)





Δευτέρα, 21 Δεκεμβρίου 2009

Τα δικά μας Κάλαντα και η δική μας ξενομανία - The Greek Kalanta (Carols) and the Greek xenomania

Τα Κάλαντα είναι τραγούδια με θρησκευτικό κυρίως χαρακτήρα και όχι μόνο. Λέγονται κυρίως από παιδιά, σε συγκεκριμένες μέρες του χρόνου, από πόρτα σε πόρτα και συνοδεύονται πάντοτε με φιλοδωρήματα από τους νοικοκύρηδες προς τους καλαντιστές.

Τα Κάλαντα διατηρήθηκαν ολοζώντανα και λειτουργικά στην ελληνική ύπαιθρο μα και στον ελληνισμό της περιφέρειας μέχρι και τη δεκαετία του '50. Στην Κύπρο ακολουθούν σχεδόν παράλληλη πορεία. Φαίνεται όμως ότι η διαφορετική ιστορική πορεία που είχε η Κύπρος από άλλες περιοχές του ελληνισμού επηρέασε αρνητικά τη διάσωση των Καλάντων. Τούτο συμπεραίνεται από τη σύγκριση του όγκου του υλικού σε παραδοσιακά Κάλαντα σε άλλες περιοχές του ελληνισμού και στην Κύπρο.

Κατά την περίοδο της Αγγλοκρατίας αρκετά κυπριακά παραδοσιακά Κάλαντα χάθηκαν λόγω της χαμηλής αυτοεκτίμησης του λαού της Κύπρου. Κατά την περίοδο αυτή οι Κύπριοι δέχθηκαν τα carols και άλλες συνήθειες ως δείγμα προόδου και εξευγενισμού. Δυστυχώς οι άνθρωποι που είχαν άμεση σχέση με την παιδεία και την πνευματική ζωή του τόπου (εκτός μερικών εξαιρέσεων) δεν έδειξαν την κατάλληλη εγρήγορση και τις αναγκαίες αντιστάσεις και τα υιοθέτησαν. Τα πέρασαν μάλιστα και στα σχολεία και από εκεί άρχισαν να περνούν και στο σύνολο του πληθυσμού. Έτσι η παράδοση τόσων αιώνων, για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα, έπαψε να λειτουργεί και απειλήθηκε με εξαφάνιση.

Από την άλλη πλευρά, τα Κάλαντα και τα θρησκευτικά τραγούδια της Λαμπρής διατηρήθηκαν μέχρι σήμερα, ακριβώς επειδή οι Άγγλοι δεν είχαν κάτι ανάλογο να προσφέρουν στους Κυπρίους. Ευτυχώς όμως ο Θεόδουλος Καλλίνικος, το Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών και άλλοι ερευνητές της δημοτικής μουσικής της Κύπρου, πρόλαβαν και κατέγραψαν από τους ηλικιωμένους που ακόμα τα θυμούνταν, κάποια από τα παραδοσιακά Κάλαντα της Κύπρου.

Με την τεχνολογική επανάσταση, με το τέλος του Β' Παγκοσμίου πολέμου, και ιδιαίτερα των μέσων μαζικής ενημέρωσης, άρχισε σιγά- σιγά και στον υπόλοιπο ελληνισμό η σταδιακή τους παραγνώριση και η αντικατάσταση τους με τα ευρωπαϊκά, με αποτέλεσμα κατά την δεκαετία του '70 να είναι σχεδόν ανύπαρκτα, κάτι που στην Κύπρο είχε συμβεί από τις αρχές του περασμένου αιώνα. Μαζί με αυτά άλλαξε πλέον και το πνεύμα των Χριστουγέννων. Ο λαός μας άρχισε να επικεντρώνεται στην επιφάνεια και στην ύλη και όχι στην εσωτερική προετοιμασία για την υποδοχή του Θείου βρέφους.

Οι εορτασμοί αρχίζουν πλέον από το Νοέμβριο με αποτέλεσμα όταν πλέον φθάσει η στιγμή που θα πρέπει να γιορτάσουμε να είμαστε κορεσμένοι και εξουθενωμένοι, εξυπηρετώντας ουσιαστικά μόνο τον καταναλωτισμό και τους εμπόρους. Ο Άγιος Βασίλης κατάντησε εμπορικό σύμβολο που ενίοτε αγγίζει τα όρια της γελοιοποίησης. Θαρρούμε μήπως πως τα παιδιά μας είναι πιότερο ευτυχισμένα, που τον συναντούν καθημερινά για δύο μήνες τις πλείστες φορές χαζοχαρούμενο, πότε στη μία υπεραγορά πότε στην άλλη, στους δρόμους, στις πλατείες και σε όλες τις γιορτές των ημερών; Όχι λοιπόν, μάλλον δεν είναι πιο ευτυχισμένα. 'Ισως τα πλούσια δώρα που παίρνουν κατά κόρον να τα κάνουν να δείχνουν χαρούμενα. Παιδιά είναι. Κατά βάθος όμως μας φασκελώνουν που τους σκοτώσαμε τη φαντασία. Που τους στερήσαμε τη χαρά να δημιουργούν με την τόσο πλούσια φαντασία τους το καθένα το δικό του Άγιο Βασίλη που έρχεται και φεύγει χωρίς να τον βλέπει κανείς, σαν Άγιος που είναι, αλλά όλοι είναι σίγουροι για την παρουσία του, αφήνοντας πίσω του όλα τα καλά.

Ευτυχώς τα τελευταία χρόνια παρέλαβαν τη σκυτάλη νεότεροι ερευνητές και οι οποίοι κατάφεραν να αναζωπυρώσουν το κοινό ενδιαφέρον για τα παραδοσιακά Κάλαντα, και να τα επανεντάξουν στην κοινωνία μέσω της δισκογραφίας και των συναυλιών. Με την εμπλοκή δε και κάποιων ευαισθητοποιημένων εκπαιδευτικών, τα παραδοσιακά Κάλαντα άρχισαν να παίρνουν σιγά- σιγά τη θέση τους ανάμεσα στα παιδιά και τους νέους.

Αυτά λοιπόν είναι τα Κάλαντα του ελληνισμού. Κάλαντα που δεν περιορίζονται στην επιφάνεια των γεγονότων, μα περιέχουν μηνύματα για τους πόθους και τις έγνοιες του λαού μας εδώ και αιώνες, περιέχουν θεολογικά μηνύματα και αναδεικνύουν την πατροπαράδοτη φιλοξενία του ελληνισμού. Τα δικά μας Κάλαντα δεν έχουν καμιά σχέση μ΄αυτό το θλιβερό φαινόμενο που βλέπουμε σήμερα: το καταναλωτικό σύμβολο του Santa Claus και ομάδες παιδιών που παπαγαλίζουν ξενόφερτα δυτικά Χριστουγεννιάτικα τραγούδια για να βγάλουν το χαρτζιλίκι τους.

Τα Κάλαντα του ελληνισμού έχουν ρίζες που χάνονται στα βάθη των αιώνων. Επέζησαν και εξελίχτηκαν φυσιολογικά μέσα από πολύ αντίξοες συνθήκες. Είναι μια αλυσίδα στην οποία η κάθε γενιά βάζει το δικό της κρίκο. Και η δική μας γενιά δεν έχει το δικαίωμα να σπάσει αυτή την αλυσίδα. Έχει υποχρέωση σ΄όλους αυτούς που πέρασαν βάζοντας το δικό τους κρίκο, μα πιο πολύ σ΄αυτούς που θα 'ρθουν για να συνεχίσουν. Ας μην είμαστε εμείς η γενιά που θα σπάσει την συνοχή αυτής της αλυσίδας. Τα Κάλαντα ανήκουν στα παιδιά και πρέπει να κάνουμε το παν για να τους τα δώσουμε πίσω. Τα δικαιούνται.

Απόσπασμα από το αφιέρωμα "Τα Κάλαντα του Δωδεκαήμερου" της Μαρίας Κωνσταντή
Ένθετο "Χρονικά" της εφημερίδας Πολίτης, Τεύχος 045

Kalanta (translated in English as carols but without exactly having the same meaning) are songs with a religious character, and not only. They are told mainly by children on specific days of the year, from door to door and are always accompanied with offerings given by the head of a household to those that sing them.

The kalanta were kept alive and functioning in the Greek countryside and the peripheries of Hellenism until the 50s. In Cyprus, they followed almost a parallel line. However, it seems that the historical differentiation that Cyprus had followed, as opposed to other parts of the Greek World, had a negative impact on the survival of the island's Kalanta. We come to this conclusion by comparing the volume of material gathered about traditional Kalanta in other areas of Hellenism and in Cyprus.

During British Rule many traditional Kalanta of Cyprus were lost because of the low cultural self-esteem of the Cypriot people. During this time the Cypriots accepted the carols and other Western habits as a sign of progress and refinement. Unfortunately the people who were directly related to education and intellectual life (with some exceptions) did not show proper vigilance and the necessary resistance and adopted them. They passed them even in schools and that's how they were transferred on to the whole population. Thus a tradition of so many centuries, for a long time, had stopped functioning and was threatened with extinction.

On the other hand, Kalanta and religious songs for Easter were maintained until today, because the British did not have to offer something similar to the Cypriots. Fortunately Theodoulos Kallinikos, the Center for Scientific Research and other researchers of the folk music of Cyprus, just made it on time and recorded some traditional Kalanta of Cyprus told by older people who still remembered them.

With the technological revolution and the end of Second World War, and particularly due to the Mass Media, the gradual disregard for the Kalanta and their replacement with European carols started slowly, slowly, in the rest of Hellenism , resulting to their almost complete non existence by the '70s, something that had happened in Cyprus since the beginning of the last century. Along with these changes, the Christmas Spirit had also changed. The Greek People began to focus on superficiality and materialism and not on the internal preparations for the reception of the Holy Infant.

The celebrations now start from November, so now when the time comes to actually be celebrating, we feel saturated and exhausted instead, serving essentially only consumerism and the merchants. Saint Basil has turned into Santa Claus and has ended up becoming the trademark of consumerism, sometimes verging on being ridiculous. Do we perceive that our children are happier, meeting daily for two months on many occasions the stupidly happy Santa Claus, sometimes in a supermarket, and other times in the streets, the squares and all the celebrations of the occasion of these days? No, it seems that they are not happier. Maybe they show that they are happy because of the rich gifts that they routinely receive. After all they are children. Basically however, they curse us because we have killed their imagination. We have taken way their joy to create with their rich imagination, each their own Saint Basil who comes and goes without being seen, since he is a Saint, but now everyone is sure of his presence, and that he leaves behind him all the goodies .

Fortunately, in recent years the baton has been received by younger researchers who were able to rekindle public interest in the traditional Kalanta, and make their reintegration into society possible through discography and concerts. With the involvement and awareness among teachers and others, the traditional Kalanta have began to slowly take their place among children and young people.

These are the Kalanta of Hellenism. Carols that are not limited to the surface of events, but contain messages for the cares and aspirations of the Greek People for centuries, containing theological messages and highlighting the traditional hospitality of the Greek People. Our carols have nothing to do with the sad phenomenon that we see today: the commercial symbol of Santa Claus and groups of children parroting western outlandish Christmas songs to earn some pocket money .

The Kalanta of Hellenism have roots going back many centuries. They survived and evolved naturally through very difficult circumstances. It is a chain where each generation puts its own link. And our generation has no right to break the chain. We are obligated to all those who passed and have put their own link, but we are more obligated to those who will come after us to allow them to continue. Let us be the generation that will not break the consistency of this chain. The Kalanta are for children and we must do everything to give them back to them. They are entitled to them.

Quoted from the article "The Twelve Days of Christmas Kalanta" by Maria Constanti
Insert "Chronicles" from the newspaper Politis, Issue 045

Translated from Greek by Noctoc

Κυριακή, 20 Δεκεμβρίου 2009

Κυπραία Φωνή : Παραδοσιακά Τραγούδια της Κύπρου - kypaia Foni : Traditional Songs of Cyprus


Μιχάλης Ττερλικκάς
Στ' αγνάρκα των τζαιρών -- Παραδοσιακά Τραγούδια της Κύπρου
Michalis Tterlikkas
St' ahnarka ton tziairon -- Traditional Songs of Cyprus


Ψηφιακός Δίσκος 1 - Compact Disk 1
1.
Φωνή Καρπασίτισσα - Voice: Karpasitissa (Foni Karpasitissa)
3:43
2.
Το μήλον - The Apple (To milon)
3:36
3.
Φωνή Αυκορίτισσα - Voice: Avgoritissa (Foni Avgoritissa)
3:03
4.
Λούλλα μου, Μαρούλλα μου - Loulla mou Maroulla mou
4:25
5.
Ναννούρισμα - Lullaby (Nannourisma)
3:18
6.
Φωνή Παφίτιτζη - Β - Voice: Paphididji - B (Foni Paphititji)
5:32
7.
Το τραούδιν του Γιαννάτζη - The Song of Yiannadjis
4:21
8.
Σόλο λαούτο - Aυτοσχ. - Μοιρολόι - Solo Lute – Dirge (Miroloi)
2:24
9.
Τσιάκκαρα - Μάκκαρα - Chakkara - Makkara
3:55
10.
Η μουζουρού (Η παπαθκιά) - Mouzourou or "The Priest’s Wife"
4:10
11.
Ο Πετράκκουρος - Petrakkouros
3:44
12.
Φωνή Λυσιώτισσα - Voice: Lyshiotissa (Foni Lyshiotissa)
3:12
13.
Φωνή Μαρινιωτού - Voice: Mariniotou (Foni Mariniotou)
5:16
14.
Φωνή των σατσιών (Ασερόμπασμαν) - Asherombasman
3:56
15.
Η Ροδαφνούσα - Arodaphnousa
9:31
16.
Σόλο πιθκιαύλιν - Solo Pithkiavlin
2:58

Σύνολο - Total :
67:04

Ψηφιακός Δίσκος 2 - Compact Disk 2
1.
Φωνή Ποιητάρικη - Η λυερή τζ’ ο χάρος - The Maiden and Death
4:55
2.
Νεκάλημαν (Μοιρολόι) - Dirge (Nekaliman - Miroloi)
3:40
3.
Αγάπησα την που καρκιάς - Agapisa tin pou karkias
3:35
4.
Φωνή Τηλλυρκώτισσα - Voice: Tyllirkotissa (Foni Tyllirkotissa)
3:24
5.
Ο κατιφές - The Black-Eyed Daisy (Katifes)
4:08
6.
Φωνή Ίσια - Τρεις παραλλαγές - Voice: Ishia - three variations
3:34
7.
Σόλο Λαούτο – Aυτ. - Η βρύση των Πεγειώτισσων - Solo Lute
3:22
8.
Ή Αντρονίκη - Androniki
4:05
9.
Ο δασονόμος - The Forestry Officer (O Dasonomos)
3:59
10.
Μανές (Μπάλος Α) - Manes-(Mbalos A)
4:58
11.
Η λυερή τζιαι το περτίτζιν - The Maiden and the Partridge
3:15
12.
Φωνή Κωμήτισσα - Voice: Komitissa (Foni Komitissa
3:46
13.
Τέσσερα τζιαι τέσσερα - Four plus Four (Tessera dje tessera)
4:58
14.
Φωνή Ακαθκιώτισσα - Voice: Akathkiotissa (Foni Akathkiotissa)
3:27
15.
Τ’ Άη Φιλίππου - St. Philip’s (T’ Ai Philippou)
2:43
16.
Της σούσας - Β - Swing Song (B) (Tis sousas)
2:47
17.
Επήασιν οι σήκωσες - The Sikoses have passed (Epiasin i sikoses)
3:45

Σύνολο - Total :
64:21
κωδικός πρόσβασης/pass: evrenselmuzik
Aντίγραφο για δείγμα. Αν σας αρέσει το cd αγοράστε το
This is a sample copy. If you like this cd buy it

Σάββατο, 19 Δεκεμβρίου 2009

Το δέντρο της ελεημοσύνης: κυπριακό παραμύθι - The tree of charity: a fairy tale from Cyprus


Μια φορά ήταν ένας άνθρωπος πολλά τσιγκούνης. Έλαμνε με τες φωνές τη γυναίκα του να μη δίνει τίποτε από το σπίτι σε κανένα. Άμα ερχόταν κανένας διακονητής* και του έδινε κανένα κομμάτι ψωμί, την εσκότωνε από το ξύλο. Ε, άμα εθώρε κανένα διακονητή η φτωχή, έμπαινε έσω.
- Λάμνετε στη δουλειά σας. Δεν θα δουλεύουμε εμείς να σας τα δίνομε εσάς να τρώτε, φώναζε ο άντρας της, κι έδιωχνε τους μισθούς* που του είχε στείλει ο Θεός.
- Όμως, άμα έφευγε από το σπίτι ο άντρας της, η γυναίκα πήγαινε σε ένα λάκκο μέσα στην αυλή του σπιτιού της. Εκεί έβαζε ότι ήθελε να δώσει στους μισθούς που έρχονταν στη πόρτα της. Έπαιρνε ψωμί, ελιές, και άλλα πράματα από το σπίτι, όπως κρασί, λάδι, και τα έριχνε μέσα σε εκείνο το λάκκο. Άμα έρχονταν διακονητές, ο ένας ή ο άλλος, αυτή πήγαινε κι έριχνε στο λάκκο ότι ήθελε να τους δώσει.
Πέρασε κάμποσος καιρός. Μια πρωία , σαν έκαμνε δουλειές στην αυλή, παρατηρά... ένα δέντρο βλάστησε μέσα στο λάκκο.
- Θώρει είντα εβλάστησε από μέσα εδώ, λαλεί της ο άντρας της.
- Ε, άφησε το να ψηλώσει πάνω να μας κάμνει ίσκιο.
Ψήλωνε, ψήλωνε, μέρα με την ημέρα εγένετο. Έκαμε ρίζα χοντρή, σχεδόν να κλείσει την τρύπα του λάκκου. Έκαμε φλοιούς ο κορμός κι έπεφταν χαμαί. Μιαν ημέρα, η γυναίκα άναψε λαμπρό έξω στην αυλή, για να μαγειρέψει. Παίρνει ένα φλοιό, τον έβαλε μέσα στη φωτιά. Νάσου, κατέβησαν οι Αγγέλοι:
- Τι μας θέλεις και μας φώναξες;
- Δε σας φώναξα, λαλεί τους.
- Όχι, μας φώναξες, αφού σε ακούσαμε. Έβαλες από αυτούς τους φλοιούς μέσα στο λαμπρό;
- Ναι, έβαλα.
- Ε, αυτοί οι φλοιοί είναι από το δέντρο της ελεημοσύνης και είναι από τούτο τον καπνό που εξέβη η φωνή πάνω. Τι θέλεις; Κανένα καλό, τίποτε, να σου κάμομε;
- Τι να μου κάμετε... σάμπως θέλω και τίποτε; Ένι κι ο Αρχάγγελος που παίρνει τες ψυχές εδώ;
- Εδώ είμαι κοκόνα μου.
- Θέλω, όταν παίρνεις τες ψυχές να σε θωρώ, λαλεί του Αρχαγγέλου.
- Για τ΄όνομα του Θεού, ειπέ κανένα άλλο πράγμα, της λέγει ο Αρχάγγελος, γιατί θα λυπάσαι.
- Όχι, λαλεί του, θέλω να σας θωρώ.
- Ε, να πάεις, όταν είναι ν' αρρωστήσει κανένας και θα μας δεις. Όμως πρέπει να προσέχεις, μην το πεις σε κανένα γιατί θα πεθάνεις.
-Δεν το λέγω, του είπε εκείνη.
Οι Αγγέλοι έφυγαν.
Ύστερα από λίγες ημέρες, αρρώστησε ένα μωρό του αδελφού του αντρός της. Το πήραν οι Άγγελοι- ήταν μωρό- το παίρναν με τα λουλούδια, με τα τριαντάφυλλα, με τες χαρές. Της εφαίνετο πως το πήραν έτσι όπως ήταν, ζωντανό, ολόγελο... Δεν της ήρθε λύπηση να κλάψει, αλλά άρχισε να γελά.
Σε λίγο καιρό ήρθε η σειρά ενός ανθρώπου, που ήταν μεσήλικας. Πάει η γυναίκα, τι να δει! Τον έσφαξαν κι έτρεχε το γαίμα από την πόρτα προς τα έξω, κάτω στη γη. Λερώθηκαν τα πλάσματα που ήταν εκεί κοντά, όμως δεν μπορούσαν να δουν αυτά που έβλεπε εκείνη.
Η γυναίκα όμως, ότε κι είδεν έτσι πράγμα, έκατσε έξω, κι από το κλάμα φύρτηκε. Όσοι την είδαν ηύραν τον άντρα της και του είπαν:
- Ρε, προχτές απέθανε το μωρό του αδελφού σου κι η γυναίκα σου εγέλα. Τώρα τι έπαθε κι έσυρε τόσο κλάμα με τούτον τον ξένο;
Πάει κι εκείνος τότε έσω του, να την εσκοτώσει ήθελε.
- Τι έπαθες κι ελαώθηκες, κι έσυρες τόσον κλάμα για τούτον τον παλιάνθρωπο που πέθανε, ενώ εγέλας όταν πέθανε το μωρό του αδελφού μου; Θέλω να μου πεις ειδεμή να φύγεις από το σπίτι.
Έ, τι να κάμει τώρα η φτωχή; Να το πει; Θα πεθάνει. Αν δεν το πει θα χάσει τον άντρα της. Τι να πει και τι να κάνει...
-Καλύτερα να μην ζητούσα τίποτε από τον Αρχάγγελο, είπε μέσα της. Οι ζωντανοί με τους ζωντανούς και οι πεθαμένοι με τους πεθαμένους. Τι γύρευα και ήθελα να θωρώ τον Αρχάγγελο όταν πέρνει τες ψυχές; Γιατί να ζητήσω χάρη για ένα καλό που έκαμα; Ο Θεός μου έστελνε τους μισθούς για να τους βοηθήσω και να ελεήσει τη ψυχή μου. Δεν έπρεπε να ζητήσω τίποτα από τους Αγγέλους που έφερε το δέντρο της ελεημοσύνης.
Σκέφτηκε καλά, καλά και μετά φώναξε στον άντρα της.
- Να πας να φέρεις τον παπά, να με ετοιμάσει, να με μεταλάβει και θα σου πω.
Πάει εκείνος, ένα βούρος, έφερε τον παπά. Ο παπάς λέγει της γυναίκας:
- Κόρη μου, μα... αφού δεν είσαι άρρωστη...
Να με ετοιμάσεις, να μου κάμεις Άγιον Ευχέλαιο, να με μεταλάβεις, γιατί έχω κάτι να σας πω.
Ξάπλωσε πάνω στη μονή της, ο παπάς της διάβασε το Άγιον Ευχέλαιο, τη σταύρωσε με το λάδι και τη μετάλαβε. Ύστερα ανακάθισε και τους είπε όλη την ιστορία. Αμέσως μετά έγυρε και πέθανε, και πήραν οι Αγγέλοι την ψυχή της.

* διακονητές στη Κύπρο ονομάζονται οι ζητιάνοι
* μυσθοί στη Πάφο ονομάζονται οι ζητιάνοι

Κυπριακό Παραμύθι : Καταγράφηκε από τον Χαράλαμπο Επαμεινώνδα.

There was once a man who was very stingy. He always yelled at his wife and told her not to give anything from the house to anyone. Whenever a beggar came and she gave him a piece of bread, he would beat her up very badly. So, whenever the poor woman saw a beggar coming, she would get into her house and shut herself in.
- Go away, get lost from here. We will not work in order to give you our food to eat, cried her husband, and drove the beggars that were sent by God away.
But as soon as her husband left the house, the woman would go to a pit in the backyard. She would bring from the house bread, olives, and other things such as wine or oil, and throw them into that pit. When the beggars came, no matter who it was, she would go and throw in the pit whatever the beggars needed to give them.
A long time had passed by. One early morning, while the woman was doing housework in her back yard, she looked.... and saw that a tree had gown inside the pit.
- Look what has grown in here, said her husband.
- Oh, let it grow and get tall so that it will give us shade, the woman replied.
Day by the day the tree grow taller and taller. It's root became so thick that it almost shut the hole of the pit. Its trunk made bark which fell down on the ground. One day the woman lite up fire, out in her back yard, in order to cook. She took a piece of bark and put it inside the fire. Right away, the Angels came down.
- What do you want from us and you called us down?
- I did not call you, she said to them.
- No you called us, we heard you calling us. Did you put a piece of bark from this tree inside the fire?
- Yeah I did.
- Well, this piece of bark is from the tree of charity, and it is from it's smoke that the voice came from. What do you like, would you like anything for us to do for you? Any favour?
- What can you do for me... do I even want anything? Is the Archangel that takes the souls away here also?
- I am here lady, said the Archangel.
- I want to be able to watch during the time when you take people's souls away.
- In the name of God, ask from something else, because such a thing will make you feel very sad, said the Archangel.
- No, she said to him, I want to be able to watch you.
- As you wish. Whenever some-one gets sick, go to their house and you will see us. However, you must be careful, do not tell anybody about it because you will die.
I will not say anything, the woman replied.
The Angels left.
After a few days a child of her husband's bother got sick. The angels took him away- he was a baby- they took him away covered with flowers, with roses, with happiness. As they took him away in such a manner, it seemed to her that the child was alive, full of smiles... She did not feel sad nor did she cry, but started to laugh.
In a little while, it was the turn of a middle aged man to go. The woman went to his house, but what did she see ! The man was massacred and his blood was running from the door of his house, outside, down to the ground. The people who were near by got soiled from the blood, but they could not see what she was able to watch from inside his house.
The woman however, who saw such a murder, sad outside the man's house and fainted from crying so much. Those who saw her found her husband and told him:
- Hey, your brother's child died the other day and your wife was laughing. What happened to her now and she cried so much about the death of this strange man?
After hearing this, the woman's husband went to his house and he was so angry that he wanted to kill her.
- What happened to you and you went crazy and cried so much about this scoundrel of a man who died but you were laughing when my brother's child passed away? I want you to tell me, otherwise get your things and leave this house.
What could the poor woman now do? If she told him, she would die. If she did not say anything, she would loose her husband. What would she say and do now...
- I wish that I did not ask for anything from the Archangel, she told herself. The living should be with the living and the dead with the died. What was my business wanting to watch the Archangel while he was taking away the souls, why ask for a favour in return for giving alms to the poor? God had sent the beggars to me to help them so that he would give mercy to my soul. I shouldn't have asked for anything from the Angels who were brought by the tree of charity.
She thought for a long time and then she called her husband:
- Go bring the priest, to prepare me, to give me communion, and I will tell you everything.
Her husband went running and brought the priest to his house. The priest said to the woman:
- My child, why... you are not sick...
- Prepare me father, give me my Last Rites, give me communion, because I have something to tell you.
She lied on her bed, the priest read her the Last Rites, crossed her with oil and give her communion. After that, she sat on the bed and told them the whole story. Right after she finished, she fell on the bed and died. The Angles came and took her soul.

A fairy tale from Cyprus. Transferred into written form by Charalambos Epaminondas.

Translated from Greek by Noctoc

Η Κυρά μας η Παρθένη (Το όνειρο της Παναγίας)


Η Κυρά μας, η Παρθένη, μέσα στ΄όρος ήταν ξένη.
Σπήλαιον εκατοίκησε, παιδίον εγέννησε.
Στην πάχνη το έβαλε, ο βους το νάγλυψε.
Τριων ημερών εσύντυχε, τεσσάρων επαρπάτησε.
Εστάθη και είπε της:
- Μητέρα μου, Θεομητέρα μου, πώς κοιμάσαι, πώς περνάς,
πώς του ήλιου ηδεάσαι, πώς μοναχή περνάς;
- 'Οχι, γιε μου, Μονογένη, μήτε κοιμάμαι, μήτε ξυπνώ,
μήτε του ήλιου ηδεώμαι, μήτε μοναχή περνώ.
Έχω Πέτρον, έχω Παύλον, έχω δώδεκα αποστόλους
και Σταυρό στην κεφαλή μου κι Άγιο Πνεύμα στη ψυχή μου.
Αποκείθεν μου, αποδώθεν μου, τα φτερά του Αρχιστρατήγου
και κοιμούμε αμέριμνα.
Εψές όνειρο σε είδα πως σε τρέχαν οι Εβραίοιοι,
οι παράνομοι, οι σκύλλοι.
Πάνω σε πήραν, κάτω σε φέραν, στον Ιορδάνη ποταμό σε πιάσαν
στον Πιλάτον σ΄εδικάσαν.
Πέντε κάρφους σε καρφώσαν, δυο στα πόδια, δυο στα χέρια
κι ένα στο κεφάλαιο σου, καρδούλα μου
και έτρεξε τ΄άρχαντο σου αίμα.
Στραβοί ήταν εκεί κι εμβλέψασι, κουτσοί κι επερπατήσαν
και γέροι εκατό χρονών εσώσαν κι εβουρήσαν
πως αναστήθη ο Χριστός στον κόσμον το κηρύξαν.
Καληώρα του όπου το λαλεί τρεις φορές την ημέρα.
Πέφτει λαμπρό, δεν καίγεται μήτε νερό τον πέρνει.
Την ώρα του θανάτου του η Δέσποινα κοντά του,
η Δέσποινα με το κερί, Χριστός με το καντήλι
κι ο Μιχαήλ Αρχάγγελος με το επιτραχήλι.
Κακότυχοι αμαρτωλοί οπού΄ναι κολασμένοι,
που δεν παν' εις την εκκλησιά την ώρα που σημαίνει.
Βρίσκουν μεγάλην αφορμήν πως είν' αζουρωμένοι.
Μεγαλοδύναμος Θεός τ΄αδύνατα αγαπά τα
και καθαρή καρδιά θέλει και πάλι συγχωρά τα.

Κυπριακή προσευχή

Τετάρτη, 16 Δεκεμβρίου 2009

Προσηλυτισμός και κρυπτοχριστιανοί στην Κύπρο - Proselytism and Crypto-Christians in Cyprus

Ο Alkan Chaglar, γεννήθηκε στις 5 Αυγούστου 1981 (1981-08-05) (28 ετών) στο Λονδίνο, είναι Τουρκοκύπριος δημοσιογράφος και αρθρογράφος για την εβδομαδιαία δίγλωσση (Αγγλικά-Τουρκικά) εφημερίδα Toplum Postasi. Πήρε την επαίδευση του στο Leicester, Liège, και στη Σχολή Ανατολικών και Αφρικανικών Σπουδών, με πλαίσιο τις γλώσσες, πολιτικές επιστήμες και την ιστορία. Επί του παρόντος ο Alkan κάνει τη διατριβή του πάνω στο φαινόμενο του θρησκευτικού συγκρητισμού για να πάρει το διδακτορικό του.
Στην εβδομαδιαία του στήλη "Πολιτιστικές Επαφές" ο Alkan Chaglar γράφει με πάθος για τις διαπολιτισμικές επιρροές και την πολυμορφία σε πολυεθνικές χώρες και την κατάσταση των μειονοτικών γλωσσών στον κόσμο.Έχοντας Τουρκοκυπριακή προέλευση, ο Alkan έδειξε ενδιαφέρον για το φαινόμενο των κρυπτοχριστιανών και το θέμα του προσηλυτισμού στο Ισλάμ στην Κύπρο. Στις 5 Μαΐου 2006 στην εφημερίδα Toplum Postasi, ο Alkan έγραψε για τους Λατίνους και τους Μαρωνίτες της Κύπρου που προσηλυτίστηκαν στο Ισλάμ κατά τη διάρκεια της οθωμανικής κυριαρχίας. Γράφει τα εξής:

Αν και δεν υποτιμάται η σημασία της εγκατάστασης Τούρκων μουσουλμάνων εποίκων από την Ανατολία, το ζήτημα του προσηλυτισμού στην Κύπρο είναι εξίσου καίριας σημασίας για την ιστορική εξέλιξη της σημερινής τουρκοκυπριακής κοινότητας. Ο προσηλυτισμός, η πράξη στο να παρακινείς κάποιον να αλλάξει τη δική του πίστη για την δική σου, ήταν μια πολύ κοινή πρακτική στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, όπως συνέβη σε πολλές χριστιανικές αυτοκρατορίες τόσο πριν όσο και κατά τη διάρκεια της βασιλείας των Οθωμανών. Όπως ήταν αναμενόμενο, ο παρατεταμένος προσηλυτισμός επίσπευσε το σχηματισμό χαλαρών μουσουλμανικών κοινοτήτων σε διάφορες κτήσεις των Οθωμανών.
Ενώ στον Οθωμανικό Πόντο και στην Κρήτη, αυτοί που είχαν ασπασθεί το Ισλάμ ήταν κυρίως Έλληνες ορθόδοξοι χριστιανοί, στην Κύπρο, τουλάχιστον κατά την αρχική περίοδο της οθωμανικής κυριαρχίας, οι ποιο πολλοί προσηλυτισμένοι φαίνεται να ήταν Λατίνοι και Μαρωνίτες. Χωρίς να κάνουμε κατάρτιση ενός καταλόγου για θρήνους, είναι σημαντικό, εκτός χρόνου, το τουλάχιστον να ήμαστε σε θέση να μιλήσουμε για γεγονότα του παρελθόντος, όπως αυτά είναι.
Μετά την ήττα των Βενετών από τους Οθωμανούς το 1572, δόθηκε στους Λατίνους κατοίκους της Κύπρου ένα τελεσίγραφο θανάτου, δουλείας ή αλλαγής της πίστης τους. Τουλάχιστον έτσι είναι αυτό που ισχυρίζονται πολλοί ακαδημαϊκοί.
Ο πολύ σεβαστός αραβολόγος και ιστορικός της Οθωμανικής ιστορίας, Ronald Jennings συνοψίζει τα συναίσθημα των Οθωμανών κατά τους ηττημένους Λατίνους ως εξής, "αντιμετώπιζαν τους Κυπρίους με υπόληψη και ήταν καλοπροαίρετοι απέναντί τους, αλλά δεν έδειξαν κανένα έλεος για τους Λατίνους". Ο Jennings περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο οι Ενετοί στρατιώτες που πιάστηκαν ως κρατούμενοι είχαν την ευκαιρία να απαλλαγούν από τη δουλεία ή το θάνατο αν άλλαζαν τη πίστη τους για το Ισλάμ, πόσο κοινό ήταν αυτό είναι άγνωστο, αλλά πολλές γνωστές προσωπικότητες, όπως ο βενετσιάνος διοικητής πυροβολικού, ο Hercules Martingengo, αλλαξοπίστησαν και ασπάστηκαν το Ισλάμ. Αν υψηλόβαθμοι διοικητές αλλαξοπίστησαν, τότε είναι πολύ πιθανό ότι θα υπήρχαν επίσης πολλοί αρνησίθρησκοι από τις κατώτερες βαθμίδες.
Σχολιάζοντας σχετικά με την αντιμετώπιση των Ελλήνων, ο Harry Luke γράφει στο βιβλίο του, "Η Κύπρος κάτω από τους Τούρκους", " οι Έλληνες κάτοικοι παντού (στο νησί) καλωσόρισαν με προθυμία τις δυνάμεις εισβολής, όταν η προοπτική του να απαλλαγούν από τους σιχαμερούς Λατίνους φάνηκε μια πραγματικότητα που επιτέλους έφθασε". Οι Έλληνες κάτοικοι εφοδίαζαν συχνά τους Οθωμανούς στρατιώτες με τρόφιμα για την πορεία τους προς τα ενετικά οχυρά. Χωρίς να δημιουργηθεί η εντύπωση ότι οι Τούρκοι και οι Έλληνες ήταν οι καλύτεροι φίλοι κατά αυτή τη περίοδο, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι οι τελευταίοι θεωρούσαν τους πρώτους ως το λιγότερο από τα δύο κακά και εξέφρασαν ικανοποίηση για την αλλαγή μετά από αιώνες σκληρής Φραγκοκρατίας.
Ο Jennings που αποκρυπτογράφησε οθωμανικά αρχεία, αναφέρει ότι κατά την περίοδο 1593-1595, το 31% του συνόλου των ενήλικων αρρένων μουσουλμάνων των οποίων τα ονόματα και τα πατρικά ονόματα "αναφέρονται ως νομικοί παράγοντες (vekil) στο δικαστήριο ήταν αρνησίθρησκοι. Περισσότερο από το ένα τρίτο των μουσουλμάνων που εμφανίζονται στο δικαστήριο την εποχή εκείνη ήταν αρνησίθρησκοι, με το 30% όλων των καθοριστικής σημασίας μαρτύρων να ανήκουν σε αυτήν την ομάδα το 1609-1611, και αργότερα το 18% του συνόλου των Vekils. Οι αριθμοί αυτοί αντιπροσωπεύουν ένα αρκετά σημαντικό ποσοστό του μουσουλμανικού πληθυσμού της Κύπρος κατά τον 17 ο αιώνα.
Παρά το γεγονός ότι αυτοί οι αριθμοί μειώθηκαν μετά το 1611, ο προσηλυτισμός στο Ισλάμ δεν εγκαταλείφθηκε, μάλλον οι πηγές δείχνουν ότι συνεχίστηκε ως το 19 ο αιώνα.
Όσο για τους Μαρωνίτες, ο Palmieri σημειώνει ότι το 1572 οι Μαρωνίτες ζούσαν σε 33 χωριά, από το 1596, 24 χρόνια μετά την οθωμανική κατάκτηση της Κύπρου, ο συνολικός αριθμός των χωριών των Μαρωνιτών είχε κατέβει στα 19 και μετά από το 20 ο αιώνα λιγόστεψαν μέχρι τα 4. Τα χωριά των Μαρωνιτών περιλαμβάνονταν από τα εξής: Metosic (Μετόχι), Fludi (Φλούδι), Santa Marina (Αγία Μαρίνα), Asomatos (Ασώματος), Gansili ή Kambyli (Καμπυλή), Carpasia ή Karpasha (Καρπάσια), Cormachita (Κορμακίτης), Primisia (Τριμίθι), Casapifani ή Kazafana (Καζάφανι), Vouno (Βουνό), Cibo (Κήπος ή Κορνόκηπος), Jeri (Γέρι), Gensada (Κυθρέα), Attala (Αττάλι), Clepirio ή Klepini (Κλεπίνη), Piscopia ή Piskobu (Επισκοπειό), Gasbria (Γαστριά), Cefalarisco (Κεφαλόβρυσο) και Sotta Cruscida ή Crysida (Χρυσίδα). Πολλά από τα παραπάνω χωριά, όπως η Καμπυλή, το Καζάφανι, η Αγία Μαρίνα, και το Επισκοπειό ήταν και εξακολουθούν να είναι εν μέρει ή εξ ολοκλήρου τουρκόφωνα, ενώ ο Κορμακίτης κατοικείται από Μαρωνίτες ακόμη και σήμερα.
Ο προσηλυτισμός δημιούργησε μια περιπλοκή στην κυπριακή κοινωνία που οδήγησε στο φαινόμενο της λαθραίας κοινότητας των κρυπτοχριστιανών οι οποίοι είναι ευρέως γνωστοί ως Λινοβάμβακοι (λέξη που σημαίνει άτομα του λινού και του βαμβακιού). Ο όρος επινοήθηκε για την ανάδειξη της πολλαπλής ταυτότητας αυτής της ομάδας. Χωριά όπως η Λουρουτζίνα (το αρχικό του όνομα ήταν Λαυρεντία), η Ποταμιά και μερικά χωριά της Τηλλυρίας, που ήταν πρώην κτήματα των Λατίνων αλλαξοπίστησαν μαζικά στο Ισλάμ.
Ο LR Michel ο οποίος έγραψε για το φαινόμενο των κρυπτοχριστιανών κατά τον 19 ο αιώνα, συχνά μιλά για τη σύγκρουση μεταξύ των Λατίνων και Ορθοδόξων ιερέων για τα δικαιώματά τους κατά τη διάρκεια της ταφής των νεκρών Λινοβαμβάκων. Η Ορθόδοξη Εκκλησία της οποίας οι επίσκοποι συνεργάζονταν με τους Οθωμανούς άρχοντες τις περισσότερες φορές κέρδιζε.
Υπήρξαν επίσης πολλές νόμιμες περιπτώσεις Ελλήνων ορθοδόξων χριστιανών που αλλαξοπίστησαν στο Ισλάμ, κάτι που επίσης αξίζει πάρα πολύ συζήτηση, αλλά μερικοί Έλληνες ιστορικοί υποστηρίζουν ότι, αφού οι Λινοβάμβακοι ήταν ελληνόφωνοι, αυτό μπορεί να σημαίνει ότι οι ίδιοι ήταν Έλληνες. Αλλά τα πράγματα σπάνια είναι όπως φαίνονται στη Κύπρο, οι Λατίνοι και Μαρωνίτες οι οποίοι κατοικούσαν στην Κύπρο συχνά επικοινωνούσαν εν μέρει ή εξ ολοκλήρου στην ελληνική γλώσσα, ακόμη και πριν από την οθωμανική κατάκτηση. Ο αραβολόγος Alexander Borg επισημαίνει ότι "στο να ομηλείς κάποια περιφερική αραβική γλώσσα συνεπάγεται και η γνώση κάποιας ξένης", και αυτό θα συνέβαινε στηνΚύπρο, όπως και αλλού, όπου ζούσαν Μαρωνίτες.
Ας μην ξεχνάμε επίσης ότι οι κοινότητες των Λατίνων και των Μαρωνιτών επιβίοναν στην Κύπρο για αιώνες πριν από την άφιξη του στρατού του Λάλα Μουσταφά Πασά, και μέχρι τότε είχαν ήδη εξοικειωθεί στο να ζουν σε ένα νησί όπου η πλειονότητα του πληθυσμού του μιλούσε ελληνικά.
Το γεγονός είναι ότι ένας σημαντικός αριθμός μουσουλμάνων Τουρκοκυπρίων σήμερα έχουν ένα χριστιανικό παρελθόν, και ότι εν μέρει κατάγονται από ενετικές, γενοβέζικες και γαλλικές οικογένειες που είχαν κτήματα στο νησί και που προσηλυτίστηκαν στο σουνιτικό Ισλάμ. Είμαστε μια μικτή κοινότητα, και με αυτό θα αποκομίσουμε πολλά πλεονεκτήματα και τον πλούτο που μας καθιστά αυτό που είμαστε. Είναι καιρός εμείς ως κοινότητα να συνειδητοποίησουμε ότι υπάρχουν πολλά διαφορετικά πρόσωπα στο παρελθόν μας και δεν πρέπει να ντρέπομαστε για αυτό. Αντί να το απορρίψουμε αυτό ως τρέλα, θα πρέπει να το χρησιμοποιήσουμε για να οικοδομήσουμε γέφυρες φιλίας με άλλους πολιτισμούς και να γιορτάσουμε τη πολλαπλή μας ταυτότητα. Κύπριοι ιστορικοί και από τις δύο πλευρές του χάσματος τείνουν να εστιάζονται υπερβολικά στην Ελληνική ή Τουρκική μας κληρονομιά, σε βάρος της αντικειμενικότητας, αλλά η Κύπρος ήταν και πάντα θα είναι μια σύγκλιση διαφορετικών πολιτισμών.

Του Alkan Chaglar

Μετάφραση Noctoc

Alkan Chaglar, born August 5, 1981 (1981-08-05) (age 28) in London, is a Turkish Cypriot journalist and a columnist for the weekly bilingual (English-Turkish) newspaper Toplum Postası. Educated at Leicester, Liège, and the School of Oriental and African Studies, with a background in languages, political science and history, Alkan is currently researching a PhD on the phenomena of religious syncretism.
In his weekly column Cultural Encounters Alkan Chaglar writes with a passion for cross-cultural influences and diversity in multi-ethnic countries and the state of minority languages in the World. Coming from a Turkish-Cypriot background, Alkan expressed an interest in the phenomena of Crypto-Christians and the issue of conversion to Islam in Cyprus. On the 5th of May 2006 in Toplum Postasi Alkan wrote about the Latins and Maronites in Cyprus who proselytised to Islam during Ottoman rule. Here is what he writes:

Without trivialising the significance of the settlement of Turkish Muslim settlers from Anatolia, the issue of proselytisation in Cyprus is equally central to the historical evolution of the current Turkish Cypriot community. Proselytism, the act of inducing someone to convert to one’s own faith was a widely common practice in the Ottoman Empire, as it was in many Christian Empires both before, and during the reign of the Ottomans. Predictably, prolonged proselytisation precipitated the formation of lax Muslim communities in various Ottoman dominions.
While in Ottoman Pontus and Crete, Greek Orthodox Christians were primarily the ones who were converted to Islam, in Cyprus, at least in the initial period of Ottoman rule, most converts appear to have been Latins and Maronites. Without drawing a list of lamentations, it is important in out time to at least be in a position to talk about past events such as these.
After the defeat of the Venetians by the Ottomans in 1572, an ultimatum of death, slavery or conversion was given to the Latin inhabitants of Cyprus; at least this is what many academics claim.
Well-respected Arabist and Ottoman historian Ronald Jennings summarises the sentiment the Ottomans held toward the defeated Latins, “treating the Cypriots with consideration that their good will towards them but showed no mercy to the Latins”. Jennings describes how Venetian soldiers who were taken as prisoners were offered the opportunity to free themselves of slavery or death by converting to Islam, how common this was is unknown, but several well-known figures such as the Venetian artillery commander Hercules Martingengo, converted to Islam. If high ranking commanders converted then it is quite plausible that there were many renegades from the lower ranks also.
Commenting on the treatment of the Greeks, Harry Luke said in his book, ‘Cyprus under the Turks’, “the Greek inhabitants everywhere readily welcomed the invading forces, once the prospect of getting rid of the detested Latins seemed really to have come at last.” The Greek inhabitants would often supply the Ottoman soldiers with food on their march to the Venetian fortifications. Without creating the impression that Ottomans and Greeks were best of friends at this time, it is important to note that the latter considered the former the less of two evils and welcomed change after centuries of harsh Frankish rule.
Jennings who deciphered Ottoman archives, cites that in the period 1593—1595, 31% of all adult male Muslims whose names and fathers’ names were cited as legal agents (vekil) in court were converts. More than a third of such Muslims appearing in court at that time were converts, with 30% of all instrumental witnesses belonging to this group in 1609-1611, and later 18% of all Vekils. These numbers represent quite a significant proportion of the Muslim population of Cyprus in the 17th century.
Although these numbers decreased after 1611 conversion to Islam was not abandoned, rather as sources suggest it continued into the 19th century.
As for the Maronites, Palmieri notes that in 1572 the Maronites lived in 33 villages, by 1596, 24 years after the Ottoman conquest of Cyprus, the total number of Maronite villages had descended to 19 then by the 20th century down to 4. Maronite villages included Metosic (Metochi), Fludi (Flamudi?), Santa Marina (Ayia Marina), Asomatos, Gansili (Kambyli), Carpasia (Karpasha), Cormachita (Kormakitis), Primisia, Casapifani (Kazafana), Veno (Vouno), Cibo, Jeri, Gensada, Attala, Clepirio (Klepini?), Piscopia (Piskobu), Gasbria (Gastria), Cefalarisco and Sotta Cruscida (Crysida). Many of the aforementioned villages such as Kambyli, Kazafana, Ayia Marina, and Piskobu were and still are partly or entirely Turkish speaking, while Kormakitis is still inhabited by Maronites today.
Proselytisation created an imbroglio in Cypriot society that led to the phenomenon of a clandestine community of Crypto-Christians popularly known as Lino-bambaci (the cotton-linen sect). The term was coined to illustrate the multi-identity of this group. Villages like Louroudjina (originally Laurentia), Potamia and some villages in Tylliria, which were formerly the estates of the Latins converted en masse to Islam.
L.R Michel who wrote about the phenomena of Crypto-Christians in the 19th century often talks about the conflict between the Latin and Orthodox priests over the burial rights of Lino-bambaci deceased; the Orthodox Church whose bishops cooperated with the Ottoman rulers often won.
There were equally many legitimate cases of Greek Orthodox Christians converting to Islam too, something that deserves discussion too, but some Greek historians argue that since the Lino-bambaci were Greek-speaking; this might imply that they themselves were Greek. But things are rarely as they seem in Cyprus, Latins and Maronites who resided in Cyprus often communicated partially or entirely in Greek even before the Ottoman Conquest. Arabist Alexander Borg points out that “speaker competence in peripheral Arabic entails some knowledge of foreign languages”, and this would have been the case in Cyprus as elsewhere where Maronites lived.
Let us not forget too that the Latin and Maronite communities had lived in Cyprus for centuries prior to the arrival of Lala Mustafa Pashas Army, and had by then already become acclimatised to living in an island that was majoritarily Greek speaking.
The fact is a substantial number of today’s Muslim Turkish Cypriots have a Christian past, and are partly descended from those Venetian, Genovese and French families that had estates on the island who proselytized to Sunni Islam. We are a mixed community, and with this we derive many strengths and a richness that makes us who we are. It is time we as a community realized that there are many different faces in our past and not be ashamed of it. Rather than reject this as madness, we should use these origins to build bridges of friendship with other cultures and celebrate our multiple identities. Cypriot historians from both sides of the divide tend to focus too much on our Greco-Turkish heritage, at the expense of objectivity, but Cyprus has and always will be a convergence of cultures.

By Alkan Chaglar

Πηγή: Εδώ και Εδώ

Ο Κύπριος αγιογράφος Τίτος - The Cypriot Icon Painter, Titus


Ο Τίτος είναι ένας από τους πιο σημαντικούς Κύπριους ζωγράφους φορητών εικόνων του 16 ου αιώνα. Τρεις εικόνες φέρουν την υπογραφή του και δύο άλλες μπορούν σίγουρα να αποδοθούν σε αυτόν. Δυο εικόνες του Τίτου βρίσκονται στην εκκλησία της Παναγίας Χρυσελεούσας στην Έμπα, δυο στην εκκλησία των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης στη Τσάδα, και μία στο καθολικό του μοναστηριού του Αγίου Σάββα της Καρόνος. Τίποτε δεν είναι γνωστό για τη ζωή του. Μια και η πρωιμότερη εικόνα του που είναι γνωστή χρονολογείται στο 1521, μπορεί να υποστηριχθεί ότι ο Τίτος γεννήθηκε στα τέλη του 15 ου αιώνα, πιθανότατα κάπου στην Πάφο, αφού όλες οι εικόνες του που σώθηκαν βρίσκονται στην επαρχία Πάφου. Το 1536 ζωγράφισε τις εικόνες στην Έμπα, που είναι έργα ώριμα. Πότε πέθανε δεν είναι γνωστό.

Η πιο παλαιά από τις σωζόμενες εικόνες του είναι η εικόνα της Παναγίας Οδηγήτριας που βρισκόταν στο καθολικό του μοναστηριού του Αγίου Σάββα της Καρόνος κοντά στο χωριό Πραστειό των Κελοκεδάρων. Η εικόνα αυτή βρίσκεται σήμερα στο Βυζαντινό Μουσείο της Μητρόπολης Πάφου. Έχει διαστάσεις 1,095χ0,69 μ. Σώζεται σε καλή κατάσταση παρ' όλο που το βάθος έχει επιζωγραφισθεί με κιτρινωπή ώχρα σε μεταγενέστερα χρόνια, ενώ το χρυσό που διακοσμούσε τον φυτικό βλαστό των φωτοστεφάνων έχει πέσει και σήμερα φαίνεται πρασινωπό. Η υπογραφή του ζωγράφου βρίσκεται στην κάτω δεξιά (ως προς τον θεατή) γωνιά της εικόνας. Η εικόνα έγινε δαπάνη κάποιου Κωνσταντίνου Κατζουρία και της συζύγου του το 1521. Ο Κωνσταντίνος Κατζουρίας χαρακτηρίζεται σαν κτήτορας του μοναστηριού. Πιθανότατα αυτός ανακαίνισε το μοναστήρι, ύστερα από κάποια καταστροφή, γιατί είναι γνωστό ότι το μοναστήρι αναφέρεται ήδη τον 13 ο αιώνα κι επομένως ιδρύθηκε κατά τη Μέση Βυζαντινή περίοδο.
Η δεύτερη εικόνα του Τίτου είναι η εικόνα της Παναγίας Οδηγήτριας που βρίσκεται στην εκκλησία της Παναγίας Χρυσελεούσας στη Τσάδα κι έχει διαστάσεις 1,05χ0,56 μ. Οι δωρητές της εικόνας είναι ιερέας με τη σύζυγο του που εικονίζονται στο κάτω μέρος της εικόνας και πάνω από την επιγραφή. Ο ζωγράφος εδώ έχει αποκτήσει τον κατώτερο εκκλησιαστικό τίτλο του Αναγνώστη. Η χρονολογία στο τέλος της επιγραφής έχει καταστραφεί.
Η τρίτη εικόνα του Τίτου είναι η εικόνα του Χριστού Αντιφωνητή στην εκκλησία της Παναγίας Χρυσελεούσας της Έμπας. Η εικόνα έχει διαστάσεις 1,27χ0,935 μ. και βρίσκεται στο εικονοστάσιο της εκκλησίας. Η εικόνα ζωγραφίστηκε το 1536 με δαπάνη κάποιου Πέτρου Πετρά. Ο ζωγράφος εδώ υπογράφει Τίτος Χαρτοφύλαξ. Με την εικόνα του Χριστού του Αντιφωνιτή της Έμπας συνδέονται η εικόνα του Ιωάννη του Προδρόμου στην ίδια εκκλησία, και η εικόνα του Χριστού στην εκκλησία των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης στη Τσάδα. Η τελευταία έχει μεταφερθεί στο Βυζαντινό Μουσείο της Μητρόπολης Πάφου. Το πλάσιμο του προσώπου και του λαιμού είναι το ίδιο και στις τρεις αυτές εικόνες. Και στις τρεις εικόνες υπάρχουν οι ίδιες πλατιές φωτισμένες επιφάνειες με τριγωνική σχεδόν μορφή. Οι ίδιες καμπύλες στα φρύδια και στα ζυγωματικά, η ίδια σκιά γύρω από τα μάτια, η ίδια καμπύλη στη γένεση της μύτης, η ίδια μορφή του μύστακος και των χειλιών παρουσιάζονται και στις τρεις εικόνες. Στα ενδύματα η πτυχολογία είναι η ίδια, αυστηρές σκληρές γεωμετρικές γραμμές, πιο σκούρες, που συνοδεύονται από ανοικτόχρωμες πινελιές για να δίνουν την εντύπωση του βάθους, του αναγλύφου. Τα πρόσωπα έχουν την ίδια έκφραση, την ίδια εσωτερική πνευματικότητα, την ίδια γαλήνη, συνδιασμένη όμως με κάποια μελαγχολία. Οι τρεις αυτές εικόνες έχουν μερικές διαφορές από τις δύο εικόνες της Παναγίας. Στη πτυχολογία όμως έχουν πολλές ομοιότητες.
Ο Τίτος είναι ένας από τους πιο σημαντικούς εκπροσώπους της Κυπριακής Σχολής της Μεταβυζαντινής ζωγραφικής του 16 ου αιώνα. Συνεχίζει τη μακραίωνη βυζαντινή παράδοση προσαρμοσμένη στην εποχή του. Όπως φαίνεται από τα πορτραίτα των δωρητών, ιδιαίτερα εκείνα του άγνωστου ιερέα και της συζύγου του στην εικόνα της Παναγίας στη Τσάδα, ο Τίτος μπορεί να ζωγραφίζει πορτραίτα χρησιμοποιώντας την τεχνική της εποχής του, η οποία είναι κάτω από την επίδραση της σύγχρονης ιταλικής ζωγραφικής. Στην απόδοση όμως των μορφών του Χριστού, της Παναγίας και του Προδρόμου, ακολουθεί την καθιερωμένη μακρόχρονη βυζαντινή παράδοση.

Πηγή : Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια


Titus is one of the most important Cypriot painters of portable icons of the 16th century. Three icons are signed by him and two others can certainly be attributed to him. Two icons of Titus are in the church of Panagia Chryseleousa in Emba, two in the church of the Saints Constantine and Helen in Tsada, and one in the church of the Monastery of Saint Savvas of Karonos. Nothing is known about his life. Since his earliest known icon dates to 1521, it could be argued that Titus was born in the late 15th century, probably somewhere in Paphos, since all his surviving icons are found in the province of Paphos. In 1536 he painted the icons in Emba, which are mature art works. It is not known when he died.
The oldest of his surviving icons is the icon of the Virgin Mary (Panagia) Odigitria which used to be in the church of the Monastery of Saint Savvas of Karonos near the village of Prastio, in the Kelokedara district. This icon is now in the Byzantine Museum at the Bishopric of Paphos. Its dimensions are 1.095 X0.69 m and is preserved in good condition although the depth has been painted over with yellow ocher in later years, while the gold that decorated the plant motives around the haloes has fallen and now they appear greenish. The signature of the painter is at the bottom right (to the viewer) corner of the icon. The icon was payed as a dedication by someone named Constantinos Katzourias and his wife in 1521. Constantinos Katzourias is characterized as the founder of the monastery. He probably restored the monastery after a disaster, because it is known that the monastery is already mentioned in the 13th century and therefore it was founded in the Middle Byzantine period.
The second icon of Titus is the icon of the Virgin Mary (Panagia) Odigitria located in the church of Panagia Chryseleousa in Tsada and its dimensions are 1.05 X0, 56 m. The donors of the icon are a priest with his wife who are painted and shown at the bottom of the icon over the inscription. The artist here has taken as his last name the lowest ecclesiastical title, that of the Reader of the Apostole. The date at the end of the inscription is damaged. The third icon of Titus is the icon of Jesus Christ Antiphonitis which is located at the church of Panagia Chryseleousa of Emba. The size of the icon is 1.27 X0, 935 meters and is placed on the iconostasis of the church. The icon was painted in 1536 at the expense of someone by the name Petros Petra. The painter here signs his name as Titus Chartofylax. The icon of Christ Antiphonitis of Emba is linked with the icon of Saint John the Baptist in the same church, and with the icon of Jesus Christ in the church of the Saints Constantine and Helen in Tsada. The latter has been transferred to the Byzantine Museum at the Bishopric of Paphos. The modeling of the face and neck is the same in all three images. All three images have the same wide illuminated surfaces with an almost triangular shape. The same curved eyebrows and cheekbones, the same shade around the eyes, the same curve in the start of the nose, the same type of mustache and lips are shown in all three images. On the clothes, the plaiting is the same, strict hard geometric, darker, lines, accompanied by pale touches to give the impression of depth and relief. The faces have the same expression, the same internal spirituality, the same peace, but combined with some melancholy. These three icons have some differences between them and the two icons of the Virgin Mary. In the plaiting of the clothes, however, they have many similarities. Titus is one of the most important representatives of the Cyprus School of Post-Byzantine painting in the 16th century. He continues the long Byzantine tradition but adapted to his era. As shown by the portraits of the donors, particularly those of the unknown priest and his wife, on the icon of the Virgin Mary in Tsada, Titus can paint portraits using the technique of his time, which is under the influence of contemporary Italian art. In turn, however, the figures of Christ, the Virgin and the Baptist, follow the long established Byzantine tradition.

Source: Great Cyprus Encyclopaedia

Translated from Greek by Noctoc

Άγιος Ιωάννης Πρόδρομος (1536), 'Εμπα - Saint John the Baptish (1536), Emba

Τρίτη, 15 Δεκεμβρίου 2009

Η Ακμή και η Παρακμή του Ελληνισμού της Αιγύπτου - The Rise and Decline of Hellenism in Egypt

Οι αναφορές για τη διάλυση της κάποτε ένδοξης ελληνικής παρουσίας στη σύγχρονη Αίγυπτο θέλουν να προστρέχουν στην τελευταία γραμμή του ποίηματος του Κωνσταντίνου Καβάφη, Ο Θεός εγκαταλείπει τον Αντώνιο, ως το επίγραμμα τους: "Αποχαιρέτα τη, την Αλεξάνδρεια που χάνεις." Ο διάσημος αυτός ποιητής ήταν ο σημαντικότερος Έλληνας λογοτέχνης που έζησε στην Αίγυπτο του εικοστού αιώνα. Ωστόσο, αυτό το συγκεκριμένο ποίημα γράφτηκε το 1911, μια περίοδο κατά την οποία οι Έλληνες εξακολουθούσαν να ακμάζουν στην Αίγυπτο. Και όταν ήρθε η παρακμή, λίγο μετά το θάνατο του Καβάφη το 1933, αυτός ο αποχαιρετισμός δεν ήταν γρήγορος, αλλά σταδιακός. Ο ελληνικός αποχαιρετισμός στην Αλεξάνδρεια ήταν ένα μακρύ αντίο.
Οι Έλληνες ήταν κάποτε η κυρίαρχη ξένη κοινότητα στην Αίγυπτο και καμιά άλλη ξένη κοινότητα δεν μπορούσε να τους φθάσει σε αριθμό. Υπολογίζεται ότι οι Έλληνες της Αιγύπτου μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 50 ήταν πάνω από 150.000. Ωστόσο, οι πιο πρόσφατες στατιστικές αναφέρουν ότι ο αριθμός τους έχει συρρικνωθεί σε μόνο 2.000, αν και εξακολουθούν να είναι η κυρίαρχη ξένη κοινότητα στην Αίγυπτο, έχοντας ζήσει για αιώνες σε αυτή τη χώρα σε αρμονία και αμοιβαίο σεβασμό με τους Αιγύπτιους αδελφούς τους. Οι Έλληνες υπήρχαν στην Αίγυπτο, ακόμη και πριν από τον Μέγα Αλέξανδρο, ο οποίος αποφάσισε να ιδρύσει την πόλη του στην βόρρεια ακτή της χώρας. Οι Έλληνες ήταν δυνατό να βρεθούν να ζουν στην Άνω Αίγυπτο, το Κάϊρο και το Δέλτα, αλλά πάντα λάτρευαν ιδιαίτερα να ζουν στην Αλεξάνδρεια. Η ιστορία της σύγχρονης ελληνικής κοινότητας στην Αίγυπτο άρχισε κατά την εποχή του Μοχάμεντ Αλί Πασά, ηγεμόνα της Αιγύπτου, αλλά ο ίδιος γεννήθηκε στην Καβάλα, στην Ελλάδα, και ήταν πολύ περήφανος για την κληρονομιά του και ειδικά για το ήθος των Ελλήνων και την εργατικότητά τους. Μόλις έγινε ηγέτης της Αιγύπτου, ενθάρρυνε τους Έλληνες να μεταναστεύσουν στην Αίγυπτο. Πολλοί το έκαναν, και η θετική συμβολή και τα επιτεύγματά τους είναι εμφανείς σε όλες σχεδόν τις πτυχές της αιγυπτιακής ζωής. Για παράδειγμα, το πολύ όμορφο Μοχάμεντ Αλί Πασά Τζαμί στη περιοχή της ακρόπολης του Καΐρου, όπου είναι θαμμένα τα λείψανά του. Ο σχεδιασμός και η εκτέλεση αυτού του υπέροχου τζαμιού ήταν η ευθύνη ενός Έλληνα αρχιτέκτονα που αντίγραψε ακριβώς το Καθεδρικό Ναό της Αγίας Σοφίας, της παλαιότερης εκκλησίας του Χριστιανισμού, που χτίστηκε στην Κωνσταντινούπολη (σήμερα είναι γνωστή ως Ισταμπούλ) πίσω στον έκτο αιώνα μ.Χ.. Η απανταχού παρουσία τους ήρθε σε ένα απότομο τέλος με την Επανάσταση του 1952 και την επακόλουθη εθνικοποίηση της ιδιωτικής ιδιοκτησίας, ιδίως το 1961. Οι Έλληνες έφυγαν κατά εκατοντάδες και χιλιάδες και η κάποτε υπερήφανη κοινότητα μειώθηκε σε λιγότερο από χίλια άτομα στην Αλεξάνδρεια. Ο ελληνικός πληθυσμός της Αλεξάνδρειας αριθμούσε κάποτε 150.000. Έμποροι, επιχειρηματίες, φιλάνθρωποι και καλλιτέχνες δρούσαν μέσα την κοσμοπολίτικη κοινωνία της Αλεξάνδρειας. Την κληρονομιά τους είναι δυνατό για κάποιο να τη δει ακόμα και σήμερα, όχι μόνο την ιστορική τους επιρροή, τα γραπτά τους, τις διδασκαλίες και την επιρροή τους στην κοινωνία της Αιγύπτου και της Ελλάδας, αλλά και στα υπέροχα κτίρια που έχουν σχεδιάσει και κατασκευάσει- νοσοκομεία, εκκλησίες, σχολεία, άλλα δημόσια κτίρια και αρχοντικά. Δυστυχώς, η ελληνική κοινότητα της Αλεξάνδρειας έχει συρρικνωθεί σε μόνο 800 ανθρώπους και πολλές από τις επιχειρήσεις, τους συλλόγους, τα νοσοκομεία και τα σχολεία τους έχουν κλείσει, όμως πολλές από τις εκκλησίες και τα επιβλητικά νεοκλασικά κτίρια παραμένουν. Το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής έχει την ιστορική του βάση στην Αλεξάνδρεια, όπου ιδρύθηκε από τον Άγιο Μάρκο τον Αποστόλο στο 63 μ.Χ.. Το Πατριαρχείο είναι υπεύθυνο για την πνευματική και θρησκευτική ευημερία των περίπου 150.000 Ελλήνων που ζουν στην Αφρική, καθώς και ένα επιπλέον 500.000 Ορθοδόξων Χριστιανών σε όλη την περιοχή. Η Ελληνική Κοινότητα της Αλεξάνδρειας (γνωστή ως EKA) έχει ως στόχο να εξασφαλίσει τις καλύτερες δυνατές ευκαιρίες και προϋποθέσεις για τη συνέχιση του Ελληνισμού στην Αίγυπτο και την καλλιέργεια των πολιτιστικών ανταλλαγών ανάμεσα στην Ελλάδα και την Αίγυπτο. Για το σκοπό αυτό, η EKA πρότεινε την ίδρυση και λειτουργία της Αρχαιολογικής Σχολής Κλασικών Σπουδών και που να φέρει το όνομα του Μεγάλου Αλεξάνδρου, στα κτίρια της τελευταίας ελληνικής συνοικίας στο Chatby, Αλεξάνδρειας, ένα χώρο 40.000 τετραγωνικών μέτρων, που ανήκει εξ ολοκλήρου στην Ελληνική Κοινότητα της Αλεξάνδρειας. Ο Edmond Nicola Kasimates, ο πρόεδρος του Ελληνικού Ναυτιλιακού Ομίλου Αλεξανδρείας, λέει ότι περίπου 5.000 Έλληνες επισκέπτονται την Αλεξάνδρεια ετησίως για να τιμήσουν τη γέννησή τους στην Αλεξάνδρεια. "Ο Κυβερνήτης της Αλεξάνδρειας, Abdel-Sallam el-Mahgoub, του αρέσει να τους καλωσορίζει στην Αλεξάνδρεια προσωπικά," είπε ο Kasimates στο περιοδικό Akher Saa. Η Ελληνική Κοινότητα ιδρύθηκε για πρώτη φορά μαζί με το πρώτο προξενείο το 1834. Δημιούργησε επίσης, μια σειρά από επιχειρήσεις κοινής ωφελείας, όπως είναι το πρώτο νοσοκομείο, το πρώτο θέατρο, το πρώτο ερευνητικό κέντρο και το πρώτο γήπεδο. Οι Έλληνες της Αιγύπτου ήταν πολύ εργατικοί, τόνωσαν την οικονομία και την ευημερία της δεύτερης πατρίδας τους. Αλλά η σχέση τους με την Αίγυπτο ήταν πολύ περισσότερο από μια απλή εμπορική επιχείρηση, χαρακτηρίζεται από μια πραγματική και βαθιά ριζωμένη ζεστασιά και αγάπη μεταξύ των Ελλήνων και της θετής χώρα τους. Οι δεσμοί μεταξύ Ελλήνων και Αιγυπτίων παραμένουν ισχυροί. Επί του παρόντος, 120.000 Αιγύπτιοι ζουν και εργάζονται στην Ελλάδα, και πολλοί από αυτούς έχουν παντρευτεί Έλληνες, ιδρύοντας βαθιές ρίζες, βρίσκοντας μια υποδοχή που θα ήταν δύσκολο να βρουν πουθενά αλλού. Στην πραγματικότητα, οι βαθιές ιστορικές, οικογενειακές και πολιτιστικές ρίζες μεταξύ των Αιγυπτίων και Ελλήνων ανάγονται πίσω σε χιλιάδες χρόνια.

Πηγή : Εδώ και Εδώ

Μετάφραση Noctoc

Accounts of the demise of the once-glorious Greek presence in modern Egypt like to employ the last line of Constantine Cavafy's poem, The God Abandons Antony, as their epigraph: "say goodbye to her, to the Alexandria you are losing." The famous poet was the most important Greek literary figure to live in twentieth-century Egypt. Yet this particular poem was written in 1911, a moment in which the Greeks were still thriving in Egypt. And when the decline came, a little after Cavafy died in 1933, it was not rapid but gradual. The Greek farewell to Alexandria was a long goodbye.
The Greeks were once the dominant foreign community in Egypt and no-one else could match them in numbers. They were estimated to be wellover 150,000 in Egypt until the early 1950s. However, recent reportssay their numbers have dwindled to a mere 2,000, although they are still the dominant foreign community in Egypt, having lived for centuries in this country in harmony and reciprocal respect with their Egyptian brothers. Greeks have been in Egypt since even before Alexander the Great decided to found his city on the North Coast. They could be found in Upper Egypt, Cairo and the Delta, but they have always been particularly fond of Alexandria. The history of the modern Greek community in Egypt began with the Mohammed Ali era. Mohammed Ali Pasha, ruler of Egypt, was himself born in Cavalla, Greece and he took great pride in his heritage and especially in the hard-working ethos of the Greeks. Upon becoming the leader of Egypt, he encouraged the Greeks to immigrate to Egypt. Many did, and their positive contributions and achievements are evident in almost every facet of Egyptian life; for example, the very beautiful Mohammed Ali Pasha Mosque in the grounds of the Citadel, where his remains are buried. The design and execution of this wonderful mosque was the responsibility of a Greek architect who copied exactly the Agia Sophia Cathedral, the oldest church in Christianity, that was built in Constantinople (nowadays known as Istanbul) back in the sixth century AD. Their overwhelming presence came to an abrupt end with 1952 Revolution and the subsequent nationalization of private property, especially in 1961. Greeks fled by hundreds and thousands and the once proud community was reduced to less than a thousand in Alexandria. The Greek population of Alexandria once numbered some 150,000. Traders, businessmen, philanthropists and artists moved among the cosmopolitan society of Alexandria. Their legacy is still to be seen today, not only in their historical influence, their writings, teachings and their influence on the society of Egypt and Greece, but also in the splendid structures which they designed and built-hospitals, churches, schools, other public buildings and mansions. Sadly, the Hellenic community of Alexandria has dwindled to a mere 800 and many of the businesses, clubs, hospitals and schools have closed, but a lot of the churches and grand neo-classical buildings remain. The Orthodox Patriarchate of Alexandria and All Africa has its historical base in Alexandria where it was founded by the Saint Mark the Apostle in AD 63. The Patriarchate is responsible for the spiritual and religious well-being of some 150,000 Greeks living in Africa, as well as a further 500,000 Orthodox Christians throughout the region. The Hellenic Community of Alexandria (known as EkA) aims to ensure the best possible opportunities and conditions for the continuation of Hellenism in Egypt and cultivating cultural exchange between Greece and Egypt. To this end, EKA has proposed the foundation and operation of a School of Archaeological and Classical Studies bearing the name Alexander the Great’ within the buildings of the last Greek Quarter in Chatby, Alexandria, an area of 40,000 square meters, entirely owned by the Hellenic Community of Alexandria. Edmond Nicola Kasimates, the Chairman of the Greek Maritime Club in Alexandria, says about 5,000 Greek people visit Alexandria annually to commemorate their birth in Alexandria. "The Governor of Alexandria, Abdel-Sallam el-Mahgoub, likes to welcome them in Alex personally," Kasimates told Akher Saa magazine. The Greek community established its first popular society and first consulate in 1834. It also established a number of public utilities such as the first hospital, the first theatre, the first research center and the first sports stadium. The Greeks in Egypt were very industrious, boosting the economy and prosperity of their second home. But the relationship was far more than just a business and commercial one, rather being characterized by a genuine and deep-rooted warmth and love between the Greek people and their adopted country. The ties between Greeks and Egyptians remain strong. Currently, 120,000 Egyptians live and work in Greece, and many of them have married Greeks, establishing deep roots, finding a welcome it would be difficult to find anywhere else. In fact the deep historical, family and cultural roots between Egyptians and Greeks stretch back thousands of years.

Source: Here and here

Ελληνικό Σχολείο Μανσούρας, Αίγυπτος - Greek School of Mansoura, Egypt

Δευτέρα, 14 Δεκεμβρίου 2009

Το Τουρκοκυπριακό χωρίο Φάσλι στην επαρχία Πάφου - The Turkish Cypriot village of Fasli in the Paphos District

Το Φάσλι είναι ένα αμιγές τουρκοκυπριακό χωριό της επαρχίας Πάφου, περίπου 10 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της Πόλης Χρυσοχούς.
Το Φάσλι είναι κτισμένο σε μέσο υψόμετρο 500 μέτρων. Η περιοχή του είναι διαμελιμένη από αρκετά ρυάκια που χύνονται είτε στον κόλπο της Χρυσοχούς, είτε στη δυτική θαλάσσια περιοχή της Πάφου. Η θέση του χωριού στο οροπέδιο της Λαόνας επιτρέπει εξαιρετική θέα τόσο προς τον Κόλπο της Χρυσοχούς, όσο και προς το γειτονικό δάσος του Ακάμα.
Από γεωλογικής απόψεως, στη διοικητική έκταση του χωριού κυριαρχούν οι αποθέσεις του σχηματισμού των Μαμωνιών και οι λάβες και διαβάσες του Οφιολιθικού Συμπλέγματος του Τροόδους. Πάνω στα πετρώματα αυτά αναπτύχθηκαν εδάφη του σχηματισμού των Μαμωνιών, φαιοχώματα και πυριούχα εδάφη.
Το Φάσλι δέχεται μια μέση ετήσια βροχόπτωση περί τα 610 χιλιοστόμετρα Στο χωριό, προτού εγκαταλειφθεί από τους κατοίκους του, εκαλλιεργούντο κυρίως τα σιτηρά. Μεγάλο μέρος της διοικητικής του έκτασης καταλαμβάνεται από το κρατικό δάσος του Ακάμα.
Από συγκοινωνιακής απόψεως, το Φάσλι βρίσκεται δίπλα στον δρόμο (ένα μέρος του είναι σκυρόστρωτος) Ανδρολίκου - Ίνιας. Από το χωριό Ανδρολίκου, που βρίσκεται στα βορειοανατολικά του, απέχει περί τα 3 χιλιόμετρα, και από τα χωριά Ίνια και Δρούσια, που βρίσκονται στα νοτιοανατολικά του, περί τα 4 χιλιόμετρα.

Το χωριό γνώρισε πληθυσμιακές αυξομειώσεις Το 1881 οι κάτοικοί του ήσαν 60 που μειώθηκαν στους 41 το 1891, αυξήθηκαν στους 44 το 1901, στους 46 το 1911, στους 68 το 1921, μειώθηκαν στους 39 το 1931 αλλά αυξήθηκαν στους 70 το 1946, στους 76 το 1960 και τους 99 το 1973. Μετά την τουρκική εισβολή του 1974 οι Τουρκοκύπριοι κάτοικοι του Φάσλι εξαναγκάστηκαν από την ηγεσία τους να εγκαταλείψουν το χωριό τους και να μεταφερθούν, μαζί με όλους τους άλλους Τουρκοκύπριους των ελεύθερων περιοχών για εγκατάσταση στις κατεχόμενες περιοχές. Η μεταφορά τους έγινε το 1975. Το χωριό, μέχρι πρόσφατα εξακολουθούσε να είναι εγκαταλειμμένο και σε κατάσταση ερειπίων, όμως τα τελευταία χρόνια μερικά σπίτια έχουν επιδιορθωθεί από Ελληνοκύπριους που τα νοικιάζουν από το κράτος ως εξοχικές κατοικίες.
Το χωριό δεν απαντάται σε μεσαιωνικές πηγές, τουλάχιστον με τη σημερινή του ονομασία. Σύμφωνα όμως προς την επικρατούσα άποψη, το χωριό οφείλει την ονομασία του πιθανώς σε επιζών αρχαίο τοπωνύμιο, που μερικοί συσχετίζουν με την αρχαία ελληνική πόλη Φάσηλις της Μικράς Ασίας . Δεν μπορεί βέβαια να αποδειχθεί οποιαδήποτε αρχαία σχέση της περιοχής αυτής της Κύπρου με την πόλη Φάσηλις, και η σχετική θεωρία βασίζεται μόνο στην ομοιότητα των δύο ονομασιών. Εάν υπήρχε στην περιοχή του χωριού Φάσλι αρχαίος οικισμός, τούτο είναι άγνωστο.Σε χάρτη της περιόδου της βενετοκρατίας σημειώνεται στην περιοχή οικισμός με την ονομασία Masmi που κατά τον Ν. Γ. Κυριαζή, ίσως επρόκειτο για το χωριό Φάσλι με παρεφθαρμένη απόδοση της ονομασίας του.
Στο χωριό Φάσλι υπάρχουν τα ερείπια εκκλησίας αφιερωμένης στον άγνωστο Άγιο Κάρυο. Μερικοί πιστεύουν ότι ο Άγιος Κάρυος είναι παραφθορά του ονόματος "Άγιος Μακάριος". 'Ομως , πρώτα, πρώτα , το όνομα "Κάρυος" γράφεται με ύψιλον και όχι με γιότα, ενώ η παρουσία του ονόματος "Κάρυος" σε κατοίκους της περιοχής, υποδεικνύει ότι πρόκειται για κάποιο τοπικό άγιο. Αυτό όμως που έχει περισσότερη σημασία είναι ότι η ύπαρξη της εκκλησίας του Αγίου Κάρυου στο χωριό παραπέμπει σε καιρούς όπου οι κάτοικοι του ήταν Έλληνες και Χριστιανοί. Προφανώς κατά την Τουρκοκρατία να είχαν ασπαστεί το Ισλάμ για να γλυτώσουν τους τουρκικούς φόρους, αλλά να έμειναν κρυφά Χριστιανοί, δηλαδή θα ήταν Λινοβάμβακοι. Με την πάροδο του καιρού όμως, τουρκοποιήθηκαν πλήρως.

Πηγή : Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια

Fasli is a wholly Turkish Cypriot village in the Paphos district, about 10 kilometers southwest of Polis Chrysochou. Fasli is built at an average altitude of 500 meters. The area is cut through by several streams, which flow either to the Bay of Chrysochou, or to the western sea area of Paphos. The position of the village on the plateau of Laona, allows excellent views of both the Bay of Chrysochou, and the nearby Akamas forest.
From a geological point of view, the administrative area of the village is dominated by the formation of deposits and lavas of Mamonia and crossings to the Troodos ophiolite Complex. Over these rock territories, the formation of Mamonia was developed, which is composed of grey and pytite earth. Fasli receives an average annual rainfall of 610 mm. Before being abandoned by its inhabitants, mainly cereals were cultivated in the village. Much of its administrative area is occupied by the Akamas state forest. As for transportation, Fasli is next to the road (part of it is dirt road) between Androlikou and Innia villages. The village of Androlikou, which is located in the northeast, is about 3 kilometers away, while the villages of Droushia and Innia, which are located in the southeast, are about 4 kilometers away.

The village has experienced population fluctuations In 1881 the inhabitants were 60, but were reduced to 41 in 1891, increasing to 44 in 1901, to 46 in 1911, to 68 in 1921, but decreased to 39 in 1931, while they increased to 70 in 1946, to 76 in 1960, and 99 in 1973. After the Turkish invasion of 1974, the Turkish Cypriot inhabitants of Fasli were forced by their leadership to abandon their village and moved, along with all other Turkish Cypriots in the free areas, for settlement in the occupied territories. The move took place in 1975. The village until recently was still abandoned and was in a state of ruins, but in recent years some houses have been repaired by Greek Cypriots who rent them from the state as vacation homes.
The village does not appear in medieval sources, at least in its present name. However, according to the prevailing view, the village possibly owes its name to a surviving ancient place name, which some associate with the ancient Greek city of Fasilis in Asia Minor.
However, there is no prove of any link between this region of Cyprus with the ancient city of Fasilis, and the related theory is based only on the similarity of the two names. If there was an ancient settlement near the village of Fasli, this settlement today is unknown.
A map of the period of Venetian rule shows a settlement in the area called Masmi, which N. G. Kyriazis, claims that it might be the village of Fasli with a corrupt version of its name. In the village of Fasli, there are ruins of a church dedicated to the unknown Saint Karyos. Some believe that Saint Karyos is a corruption of the name "Saint Makarios". First of all, the name "Karyos" is spelled with a y and not an i, while the presence of the name "Karyos" to residents of the area, suggests that this is a local saint. But what matters most is that the existence of the church of Saint Karios in the village refers back to a time when its inhabitants were Greek and Christian. Apparently during the Ottoman Period, they had embraced Islam in order to escape the Turkish taxes, but remained Christians in secret, a sect known as Linovamvakoi. Over time, however, they became fully Turkified.

Source : The Great Cyprus Encyclopaedia