ένα μη κερδοσκοπικό και μη εμπορικό πολιτιστικό ιστολόγιο - a non profit and a non commercialized cultural blog

Κυριακή, 6 Ιουνίου 2010

Ο Άγιος Σπυρίδων και η Κύπρος - Saint Spyridon and Cyprus

Ο άγιος Σπυρίδων, η μνήμη του οποίου τιμάται στις 12 Δεκεμβρίου, είναι ένας από τους πλέον δημοφιλείς τοπικούς Αγίους της Κύπρου, όπου αρκετές εκκλησίες είναι αφιερωμένες στη χάρη του, όπως και ένα μοναστήρι στο χωριό Τρεμετουσιά, το οποίο βρίσκεται από το καλοκαίρι του 1974, υπό τουρκική στρατιωτική κατοχή. Περισσότερα για το μοναστήρι εδώ
Ιδιαίτερες εκδηλώσεις τιμής προς τον άγιο γίνονται επίσης στην Κέρκυρα και στον Πειραιά, όπου έχει ανακηρυχθεί από τους κατοίκους τους ως πολιούχος Άγιος. Ο άγιος γεννήθηκε στο χωριό Άσσια γύρο στο 270 και σε νεαρή ηλικία νυμφεύτηκε και απέκτησε μια κόρη, την Ειρήνη. Αργότερα, όμως, υπηρέτησε ως Επίσκοπος Τριμυθούντος, από τις αρχές ως τα μέσα του 4ου αιώνα, οπότε και απεβίωσε. Αν και το όνομά του δεν συναντάται μεταξύ των υπογραφών εκείνων που συμμετείχαν στην Α' Οικουμενική Σύνοδο της Νίκαιας, το 325, εντούτοις είναι γνωστό ότι συμμετείχε σ΄αυτήν και, σύμφωνα με αρχαία παράδοση, θαυματούργησε σφίγγοντας στα χέρια του ένα κεραμίδι και διαχωρίζοντας το στα τρία στοιχεία που το είχαν σχηματίσει: χώμα, νερό, και φωτιά. Με τον τρόπο αυτό απέδειξε στον αιρετικό φιλόσοφο Άρειο ότι μπορούσε, κατά παρόμοιο τρόπο, να υπάρξει το ομοούσιο της Αγίας Τριάδας. Την ίδια περίοδο αποδίδεται και το δεύτερο θαύμα στον άγιο Σπυρίδωνα, αυτό της θεραπείας του αυτοκράτορα Κωνστάντιου, που πραγματοποιήθηκε στην Αντιόχεια, όπου ο άγιος μετέβη μαζί με τον μαθητή του άγιο Τριφύλλιο. Το Λείψανο του αγίου παρέμεινε μετά τον θάνατό του άφθαρτο και διαφυλάχτηκε στην επισκοπική του έδρα, στην Τριμυθούντα. Κατά τον 7ο αιώνα, όμως, όταν άρχισαν οι αραβικές επιδρομές, το λείψανο μετεφέρθη στην Κωνσταντινούπολη από όπου κατέληξε τελικά, το 1456, μετά την άλωση της Πόλης, στην Κέρκυρα, όπου φυλάσσεται μέχρι σήμερα.
Ήδη από τα βυζαντινά χρόνια αναφέρονται πολλά θαύματα του Αγίου, καθώς και πολλές παραδόσεις, οι οποίες διασώθηκαν στην Κύπρο μέχρι τις μέρες μας. Μεταξύ αυτών είναι και οι ακόλουθες: Κάποιος παρέδωσε τα κοσμήματα του για φύλαξη στον άγιο, ο οποίος με τη σειρά του τα έδωσε στην κόρη του Ειρήνη, που τα τοποθέτησε σε ειδικό χώρο. Στο μεταξύ η Ειρήνη απεβίωσε και όταν ο ιδιοκτήτης τους τα ζήτησε ο άγιος δεν γνώριζε που βρίσκονταν. Πήγε τότε στον τάφο της κόρης του και τη ρώτησε, οπότε εκείνη με θαυμαστό τρόπο του απάντησε και τα κοσμήματα βρέθηκαν και επεστράφηκαν. Μία άλλη φορά μπήκαν στη μάντρα του αγίου κλέφτες, όπου, όμως δέθηκαν με αόρατα δεσμά και δεν μπορούσαν να φύγουν. Το πρωί ο άγιος τους βρήκε και, αφού τους έλυσε, τους συγχώρεσε και τους χάρισε ένα ζώο, αφήνοντάς τους ελεύθερους και συνιστώντας τους να μην διαπράξουν ξανά παρόμοια πράξη. Κάποτε ένας ζωέμπορος αγόρασε από τον άγιο εκατό γίδια και πλήρωσε μόνο τα ενενήντα εννέα, γνωρίζοντας ότι ο άγιος δεν θα μετρούσε το ποσό που θα του έδινε. Ένα, όμως, από τα γίδια δεν ακολούθησε τα υπόλοιπα, παρά τις προσπάθειες του, με αποτέλεσμα να αποκαλυφθεί η πράξη του και να ζητήσει συγχώρεση. Ο άγιος τότε τον άφησε να αναχωρήσει και τον προέτρεψε να είναι έντιμος στις συναλλαγές του. Σε μια περίπτωση ένας φτωχός που δεν είχε να φάει ζήτησε από κάποιον πλούσιο, που είχε μεγάλες αποθήκες με πολλά γεννήματα, μια μικρή βοήθεια. Ο πλούσιος, όμως, αρνήθηκε και τότε ο φτωχός κατέφυγε στον άγιο, ο οποίος τον προέτρεψε να επιστρέψει στο σπίτι του και θα το εύρισκε γεμάτο αγαθά, όπως και έγινε. Το ίδιο βράδυ ο πλούσιος «τιμωρήθηκε παιδαγωγικά», αφού δυνατή βροχή κατέστρεψε την αποθήκη του. Κάποτε ο άγιος μετάτρεψε ένα φίδι σε χρυσό και το έδωσε σε ένα φτωχό που το πήρε στον δανειστή του. Αργότερα, όταν ο φτωχός ξόφλησε το χρέος του, ο άγιος ζήτησε να του επιστραφεί το χρυσό φίδι, το οποίο στη συνέχεια επανέφερε στη φυσική του κατάσταση. Μία άλλη φορά ο άγιος προκάλεσε βροχή με την προσευχή του και συνέβαλε στην ανακούφιση του αγροτικού πληθυσμού, που είχε υποστεί μεγάλες καταστροφές από την παρατεταμένη ανομβρία. Αναφέρεται δε πως τότε, με ένα δεύτερο θαύμα, σταμάτησε τη βροχή που συνέχιζε να πέφτει για μεγάλο διάστημα και υπήρχε κίνδυνος να προκαλέσει νέες ζημιές. Ανάμεσα στις παραδόσεις που σχετίζονται με τον άγιο Σπυρίδωνα, ευρεία διάδοση γνώρισε και μία που αναφέρει πως ο άγιος έστελνε στα χωριά το γαϊδουράκι του φορτωμένο με αυγά από τις κότες που διατηρούσε στην Επισκοπή Αμαθούντος. Όσοι από τους κατοίκους ήθελαν αυγά έπαιρναν και έβαζαν στο σαμάρι του ζώου τα ανάλογα χρήματα. Κάποιοι δε, οι οποίοι πήραν χωρίς να πληρώσουν, «τιμωρήθηκαν» για την πράξη τους και τα δόντια τους έγιναν κίτρινα, αφού αποτυπώθηκαν σ΄αυτά τα σημάδια των κλεμμένων αυγών.
Τοπική παράδοση της Μεσαορίας υποστήριζε πως αυτοί που είχαν διαπράξει την προαναφερθείσα πράξη κατάγονταν από την Αθηναίνου, γεγονός που κατέγραψε στη μελέτη του «Χαρακτηρισμοί και πειράγματα χωρίων εν Κύπρω» ο Μιρκασιάτης λόγιος Ιωάννης Συκουτρής: «Τημ γνωστήν πενελλήνιον διήγησιν δια το σφουγγάτον του Αγίου Γεωργίου ενθυμίζει και το λεγόμενον περί των κατοίκων της Αθηαίνου, ότι έφαγαν τα εις τον Άγιον Σπυρίδωνα της πλησίον κειμένης Τρεμετουσιάς ανατεθέντα αβγά, ο δε Άγιος προς τιμωρίαν τους έκαμεν να έχουν τα εμποσθινά οδόντια κίτρινα από τους κρόκους των αβγών. Όσοι μου διηγήθηκαν το ανέκδοτον επιμένουν ότι πράγματι όλοι των έχουν εκ γενητής τοιούτον χρώμα εις τα οδόντιά των». Φαίνεται ότι την παράδοση αυτή διέσωζαν και οι ίδιοι οι κάτοικοι της Αθηαίνου, αφού σε ευχαριστήρια επιστολή του στην εφημερίδα «Ένωσις», ημερομηνίας 17/30. 3. 1910, κάτοικος του χωριού, ο Ν. Στρούθος, ευχαριστούσε τον οδοντίατρο Λοΐζο Κωνσταντινίδη, διότι μετέτρεψε τα κίτρινα δόντια του σε λευκά: «Ουδέποτε επίστευον», γράφει, «ότι οι οδόντες μου θα ήλλασσον χροιάν, καθ΄ό Αθηαινίτης, και όμως ο νέος οδοντίατρος κ. Λοΐζος Κωνσταντινίδης μετέβαλε τους κροκωτούς του αγίου Σπυρίδωνος οδόντας μου εις λευκώτάτους».

Του Κωστή Κοκκινόφρα - Μεταφέρθηκε στο διαδύκτιο από NOCTOC

Η Αγία Ειρήνη, η θυγατέρα του Αγίου Σπυρίδωνα.
Saint Irene, daughter of Saint Spyridon

Saint Spyridon, whose memory is celebrated on December 12, is one of the most popular local saints of Cyprus, where several churches are dedicated to his grace, in addition to a monastery in the village of Tremetousia (Tremithus), which since the summer of 1974, it is under Turkish military occupation. More about the monastery here
Special events in honour of the saint take place also in Corfu and Piraeus, who has been designated by their residents as their patron saint. The saint was born in the village of Assia around 270 and at an early age he was married and had a daughter, Irene. Later, however, he served as Bishop of Tremithus, from early to mid-fourth century, and as such he died. Although his name was not found among the signatures of those who participated in the First Ecumenical Council of Nicaea, in 325, it is known that he was involved in it, and, according to an ancient tradition, he made a miracle by clenching a tile with his hands and splitting it in the three elements of which it was formed: soil, water and fire. Thus, in this way he proved to the heretic philosopher Arius that the same could similarly be made to the con substantial Trinity. Assigned to the same period is also the second miracle of Saint Spyridon, and this was the healing of the emperor Konstantios held in Antioch, where the saint went with his pupil Triphyllius. The relic of the saint remained intact after his death and was safeguarded at the Bishopric in Tremithus. In the seventh century, the Arab invasions started, his relic was transferred to Constantinople where it finally ended up at Corfu, in 1456, after the fall of Constantinople, where it is kept to the present day.
Already from Byzantine times, there is mention about many miracles made by the saint, and many traditions associated with his name have survived in Cyprus until today. Among them are the following: Someone gave his jewels for safekeeping to the saint, who in turn gave them to his daughter Irene, who placed them at a special place. Meanwhile Irene died and when the owner asked the saint for them, he did not know where they were kept. Then he went to the tomb of his daughter and asked her, and she in a miraculous way responded, and the jewelry were found and returned. Another time some thieves entered the animal pen of the saint, where they were tied up by invisible bonds and could not leave. In the morning they were found by the saint, and after he untied them, he gave them forgiveness and also gave them an animal, leaving them free and recommending to them not to commit such an act again. Once an animal trader bought one hundred goats from the saint but he paid for only ninety-nine, knowing that the saint would not count the amount of money given to him. But one of the goats did not follow the others, despite the efforts, thus exposing his act and asking for forgiveness. The saint then let him leave and urged him to be honest in his dealings. On another occasion a poor man who did not have food to eat, had asked a rich man, who had a large warehouse full of many different goods, for same alms. The rich man, however, refused to give him anything and then the poor man went to the saint who urged him to return to his home and would find it packed with goods, and so he did. That evening the rich man was "educationally punished" after a heavy rain destroyed the warehouse. Once the saint had turned a snake into gold and gave it to a poor man who took it to his creditor. Later, when the poor man payed his debt, the saint asked him to return the golden snake, which he then restored to its natural state. Another time, the saint caused rain with his prayer and helped to alleviate the rural population, which was badly effected by a prolonged drought. It is mentioned that at that same time, he made a second miracle, by stopping the rain which continued to fall for a long time and was likely to cause further damage. Among the traditions associated with Saint Spyridon, one which is widely enjoyed is the one that mentions that the saint used to sent to the surrounding villages, his donkey loaded with eggs from hens he kept in the Bishopric of Amathus. Those people who wanted eggs took the number they wanted and put the expected money on the saddle of the animal. Some who took eggs without paying were, "punished" for their action and their teeth were turned yellow, since the signs of the stolen eggs were printed on them.
Local tradition of the region of Mesaoria, supports that those who had committed the said act originated from the village of Athienou, and this is recorded in a study called "Characterizations and teasing of villages in Cyprus", by the scholar Ioannis Sykoutris who was from Asia Minor. He writes the followings: " This story about the residents of Athienou, whose village is next to Tremithus, who ate the eggs of Saint Spyridon reminds us of the known pan-hellenic story about the omelet of Saint George. In order to punish them, the saint made all the villagers have yellow front teeth from the time of their birth. Yellow as the yolks of eggs.
It seems that this tradition was hold onto by the inhabitants of Athienou themselves, since during a thank-you letter written in the newspaper "Enosis", dated 17/30. 3. 1910, a villager by the name, N. Strouthos, thanked the dentist Loizos Constantinides, because he turned his yellow teeth into white: "I never believed" he writes, "that my teeth would change their colour, since I am a villager from Athienou (Athienitis), and yet the dentist Mr Loizos Constantinides changed the yellow teeth send to me by Saint Spyridon into white.

By Kostis Kokkinofra
Translated from Greek and transferred to the internet by NOCTOC

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου