ένα μη κερδοσκοπικό και μη εμπορικό πολιτιστικό ιστολόγιο - a non profit and a non commercialized cultural blog

Παρασκευή, 22 Οκτωβρίου 2010

Η εκκλησία του Αγίου Νικολάου της Στέγης - The church of Saint Nicholas of the Roof



Η εκκλησία του Αγίου Νικολάου της Στέγης ανήκε σε μοναστήρι το οποίο εξαφανίστηκε πριν από έναν αιώνα, αλλά η ιστορία της, όπως και για τις περισσότερες από τις ορεινές βασιλικές, έχει κάθε άλλο παρά χαθεί. Ενώ οι καθεδρικοί ναοί στις πεδινές περιοχές χτίστηκαν ή καταστράφηκαν μέσα σε πολύβουο σάλο, αυτά τα ποιμενικά παρεκκλήσια έμειναν απαρατήρητα στις κοιλάδες τους. Μέσα στο διάστημα ενός αιώνα ή δύο, ένας νάρθηκας ή ίσως ένας φρέσκο- αγιογραφιμένος τοίχος να προστέθηκε, αλλά οι αλλαγές αυτές ήταν φιλικές και βιολογικές, και εκτός από μερικές επιγραφές, έμειναν ασκιαγράφητες.

Η εκκλησία είναι τόσο πολύ απομονωμένη που δεν μπορεί να εξυπηρετεί κανένα χωριό. Έτσι το μόνο που μπορεί να κάνει είναι να δέχεται επισκέψεις από αδέσποτους τουρίστες. Η ίδια είναι ένα μουσείο από τοιχογραφίες οι οποίες ζωγραφίστηκαν μέσα σ΄ένα χρονικό διάστημα πάνω των έξι αιώνων. Η ένταση της Μακεδονικής αναγέννησης, οι παγανιστικές ιδιορρυθμίες των Κομνηνών (συμπεριλαμβανομένης και μιας νεράιδας σκαρφαλωμένης παράπλευρα πάνω στο θαλάσσιο τέρας της), η ναΐφ ζωγραφική του δέκατου τέταρτου αιώνα, όλα επιδεικνύουν τη μυστικιστική τους προπαγάνδα πάνω στους τοίχους. Ορισμένες από αυτές τις σκηνές σε συνεπαίρνουν με μια ξαφνική τους έμφαση η οποία σ' αρπάζει την καρδιά. Δεν θα ξεχάσω τη γλυκιά και αρχαϊκή Μεταμόρφωση, ούτε τους βοσκούς να παίζουν τις περίεργες τσαμπούνες τους πάνω στ' άγγελο-στοιχειωμένα βουνά γύρω από τη Γέννηση. Αλλά η αίσθηση που τους περιβάλλει είναι μια απόκοσμη απαξίωση. Ο προσκυνητής μένει έντρομος, αλλά και χαμένος. Ο Θεός, η λύτρωση, η αιώνια ζωή-το σύνολο της ιεραρχίας της παραδείσου απλώνεται πάνω του σαν μια αδιαφανή και φεγγοβόλα μήτρα. Αναρίθμητα χέρια δείχνουν στον ουρανό. Ο Θεός γεννιέται και πεθαίνει στο σκοτάδι. Όλη αυτή η βεβαιότητα, αυτή η παγκόσμια εκλειπτική αλλαγή της πίστης, έχει κάπου αποσταλάξει, και οι τοιχογραφημένοι άνθρωποι φαίνονται απερίγραπτα παλιοί και διαφορετικοί, σαν μια φυλή που έχει εκλείψει από τη γη.

Από το βιβλίο: Οδοιπορικό στην Κύπρο, 1975
του Κόλιν Θάμπρον
Μετάφραση NOCTOC

The church of Saint Nicholas of the Roof belonged to a monastery which vanished a century ago, but its history, like that of most of the mountain basilicas, is all but lost. While the cathedrals of the plains were built or sucked in tragic uproar, these pastoral chapels stood in their valleys unnoticed. Over a century or two perhaps, a narthex was added or a wall newly frescoed but the changes were friendly and organic, and went unrecorded but for a few inscriptions.

The shrine is too isolated to serve any village. It has to content itself with the visits of stray tourists. But it contains a museum of fresco conceived over six centuries. The intensity of the Macedonian renaissance, the pagan quirks of the Comnenians (including a Nereid perched side-saddled on her sea-monster), the naivety of the fourteenth century- all lavish their mystic propaganda on the walls. Some of these scenes loom with a sudden emphasis which catches the heart. I shall not forget the sweet and archaic Transfiguration, nor the shepherds playing their weird bagpipes in the angel-haunted mountains round the Nativity. But the feeling which surrounds them is one of eerie obsolescence. The worshiper is awestruck but lost. Godhead, redemption, eternal life -the whole hierarchy of paradise is spread above him like an opaque and glimmering womb. Innumerable hands point to heaven. God is born and dies in the dark. All this certainty, this world-eclipsing charge of faith, has somewhere tricked away, and the frescoed people look indescribably old and different, like a race which has passed from the earth.

From the book: Journey into Cyprus, 1975
by Colin Thubron

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου