ένα μη κερδοσκοπικό και μη εμπορικό πολιτιστικό ιστολόγιο - a non profit and a non commercialized cultural blog

Σάββατο, 12 Ιουνίου 2010

Ιερά Μονή Πέντε Λιθάρια ή Αποστόλου Φιλίππου στο Χωριό Όμοδος - The Monastery of Pente Litharia or Philip the Apostle in the village of Omodos

H Μονή Πέντε Λιθάρια βρίσκεται μεταξύ των χωριών Αγίου Νικολάου, του διαμερίσματος Κελοκεδάρων, και του χωριού Όμοδος, στο οποίο και ανήκει. Αρχικά η Μονή κτίστηκε στο όνομα του Τιμίου Προδρόμου. Την ονομασία «Πέντε Λιθάρια» την πήρε επειδή κοντά στη τοποθεσία που είναι κτισμένο υπήρχαν από αρχαιοτάτων χρόνων, πέντε μεγάλα λιθάρια, «διπλάσια από μιλόπετρα». Σήμερα τα λιθάρια αυτά δεν υφίστανται διότι οι αγρότες της περιοχής τα κατέκοψαν πριν περίπου 100 χρόνια για οικοδομικούς σκοπούς.
Ο αρχικός Ναός της Μονής ίσως να κτίστηκε πάνω σε αρχαίο βωμό του Απόλλωνα γιατί εκεί δίπλα στέκεται ένα μεγάλο αιωνόβιο δέντρο δάφνης του οποίου η περιφέρεια είναι 8 μέτρα και το ύψος του 17 μέτρα. Υπολογίζεται ότι η Μονή κτίστηκε πριν μερικούς αιώνες, όμως σήμερα το μόνο που σώζεται είναι ο μικρός μονόκλιτος καμαροσκέπαστος Ναός της.
Το 1735 την επισκέφθηκε ο μοναχός Βασίλειος Μπάρσκι ο οποίος γράφει: «Η Μονή έχει μικρήν Εκκλησίαν, και κελλιά, όλα σκεπασμένα με κεραμίδια. Είναι μικρή και στενόχωρη, κτισμένη τώρα τελευταία, είναι μετόχι της Τροοδιτίσσης».
Το 1773 η Μονή ανακαινίστηκε από τον Μητροπολίτη Πάφου, Άγιο Πανάρετο, ο οποίος δώρησε στη Μονή και την εικόνα του Αποστόλου Φιλίππου. Η εικόνα αυτή κοσμούσε την Μονή για αρκετές δεκαετίες γι΄αυτό και μετωνομάστηκε ως Μονή Αποστόλου Φιλίππου. Σήμερα βρίσκεται στο Ναό του Αποστόλου Φιλίππου στο χωριό Άρσος. Για μεγάλο χρονικό διάστημα στη Μονή φυλασσόταν και η κάρα του Αποστόλου Φιλίππου. Μετά την οριστική της εγκατάλειψη, το άγιο λείψανο μεταφέρθηκε στη Μονή του Τιμίου Σταυρού του Ομόδους.
Στη Μονή Πέντε Λιθάρια ανήκουν επίσης και οι τρεις αρχαίες εικόνες, του Χριστού, του Αποστόλου Φιλίππου και της Παναγίας της Ζαλιθαριώτισσας, που σήμερα βρίσκονται στο Μουσείο Βυζαντινών εικόνων της Μονής του Τιμίου Σταυρού. Η Μονή είχε και Μετόχι στη τοποθεσία «Φραχτάδες» του Ομόδους.
Τελευταίως έγιναν νέες συντηρήσεις με δαπάνες του Τμήματος Αρχαιοτήτων και βρίσκεται μόνιμα κάτω από την προστασία του. Την ημέρα της μνήμης του Αποστόλου Φιλίππου, στις 14 Νοεμβρίου, τελείται λειτουργία και σε αυτή παρευρίσκονται εκατοντάδες πιστοί για να τιμήσουν τον Απόστολο.


The Monastery of Pente Litharia (which means Five Stones in Greek) is located between the village of Agios Nikolaos of Kelokedara, and the village of Omodos, to which it also belongs. Originally, the Monastery was built in the name of John the Baptist. The Monastery came to be known by the name "Pente Litharia" because near the site were it was built, there had been from ancient times, five large stones -monoliths, "twice as big as a millstone". Today the monoliths no longer exist because the farmers of the region had cut them down about 100 years ago for construction purposes. The original church of the Monastery might have been built on an ancient altar of Apollo, because a large very old bay tree is still standing beside it whose girth is 8 meters and its height is 17 meters. It is estimated that the Monastery was built a few centuries ago, but today all that survives is its small single-aisled church with a vaulted roof.
In 1735 the Monastery was visited the monk Basil Barsky, who writes: "The Monastery has a small church and cells, all covered with tiles. It is small and cramped, build recently, it is a dependency of Trooditissisa (Monastery).
In 1773 the Monastery was renovated by the Bishop of Paphos, Saint Panaretos, who also donated to the Monastery the icon of Saint Philip. This icon adorned the Monastery for several decades, and because of this, it was renamed as the "Monastery of Saint Philip". Today this icon is kept in the church of Saint Philip in the village of Arsos. For a long time the skull of Saint Philip was also kept at the Monastery. After its final abandonment, the holy relic was transferred to the Monastery of the Holy Cross in Omodos where it is to be found today.
Belonging to the Monastery of Pente Litharia are also three ancient icons: one of Christ, one of Philip the Apostle and one of the Virgin Mary Zalithariotissa, all three currently located at the Museum of Byzantine icons of the Monastery of the Holy Cross. The Monastery also had a dependency in Omodos at a location called ''Fraktades''.
Recently there was new maintenance been made with the costs been payed by the Department of Antiquities of which the Monastery is under its permanent protection. On the feast day of Saint Philip, on November 14, a Holy Liturgy service takes place there with hundreds of faithful present who come to honour the Apostle.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου