ένα μη κερδοσκοπικό και μη εμπορικό πολιτιστικό ιστολόγιο - a non profit and a non commercialized cultural blog

Τετάρτη, 2 Μαρτίου 2011

Η παραδοσιακή ενδυμασία των Τουρκοκυπρίων


Οι Έλληνες και Τούρκοι συνυπάρχουν στην κυπριακή κοινωνία από την εποχή της κατάκτησης του νησιού από τους Οθωμανούς. Οι παραδοσιακές τους ενδυμασίες είναι παραπλήσιες, με τα ενδύματα των Τούρκων να διακρίνονται για της ζωηράδα και την πολυχρωμία τους. Οι Έλληνες του νησιού απέφευγαν τα ζωντανά και προσφιλή στους Τούρκους του νησιού κραυγαλέα χρώματα, τα μεγάλα σχέδια και ιδιαίτερα το κίτρινο χρώμα, το οποίο θεωρούσαν ως έντονα τουρκικό.


Η ενδυμασία του Τουρκοκυπρίου των πόλεων περιγράφεται από τον Γ. Σ. Φραγκούδη (1901) ως εξής: « Η τουρκική στολή των πόλεων με το υψηλόν ερυθρόν φέσι, τα σκαρπίνια, τας χρωματιστάς και τας πλουμισμένας περικμημίδας, το από κυανήν στρόφαν κοντοβράκι, το χρωματιστόν μεταξωτόν υποκάμισον, την μεγάλην πολύχρωμην μεταξωτήν ζώνην, ήτις κατέρχεται σχεδόν μέχρι των γονώτων, και την από λαιμού καδέναν, είνε εκείνη, την οποίαν βλέπει τις φερομένην από τους βλάμηδες εις όλας τας τουρκικάς πόλεις».


Ενώ οι Ελληνοκύπριοι χωρικοί χρησιμοποιούσαν βράκες σε χρώμα σκούρο μπλε (στις ορεινές περιοχές το χρώμα ήταν βαθύ σκούρο μπλε) ως καθημερινή ενδυμασία, και τις μαύρες βράκες ως εορταστικές, οι Τουρκοκύπριοι αστοί χρησιμοποιούσαν ανοιχτόχρωμες μπλε (βένετες) βράκες ως εορταστικές, αλλά και ως καθημερινές. Η επίσημη βράκα του Τουρκοκυπρίου αστού ήταν κατασκευασμένη από βένετη τσόχα και ήταν διακοσμημένη με διάφορα μοτίβα από στριφτές μεταξωτές κλωστές. Οι Ελληνοκύπριοι σπάνια διακοσμούσαν τις βράκες τους, προτιμώντας τες να είναι σκέτες, μακριές και με πολλές πιέτες. Οι βράκες των Τουρκοκυπρίων ήταν κοντές χωρίς πολλές πιέτες, και το πίσω μέρος, η σέλλα, ήταν επίσης κοντή. Οι Τουρκοκύπριοι των πόλεων απέφευγαν τις μαύρες βράκες, επειδή το μαύρο χρώμα, ήταν το χρώμα των Ρωμιών. Τα γιλέκα των Τουρκοκυπρίων είχαν πλούσιο και περίτεχνο διάκοσμο, εμπνευσμένο από ισλαμικά μοτίβα ενώ το κατ' εξοχήν αγαπημένο τους χρώμα για πουκάμισο ήταν το κίτρινο.Ο Τουρκοκύπριος των πόλεων κατά τα τέλη του 19ού αιώνα, με τη πολυμορφία και πολυχρωμία της φορεσιάς του, αποτελεί γραφική φιγούρα της κυπριακής κοινότητας, μέσα στην οποία κινείται και ζει δεχόμενος, όπως άλλωστε και οι Έλληνες του νησιού, αμφίδρομες επιρροές από Δύση και Ανατολή.


Η ενδυμασία του Τουρκοκυπρίου χωρικού ήταν φτιαγμένη από χοντρά, αδρά δουλεμένα υλικά, με απλή τεχνική κατασκευής και με απαλούς χρωματισμούς που πολύ διαφέρουν από τα εντονότατα χρώματα της ενδυμασίας του Τουρκοκυπρίου των πόλεων. Η καλοκαιρινή βράκα του Τουρκοκυπρίου χωρικού ήταν λευκή. Στα τέλη του 19ού αιώνα η λευκή βράκα ήταν ένα ένδυμα κυρίως Τουρκοκυπριακό, ενώ σε πιο παλιά χρόνια την φορούσαν και Ελληνοκύπριοι. Όμως, η λευκή βράκα του Τουρκοκυπρίου αγρότη ήταν διαφορετική στο κόψιμο από εκείνο της τυπικής κυπριακής βράκας. Ήταν κατασκευασμένη με πολύ μικρότερη ποσότητα υφάσματος, ήταν κοντύτερη και στενότερη δίχως σούρες και πολυάριθμες πιέτες. Το λευκό μαντήλι στο κεφάλι που συνόδευε το φέσι, το φορούσαν επίσης μόνο Τουρκοκύπριοι, ενώ οι Έλληνες της Κύπρου προτιμούσαν να φορούν ένα μαύρο ή μπλε κεφαλόδεσμο μαζί με ένα σκουροκόκκινο φέσι.Αυτό που χαρακτηρίζει την ενδυμασία του Τουρκοκυπρίου χωρικού είναι υλικά της εγχώρια παραγωγής, ύφος άκαμπτο και αυστηρό, καθώς και γραμμές λιτές και καθάριες.

1 σχόλιο: