ένα μη κερδοσκοπικό και μη εμπορικό πολιτιστικό ιστολόγιο - a non profit and a non commercialized cultural blog

Τετάρτη, 13 Ιανουαρίου 2010

Ο Κύπριος Άγιος Αθανάσιος ο Πεντασχοινίτης - Saint Athanasios Pentaschoinitis the Cypriot

Ο Άγιος Αθανάσιος ο Πεντασχοινίτης ήταν γέννημα θρέμμα της Κύπρου, τοπικός δηλαδή άγιος. Καταγόνταν από το χωριό Πεντάσχοινον που τώρα δεν υπάρχει, αλλά κείται σε ερείπια νοτίως του χωριού Άγιος Θεόδωρος της επαρχίας Λάρνακος. Εκεί σώζονται επίσης τα ερείπια εκκλησίας αφιερωμένης στον Άγιο που πρέπει να ήταν περικαλλής και λαμπρή όταν υπήρχε στις δόξες της.
Στο δάπεδο της εκκλησίας υπήρχαν δυο οπές που οδηγούσαν σε υπόγειο σήραγγα, που έφτανε μέχρι τη θάλασσα και χρησίμευε για διαφυγή σε καιρό κινδύνου. Το δέπεδο της εκκλησίας σήμερα είναι καλυμμένο με τα ερείπια της εκκλησίας.
Ο Ναός του Αγίου Αθανασίου του Πεντασχοινίτου καταστράφηκε από σεισμό την Κυριακή 24 Απριλίου 1491. Το αυτό αναφέρει και ο Γερμανός περιηγητής Δούκας της Βαυαρίας Αλέξανδρος. Ο δε Κύπριος ιστορικός Νεοκλής Γ. Κυριαζής αναφέρει ότι το χωριό Πεντάσχοινο εξαφανίστηκε τον δέκατο όγδοόν αιώνα. Μια τοπική παράδοση υποστηρίζει ότι το Πεντάσχοινο καταστράφηκε από επιδρομές πειρατών.
Ο Άγιος Αθανάσιος σύμφωνα με τον μεσαιωνικό Κύπριο χρονογράφο Λεόντιο Μαχαιρά έκαμνε θαύματα και παρείχε ιάσεις στους ασθενείς. «Και ο Άγιος Αθανάσιος ο Πεντασκοινίτης απέ το Πεντάσκηνο και βρύει ιάματα». Δεν σώζονται στοιχεία ούτε ακριβείς αποδείξεις αν ο Άγιος ήταν μάρτυρας ή λαϊκός (όπως οι Άγιοι Ανάργυροι) ή δια Χριστόν σαλός ή μοναχός ή ασκητής. Πάντως τοιχογραφίες της μορφής του Αγίου Αθανασίου του Πεντασχοινίτου που υπάρχουν στην Ιερά Μονή Αμασγούς στο Μονάγρι και στο τοιχογραφημένο παρεκκλήσι του Αγίου Σωζομένου στο χωριό Γαλάτα, παριστάνεται σαν διάκονος. Ενώ στο χωριό Άγιος Θεόδωρος Λάρνακος υπάρχει φορητή εικόνα του Αγίου που ζωγραφίστηκε κατά τα μέσα του δέκατου εννάτου αιώνα περίπου και παριστάνεται ο Άγιος αγένειος βοσκός κρατώντας με το αριστερό του χέρι ποιμενική γκλίτσα και με το δεξί του Σταυρό, όπως ο Άγιος Μάμας και ο Άγιος Σώζων ο Κύπριος. Κατά πάσαν όμως πιθανότητα ο Άγιος Αθανάσιος πρέπει να ήταν όσιος ασκητής της περιοχής διότι και ο Άγιος Ιωάννης ο Λαμπαδιστής ήταν όσιος ασκητής στην περιοχή της Μαραθάσας και πουθενά δεν αναφέρεται στο βίο του ότι ήταν διάκονος και όμως ζωγραφίζεται στις εικόνες σαν διάκονος.
Τον Άγιο Αθανάσιο τον Πεντασχοινίτη, η κοινότητα Αγίου Θεοδώρου, γιορτάζει στην κεντρική εκκλησία του Αγίου Θεοδώρου, στις 10 Ιουλίου όπου γίνεται και η λιτάνευση της Άγιας εικόνας του Αγίου.

Saint Athanasios Pentaschoinitis is an offspring of Cyprus born and bred on the island, in other words he is local saint. He came from the village of Pentaschoino which no longer exists, but lies in ruins south of the village of Agios Theodoros in Larnaca. There, at this village, are also the ruins of a church dedicated to the Saint which was once beautiful and brilliant when it existed in its days of glory. On the floor of the church there are two holes leading to an underground tunnel, which end up to the sea and were used for escape in times of danger. The floor of the church is now covered with the ruins of the church.
The church of Saint Athanasios Pentaschoinitis was destroyed by an earthquake on Sunday, April 24, 1491. The same is stated by the German traveler Alexander, Duke of Bavaria. The Cypriot historian Neoklis G. Kyriazis states that the village of Pentaschoino disappeared in the eighteenth century. A local tradition maintains that Pentaschoino was destroyed by pirate raids. According to the medieval Cypriot chronicler Leontios Machairas, Saint Athanasios made miracles and cured the diseases of patients. "And Saint Athanasios Pentaskoinitis from Pentaskoino cures diseases". There are no data saved nor accurate evidence if the Saint was a Martyr or a layman (like the Anargyroi Saints) or if he was a Holy Fool for Christ or a monk or a hermit. However, on murals baring the image of Saint Athanasios Pentaschoinitis in the Monastery of Amasgou in Monagri village, and on murals in the chapel of Saint Sozomenos in the village of Galata, the Saint is depicted as a deacon. On the other hand, in the village of Agios Theodoros in Larnaca, a portable icon of the Saint which was painted around the mid-nineteenth century, the saint is represented as an unbearded shepherd holding a pastoral crook in his left hand and a Cross in his right hand, just like Saint Mamas and Saint Sozon the Cypriot. However, it is most likely that Saint Athanasios was an ascetic saint of the region because Saint John Lampadistis was an ascetic near the Marathasa Region as well, and nowhere in his biography is it refered that he was a deacon, but on his icons he is painted as a deacon.
The memory of Saint Athanasios Pentaschoinitis is celebrated in the village of Agios Theodoros of the Larnaca district at the central church dedicated to Saint Theodoros, on July 10 and with a procession of the Holy icon of the Saint.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου