ένα μη κερδοσκοπικό και μη εμπορικό πολιτιστικό ιστολόγιο - a non profit and a non commercialized cultural blog

Παρασκευή, 7 Ιανουαρίου 2011

Ψηλά-Ψηλά και Μακρυά:Η Μετέωρη Κοπτική Μονή Αγίου Μηνά (Ντέιρ Ελ-Μουάλακ) - Up-Up and Away:The Hanging Coptic Monastery of Saint Mina (Deir El-Mualaq)

Μια θρησκευτική ζωή είναι πάντα αυτή που είναι αφιερωμένη στο Θεό, αλλά για εκείνους που επιλέγουν τη μοναστική παράδοση, είναι μια ζωή απομόνωσης. Η απομόνωση δεν είναι πρόβλημα στο απομακρυσμένο μοναστήρι του Αγίου Μηνά Αλ- Αγκάιμπι (του θαυματουργού), στην ανατολική όχθη του Νείλου κοντά στο Ασιούτ, όπου ακόμη και οι ντόπιοι δεν μπορούν να σας δώσουν την κατεύθυνση. Έχετε ακούσει για την μετέωρη εκκλησία στο Κάιρο, αλλά έχετε ακούσει για το μετέωρο μοναστήρι; Πιο γνωστό ως Ντέιρ Ελ- Μουάλακ (κυριολεκτικά σημαίνει κρεμαστή μονή), το μοναστήρι βρίσκεται ψηλά ανάμεσα σε δύο τεράστια βράχια του βουνού Άμπου Φόντα, περίπου 170 μέτρα πάνω από την επιφάνεια του εδάφους.

Όταν φτάσαμε στους πρόποδες του βουνού και κοίταξα επάνω στο μοναστήρι που σχεδόν κρεμόταν στο βράχο, σκέφτηκα στα σίγουρα ότι ποτέ δεν θα το φτάναμε. Ο απότομος δρόμος που οδηγεί μέχρι το μοναστήρι δεν ήταν καμωμένος για αυτοκίνητα που είναι αδύνατα στην καρδιά, και έτσι, όπως και οι αρχαίοι προσκυνητές πριν από εμάς, ήμασταν αναγκασμένοι να κάνουμε το τελευταίο μέρος του οδοιπορικού μας μέχρι το μοναστήρι με τον παλιό τρόπο - με τα πόδια.

Φτάνοντας στο Άμπου Φόντα είναι από μόνο του ένα ταξίδι. Το χωριό Ελ- Μαάμπνα, το οποίο βρίσκεται στους πρόποδες του βουνού, βρίσκεται στα προάστια της πόλης Αμπνούπ, περίπου 35 χιλιόμετρα βορειοανατολικά του Ασιούτ. Έπρεπε να διασχίσουμε το Νείλο με πλοίο και στη συνέχεια να νοικιάσουμε αυτοκίνητο για το μοναστήρι. Κάνοντας τη διαδρομή του Νείλου σε αυτό το τμήμα της Άνω Αιγύπτου, είναι ένα μίνι-ταξίδι μέσω των φυσικών στοιχείων της Αιγύπτου: οι καταπράσινες γεωργικές εκτάσεις, τα ήρεμα νερά του Νείλου και πέρα η έρημος.

Όταν φτάσαμε στην ανατολική όχθη του Νείλου, πήραμε την κατεύθυνση κατά μήκος του στενού δρόμου, με φοίνικες, μέχρι το Άμπου Φόντα. Περάσαμε αγροκτήματα και μικρά παραδοσιακά σπίτια και είδαμε παιδιά να παίζουν. Αυτό που δεν είδαμε ήταν κάποια πινακίδα που να μας ενημερώνει αν ήμασταν ακόμη και από απόσταση στο σωστό μέρος. Δεν υπήρχε καμία ένδειξη ότι το Ντέιρ Ελ- Μουάλακ ήταν ανάμεσά μας, και καθόλου δεν υπήρχε ένα τόξο σε πινακίδα να δείχνει «προς αυτή την κατεύθυνση». Αλλά εγώ θα το πω τώρα: το ταξίδι αξίζει τον κόπο. Από το μοναστήρι η θέα είναι εκπληκτική, καθώς και η ανάβαση μέχρι τα σκαλοπάτια που οδηγούν στο μοναστήρι είναι μια διαδρομή που μάλλον θα την κάνετε μόνοι, χωρίς να υπάρχει άλλη ψυχή γύρω σας. Είχαμε εντοπίσει τα ερείπια ενός μικρού χωριού, που πιστεύεται ότι ήταν μια κοπτική κοινότητα, από τον πέμπτο αιώνα μ.Χ., καθώς κάναμε το δρόμο μας μέχρι το αρχαίο φυλάκιο-μονή (πύργο).

Εν μέρει χτισμένο από τούβλο και εν μέρει λαξευμένο στο βράχο, το φυλάκιο διαιρείται σε τρεις ορόφους, ο πρώτος αποτελείται κυρίως με κελιά για τους μοναχούς. Ο δεύτερος όροφος αποτελείται από τρία δωμάτια που χρησιμοποιούνται ως ιερά προς τιμήν του αγίου. Ο τρίτος όροφος οδηγεί στην κορυφή του πύργου, όπου βρίσκονται οι δύο εκκλησίες του μοναστηριού, και οι δύο λαξευμένες στο βράχο. Η εκκλησία του Αγίου Μηνά είναι ένα ταπεινό μέρος λατρείας, χτισμένη σε μια αρχαία σπηλιά. Δεν υπάρχουν πλούσια χαλιά, εικόνες ή πολυέλαιοι εδώ. Η σπουδαιότητά της βρίσκεται στην ηλικία και την τοποθεσία της. Η ξύλινη πύλη του πρεσβυτερίου φέρει κοπτικές επιγραφές, όπως εκείνες που υπάρχουν στις πύλες της Ελ-Σουριάνι (της λεγόμενης Ιεράς Μονής των Σύρων) στην κοιλάδα της Νιτρίας (περισσότερα εδώ). Ένας από τους μοναχούς που με συνόδευε μου εξήγησε ότι οι επιγραφές στα αραβικά και τα κοπτικά στην πύλη ήταν τα ονόματα των ανθρώπων που είχαν χρηματοδοτήσει κάποιες ανακαινίσεις στο εσωτερικό της μονής περίπου 300 χρόνια πριν. Η άλλη εκκλησία του μοναστηριού έχει μετατραπεί από ένα φαραωνικό ναό. Σήμερα είναι ο ναός της Παναγίας και του Αρχαγγέλου Μιχαήλ, αλλά ο αρχαίος ναός είναι ακόμα εμφανής στις φαραωνικές επιγραφές που παραμένουν.

Σύμφωνα με τον Επίσκοπο της Αμπνούπ, Λουκά, το μοναστήρι είναι χαρακτηριστικό των ερημητηρίων γύρω από το Ασιούτ από τον τέταρτο αιώνα, όταν οι μοναχοί ζούσαν σε διαφορετικά μέρη, χωρίς ένα ενιαίο τυπικό. «Για παράδειγμα, ο Άγιος Ιωάννης ο Ασιούτης ζούσε σε ένα κελί με δύο δωμάτια και με ένα παράθυρο, μέσω του οποίου μπορούσε να βλέπει αυτούς που έρχονταν να τον επισκεφθούν», εξήγησε ο επίσκοπος Λουκάς. «Άλλοι μοναχοί ζούσαν σε μικρές μοναστικές κοινότητες. Ακόμα άλλοι ζούσαν μόνοι σε σπηλιές, είτε στην άκρη της γεωργικής γης, ή βαθιά στην έρημο».
Εκείνη την εποχή, ο Νείλος προσελκούσε πολλές μοναστικές ομάδες, επαναλαμβάνοντας παλαιότερες φαραωνικές παραδόσεις όπου τελούσαν προσφορές και προσευχές στο ποτάμι για να εξασφαλίσουν καλή σοδειά. «Μερικοί μοναχοί ανέλαβαν την ευθύνη να προσεύχονται για μια καλή πλημμύρα», είπε ο επισκόπος Λουκάς. «Ο Άγιος Ιωάννης ο Ασιούτης είχε τη φήμη ότι γνώριζε το άγνωστο, και ήταν σε θέση να προβλέπει την άνοδο και την πτώση των πλημμυρών, καθώς και να προβλέπει και για τις καλλιέργειες. Για τον λόγο αυτό, κατά τη διάρκεια του ετήσιου εορτασμού που πραγματοποιείτο κατά την έναρξη της εποχής της πλημμύρας , του εζητήτο να ευλογήσει το νερό του Νείλου, αντί του ιερέα των ειδωλολατρών».

Το ίδιο το μοναστήρι έχει ανακαινιστεί, με δύο νέα κτίρια που έχουν κατασκευαστεί δίπλα από το αρχαίο φυλάκιο- μονή. Ένα από αυτά στεγάζει μια εικόνα του Αγίου Μηνά του θαυματουργού, ενώ το άλλο χρησιμοποιείται ως αποθήκη για κεριά, θυμίαμα, λάδι, αλεύρι και για πρόσφορα. Έχουν επίσης συσταθεί νέα κελιά για τους μοναχούς, καθώς και μια νέα αίθουσα υποδοχής για τους επισκέπτες. Ρώτησα γύρω να μάθω αν το μοναστήρι είχε μια σταθερή ροή ξένων επισκεπτών, αλλά φαίνεται ότι είναι κυρίως ένας τόπος προσκυνήματος για τους Αιγύπτιους, οι οποίοι τείνουν να έρχονται σε μεγάλους αριθμούς κατά τη διάρκεια της ετήσιας πανήγυρις (μουλίντ), η οποία λαμβάνει χώρα από τις 8 Ιουλίου έως τις 8 Αυγούστου. Οι ξένοι είναι ελάχιστοι και αραιοί.

Αλλά είναι προφανές ότι κάποιος δεν χρειάζεται να είναι κόπτης για να εκτιμήσει τόσο την ομορφιά και τη γαλήνη του Ντέιρ Ελ-Μουάλακ. Αναρωτήθηκα αν το μοναστήρι θα μπορούσε να εξελιχθεί σε τουριστικό προορισμό - και αν οι μοναχοί όντως θα θέλουν να κάνουν τους οικοδεσπότες σε φθηνούς τουρίστες ή σε άλλους τουρίστες που κάνουν διαδρομές σε ιερούς τόπους και αποπροσανατολίστηκαν μακριά από την πορεία τους. Προς το παρόν, το Ντέιρ Ελ- Μουάλακ είναι καλύτερα να αφεθεί όπως είναι.

Του Σαάντ Ρεχάμπ- μετάφραση NOCTOC

The religious life is always one that is devoted to God, but for those who choose the monastic tradition, it is a life of seclusion. Keeping to themselves is hardly a problem at the remote monastery of Saint Mina Al-Agaiby (the miraculous), on the east bank of the Nile near Assiut, where even the locals cannot give you directions.
You've heard of the hanging church in Cairo, but have you heard of the suspended monastery? Better known as Deir El-Mualaq (literally, the suspended monastery), the monastery is nestled high up between two massive rocks in the mountain of Abu Foda, roughly 170 metres above ground level.

When we reached the foot of the mountain and I looked up at the monastery virtually hanging in the rock face, I thought for sure we would never reach it. The steep road that leads up to the monastery was not for cars that are weak at heart, and so, like the ancient pilgrims before us, we were forced to make the last part of our trek up to the monastery the old-fashioned way -- on foot.
Getting to Abu Foda is in itself a trek. The village of El-Maabdna, which lies at the foot of the mountain, is situated on the outskirts of the city of Abnoub, roughly 35 kilometres northeast of Assiut. We had to cross the Nile by ferry and then hire a car to the monastery. Making your way across the Nile in this part of Upper Egypt is a mini-vacation through Egypt's natural elements: the lush, green agricultural lands, the calm waters of the Nile and the desert beyond.
Once on the east bank of the Nile, we made our way along the narrow road, lined with palm trees, out to Abu Foda. We passed farms and small traditional homes and saw children playing. What we didn't see were any signs telling us we were even remotely in the right place. There was no indication that Dier Al-Mualaq was in our midst, much less a scrap of an arrow pointing "this way."
But I'll say it now: the trip is worth it. From the monastery the view is breathtaking, and the ascent up the stairway that leads to the monastery is one you will probably make alone. We spotted the ruins of a small village, believed to be a Coptic community from the fifth century A.D. while making our way up to the ancient keep (tower).

But I'll say it now: the trip is worth it. From the monastery the view is breathtaking, and the ascent up the stairway that leads to the monastery is one you will probably make alone. We spotted the ruins of a small village, believed to be a Coptic community from the fifth century A.D. while making our way up to the ancient keep (tower).

Partly built of brick and partly rock-hewn, the keep is divided into three floors, the first mainly populated with cells for the monks. The second floor consists of three rooms used as a sacrificial hall in honour of the saint. The third floor leads to the top of the keep, where the two churches of the monastery are located, both carved into the rock.

The Church of Saint Mina is a modest place of worship, built into an ancient cave. No rich rugs, icons or chandeliers here; its significance is its age and location. The wooden gate of the presbytery bears Coptic inscriptions like those on the gates of El-Suryani (the so-called Monastery of the Syrians) at Wadi Al-Natrun (more here). One of the monks accompanying me explained that the Arabic and Coptic inscriptions on the gate were the names of people who had financed some restorations inside the monastery some 300 years ago. The monastery's other church was converted from a Pharaonic temple. Today it is the Church of the Virgin Mary and Archangel Michael, but the ancient shrine is still evident in the Pharaonic inscriptions that remain.

According to Bishop Lukas of Abnoub, the monastery is typical of the hermitages around Assiut from the fourth century, when monks used to live in different places, without a uniform style. "For example, Saint Yohanna El-Assiuti lived in a two-room cell with a window, through which he could see those who came to visit him," Bishop Lukas explained. "Other monks lived in small monastic communities. Still others lived alone in caves, either at the edge of the agricultural land, or deep in the desert."

At the time, the Nile attracted many monastic groups; echoing earlier Pharaonic traditions of making offerings and prayers to the river to ensure a good crop. "Some monks took on the responsibility of praying for a good flood," Bishop Lukas said. "Saint Yohanna El-Assiuti had the reputation of knowing the unknown, and was able to predict the rise and fall of the flood, as well as anticipate the crops. For that reason, during the annual celebrations performed at the beginning of the flood season, he was asked to bless the water of the Nile instead of the pagan priest."
The monastery itself has been renovated, with two new buildings constructed beside the ancient keep. One houses an icon of Saint Mina Al-Agaibi, the other is used as a storeroom for incense, candles, oil and flour for the sacred bread. New cells for monks were also set up, as well as a new receiving hall for visitors. I asked around to find out if the monastery had a steady flow of visitors, but it seems that it is mainly a place of pilgrimage for Egyptians, who tend to come in big numbers during the annual mulid, which takes place from 8 July to 8 August. Foreigners are few and far between.
But it is obvious that one need not be a Copt to appreciate both the beauty and serenity of Deir El-Mualaq. I wondered whether the monastery could develop into a tourist destination -- and whether the monks would in fact want to play host to backpackers and holy route tourists veering off their itinerary. For now, Deir El-Mualaq is best left as it is.

By Rehab Saad

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου