ένα μη κερδοσκοπικό και μη εμπορικό πολιτιστικό ιστολόγιο - a non profit and a non commercialized cultural blog

Δευτέρα, 8 Φεβρουαρίου 2010

Ο Άγιος Κοσμάς ο Ποιητής (Μελωδός) - Saint Cosmas the Poet (Melodist)

Ούράνιον άμιλλαν, διατυπών εν σαρκί, επίγειον αίνεσιν, τω εν υψίστοις θεώ, πανσόφως συνήρμοσας· συ γαρ ώσπερ κιθάρα, της ευσήμου σοφίας, ήνεσας υψηγόρως, του Σωτήρος την δόξαν. Διό σε Κοσμά θεηγόρε, ύμνοις γεραίρομεν.

Απολυτίκιο Αγίου Κοσμά του Ποιητή

Ένας από τους πιο κορυφαίους ποιητές της Εκκλησίας μας, ο Άγιος Κοσμάς ο Ποιητής ή Μελωδός, γεννήθηκε περί το 685, μάλλον στη Δαμασκό, και έμεινε ορφανός σε μικρή ηλικία. Τον υιοθέτησε ο πατέρας του Αγίου Ιωάννη του Δαμασκηνού, Σέργιος, πού ήταν υπουργός των οικονομικών του χαλίφη των Αράβων. Τον μεγάλωσε με την ίδια φροντίδα και επιμέλεια όπως τον φυσικό του γιό. Επειδή είχε πολλή δόξα και πλούτο, πήρε στο σπίτι του ένα πολυμαθή διδάσκαλο, τον Ιερομόναχο Κοσμά Ξένο ή Ικέτη, πού καταγόταν από τη Καλαβρία της Ιταλίας. Σ' αυτόν λοιπόν παρέδωσε τον φυσικό γιο του Ιωάννη και τον υιοθετημένο Κοσμά, για να τους μάθει όσο γίνεται καλύτερα τη θεία και ανθρώπινη σοφία. Πράγματι τα δύο παιδιά έμαθαν πολλά από τον άξιο διδάσκαλο τους, όπως θεολογία, φιλολογία, μαθηματικά, φιλοσοφία και ρητορική. Επίσης, ιδιαίτερα τους δίδαξε τη μουσική τέχνη, επειδή διέκρινε ότι οι δύο μαθητές του ήταν προικισμένοι με το μουσικό και Ιερό ποιητικό τάλαντο. Έχοντας κοινή κλίση προς το μοναχισμό, αργότερα ο Ιωάννης και ο Κοσμάς πήγαν στην Ιερουσαλήμ, και έγιναν μοναχοί στη Μονή του Αγίου Σάββα. Κατόπιν ο μεν Ιωάννης έγινε πρεσβύτερος, ο δε Κοσμάς, μετά από πολλές πιέσεις από τη Σύνοδο των Ιεροσολύμων, έγινε Επίσκοπος Μαϊουμά, πόλη παραθαλάσσια της Παλαιστίνης, επίνειο της Γάζας, πού αρχαιότερα ονομαζόταν Ανθηδών. Διεξήγαγε με πολλή επιμέλεια και ευσυνειδησία τα ποιμαντορικά του καθήκοντα και ποτέ δεν ξεχνούσε να ασχολείται με την εκκλησιαστική ποίηση. Κύριο χαρακτηριστικό της ποίησής του είναι ο ρυθμός. Ο ρυθμός τον αναδείχνει υμνογράφο και μελωδό, διότι δε συνθέτει μόνο τα ποιήματά του, αλλά και τα μελοποιεί. Έχει συντάξει πολλούς ύμνους σε Δεσποτικές και Θεομητορικές εορτές, καθώς και σε μνήμες αγίων. Εκείνο, όμως, που τον ξεχωρίζει, είναι οι Κανόνες του. Είναι από τους πρώτους που εισηγήθηκαν αυτό το υμνολογικό είδος και από τους κυριότερους συντάκτες του βιβλίου του Τριωδίου. Κανόνες του σώζονται στις Δεσποτικές εορτές: Χριστούγεννα, Θεοφάνεια, Υπαπαντή, Κυριακή των Βαΐων, Πεντηκοστή, Μεταμόρφωση, Ύψωση τιμίου Σταυρού. Από τους άλλους Κανόνες του, ξεχωρίζουμε αυτόν στην Κοίμηση της Θεοτόκου και στον Άγιο Γρηγόριο τον Θεολόγο. Συνθέσεις του Κοσμά είναι και οι Κανόνες της Μεγάλης Εβδομάδας. Πέθανε ειρηνικά και σε βαθιά γεράματα περί το 750-752 μ.Χ.

Η μνήμη του Αγίου Κοσμά του Ποιητή εορτάζεται στις 14 Οκτωβρίου

One of the leading poets of the Orthodox church, Saint Cosmas the Poet or the Melodist, was born around 685, probably in Damascus, but was orphaned at a young age. He was adopted by Sergius, the father of Saint John of Damascus, who was the minister of finance of the caliph of the Arabs. He was brought up with the same care and diligence as the natural born son. Because he had a lot of fame and wealth, Sergius took home a very well learned scholar, the Hieromonk Cosmas Xenos or Hiketis, who came from Calabria, Italy. Therefore, he put under the care of this great teacher, his natural born son John, and his adopted son Cosmas, to teach them as best as possible the divine and human wisdom. Indeed the two children learned much from this worthy teacher, such as theology, literature, mathematics, philosophy and rhetoric. He also especially taught them the art of music because he distinguished the two students as being gifted with musical and poetic talent. Having a common inclination to monasticism, John and Cosmas later went to Jerusalem and became monks at the Monastery of Saint Savvas. Later on, John went on to become a priest, while Cosmas, after much pressure from the Synod of Jerusalem, became Bishop of Maiuma, a seaside city of Palestine, the seaport of Gaza, which in ancient times it was called Anthidon. As Bishop, Cosmas conducted his pastorate duties with great care and conscientiousness, but at the same time, without neglicting to write ecclesiastical poetry. The main feature of his poetry is rhythm. Rhythm renders him a hymnographer and a melodist because not only does he compose his poems, but he also puts them to melody. He has produced many hymns, especially for Despotic and Theometoric liturgical occasions, as well as liturgies for the memories of saints. However, what distinguishes him the most are his hymn canons. He was among the first to propose this kind of hymnology and one of the main writes of the Triodion- the book of the Lenten Season. His hymn canons survive in Despotic holidays: Christmas, Epiphany, Candlemas, Palm Sunday, Pentecost, Transfiguration, Raise of the Holy Cross. Among his other hymn canons, we distinguish that for the Assumption of the Virgin Mary and that for Saint Gregory the Theologian. Compositions belonging to Cosmas are also the hymn conons of the Holy Week. He died peacefully of old age around 750-752 AD.

The memory of Saint Cosmas the Poet is celebrated on October 14

Πηγή: Εδώ

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου