ένα μη κερδοσκοπικό και μη εμπορικό πολιτιστικό ιστολόγιο - a non profit and a non commercialized cultural blog

Κυριακή, 24 Ιανουαρίου 2010

Οι Άγιοι Ηλιόφωτοι οι εν τω όρει Κορώνη της Αχεράς ασκήσαντες - The Heliophotoi Saints who lived as hermits on Mount Kononi of Achera

Αλαμανίας τους γενναίους μάρτυρας, τους τα της γης καταλιπόντας άπαντα, συνελθόντες ευφημήσωμεν αστέρας ως φαιδρούς, Ηλιόφωτον, Επαφρόδιτον, Αμμώνιον, και Χουλέλαιον ομού συν τούτοις και Ευσθένιον καταστέψωμεν, χορείαν τιμών τες την πεντάριθμον.

Απολυτίκο Αγίων Ηλιόφωτων

Στην περιοχή του σήμερα εγκαταλελειμμένου Τουρκοκυπριακού χωριού Άγιοι Ηλιόφωτοι υπάρχει το παρεκκλήσι των Αγίων Ηλιόφωτων ή Αλιφώτες το οποίο διοικητικά, όπως και όλη η περιοχή ανήκει στην Κάτω Μονή. Τα ονοματα των Αγίων Ηλιοφώτων όπως είναι γραμμένα στις ιέρες εικόνες τους είναι: Επαφρόδιτος, Αμμώνιος, Χουλέλαιος, Ευσθένιος και Ηλιόφωτος. Ο Ηλιόφωτος ήταν ο αρχηγός τους, ο οποίος ήταν ιερέας και πνευματικός τους παρέρας, αφού παρουσιάζεται στις εικόνες να ευλογεί κρατώντας ειλατίριον η ευαγγέλιον. Από αυτόν μάλιστα πήραν κι οι υπόλοιποι το όνομα Ηλιόφωτοι με το οποίο είναι και γνωστοί μεταξύ του λαού της Κύπρου. Οι δε Ευσθένιος και Xουλέλαιος ήσαν βοσκοί και τους βοηθούσαν οι άλλοι στο άρμεγμα, διότι αυτοί οι δύο παρουσιάζωνται στις εικόνες να κρατούν γκλίτσες. Σύμφωνα με την ιστορική παράδοση και τούτοι οι Άγιοι ήσαν από τους τριακόσιους Αλαμάνους που ήρθαv στην Κύπρο μετά τη δεύτερη Σταυροφορία. Όταν το πλοίο τους τσακίστηκε στα νερά της Πάφου εξ αιτίας μιας δυνατής τρικυμίας, οι Αλαμάνοι αυτοί Άγιοι σκορπίστηκαν στο νησί και συνέχισαν εδώ την ασκητική ζωή τους στα μέρη που διάλεξαν. Αφού λοιπόν ήρθαν οι Άγιοι στη Κύπρο , ύστερα από αρκετή περιπλάνηση, ανέβηκαν στο βουνό Κορώνη, ένα βουνό κοντά στο χωριό Κάτω Μονή. Εκεί έστησαν το ασκητήριό τους σε δύο σπηλιές που βρήκαν στην κορφή του βουνού και έκαναν πηγή νερού η οποία υπάρχει μέχρι σήμερα. Τα πρόβατα κι οι αίγες τους πλήθαιναν καθημερινά κι έγιναν εκατοντάδες πολλές, πράγμα που διαπιστούται από την έκταση του χώρου που κρατούσε η μάνδρα τους. Και σήμερα σώζονται ακόμη στο χωριό Κάτω Μονή οι «Αγιόμανδρες των Ηλιοφώτων» με τα πέτρινα γαλευτήρια, που ήταν λαξευμένα απάνω στον βράχο και τ' αυλάκια που μετέφεραν το γάλα από το ένα γαλευτήρι στο άλλο κι υστέρα σμιγόταν όλο μαζί. Ή όλη έκταση υπολογίζεται γύρω στα δώδεκα περίπου στρέμματα. Όταν οι Κύπριο έμαθαν την έλευσι των Αγίων, τους επισκέπτονταν συχνά και τους συμβουλεύοντο πνευματικά, και οι Άγιοι τους εδιναν όχι μόνο πνευματική τροφή αλλά ελεούσαν και τους φτωχούς της περιοχής δίδοντας τους τα γαλοκτομικά τους προϊόντα. Σύμφωνα με τη παράδοση, όταν ο ηγεμόνας του νησιού Σαββίνος έμαθε για τους Αγίους, τους κάλεσε κοντά του ζητώντας από αυτούς να αρνηθούν τον Χριστό. Οι Άγιοι Ηλιόφωτοι ομολόγησαν με θάρρος την πίστη τους ενώπιον του ηγεμόνα, ο οποίος διέταξε και τους μαστίγωσαν ανελέητα ξεσχίζοντας τις σάρκες τους, ενώ στο τέλος τους αποκεφάλισε. Οι πιστοί ενταφίασαν τα άγια λείψανα των μαρτύρων σε δύο σπηλιές, τα οποία βρέθηκαν μετά από χρόνια εξαιτίας των πολυάριθμων θαυμάτων που γίνονταν και γίνονται ακόμη στον τόπο αυτό. Μετά από πολλά χρόνια οι πιστοί της περιοχής έχτισαν εκκλησία εις τιμήν τους. Η εκκλησία των Αγίων με τη πάροδον του χρόνου εξελίχθηκε σε Μονή, η οποία πάλι καταστράφικε και τώρα υπάρχει μονάχα η εκκλησία τους που ξαναχτίστηκε το 1750. Εκεί που υπάρχει τώρα το χωριό Κάτω Μονή, υπήρχεν άλλη Μονή η οποία για να ξεχωρίζει από τη ‘πάνω Μονή’ των Αγίων Ηλιοφώτων ονομάσθηκε Κάτω Μονή. Φορητή εικόνα των Άγιων Ηλιοφώτων του 1874, υπάρχει στη νέα εκκλησία της Παναγίας Χρυσοπαντάνασσας στη Μαλούντα Λευκωσίας, δίπλα της οποίας υπάρχει και προσκυνείται μια ολόλευκη κάρα, τις οποίες εικόνα και κάρα, σύμφωνα με τη τοπική παράδοση, μετέφερε στη Μαλούντα πριν από πολλά χρόνια κάπιος καλόγερος, ο οποίος εγκατέλειψε το ασκητήριο του στούς Αγίους Ηλιόφωτους κι΄ εγκαταστάθηκε στη Μαλούντα.

Η μνήμη των Αγίων Ηλιοφώτων εορτάζεται στις 13 Ιουλίου με μεγάλη πανήγυρη η οποία γίνεται στην εκκλησία τους.


In the vicinity of the today abandoned Turkish-Cypriot village of Ayioi Heliophotoi, the small church of the Heliophotoi Saints (also known as Aliphotes) is to be found. Administratively, as with all the region it belongs to the village of Kato Moni. The names of the Heliophotoi Saints (Ayioi Heliophotoi) according to the way they are written on their icons are as follows: Epafroditos, Ammonios, Houlelaios, Efsthenios and Heliophotos. Heliophotos was their leader, who was also a priest and their spiritual father and he is presented in the icons blessing and holding the Gospel. It is from him that the rest of the Saints took their name from and are known as Heliophotoi (plural for Heliophotos) among the people of Cyprus. Efsthenios and Houlelaios were shepherds because these two are presented holding shepherd's sticks, and the others helped them in the milking. According to historical tradition these Saints were among the three hundred Alaman, Christian refugees who came to Cyprus after the second Crusade, after their boat crushed in the waters of Paphos, from the sea waves. These Alaman Saints were scattered on the island and continued here their hermit life in the parts of the island which they chose to go. Therefore, after these particular Saints came to Cyprus, and after roaming around the island, they went up to the mountain of Koroni, a mountain near the village of Kato Moni. There, they set up their hermitage in two caves, which they found at the top of the mountain, and made a water spring which exists up to this day. Their sheep and their goats multiplied daily and came to be counted in many hundreds, something which can be confirmed by the large area of land where they kept their animal pens. These animal pens still survive to this day in the village of Kato Moni and are known as "the goat-pens of the Heliophotoi Saints". They survive along with the stone milking places, which they carved above in the rock, along with the ditches which transported the milk from the milking places which brought all the milk together in one big stone pool. In all its extent, their land is calculated to be roughly around twelve acres. When the Cypriots learned of the arrival of the Saints, they visited them often to take spiritual advice , and the Saints in return not only gave them spiritual food, but also gave to the poor of the region, their dairy products.

According to tradition, when the sovereign of the island who went by the name of Savvinos learned about the Saints, he called them to him, asking them to deny Christ. The Heliophotoi Saints, with courage admitted their faith in front of the sovereign, who in return ordered for them to be whipped mercilessly, cutting their flesh, and in the end he cut off their heads. The faithful afterwards buried the bodies of the Saints in the two caves. They were found after many years due to the many miracles that were and are still taking place at this place. After many years had passed by, the faithful of the region build a church to their honour. This church dedicated to the Saints with the passing of time had evolved into a monastery, which again was destroyed and now only their church exists, rebuild in 1750. In the place where now the village of Kato Moni is (in Greek it means "Lower Monastery''), there used to be another monastery and was called as such, in order for it to be distinguished from the "Upper Monastery" of the Heliophotoi Saints. A portable icon of the Heliophotoi Saints, which was painted in 1874, exists in the new church of the Virgin Mary of Chrysopantanassa in the village of Malounta in Nicosia, next to which there is also a very white coloured skull which according to local tradition, they were both transported to the village of Malounta many years ago by a monk, who abandoned the hermitage of the Heliophotoi Saints, and took residence in Malounta.

The memory of the Heliophotoi Saints is celebrated on July 13th with as big religious fair which takes place at their church.

1 σχόλιο:

  1. Genial brief and this fill someone in on helped me alot in my college assignement. Gratefulness you on your information.

    ΑπάντησηΔιαγραφή