Λουρουτζίνα: To χωριό των Λινοβαμβάκων και η εκκλησία της Παναγίας Φιλιδκιώτισσας - Louroujina: The village of the Linobambaki and the church of Panagia Philidhiotissa

Η Λουρουτζίνα ήταν ένα από τα μεγαλύτερα Τουρκοκυπριακά χωριά της Κύπρου και μέχρι το 1974 είχε γύρω στους 2.000 κατοίκους. Το χωριό βρίσκεται στην επαρχία Λευκωσίας, περίπου 25 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της πρωτεύουσας. Συνδέεται με τα χωριά Δάλι, Ποταμιά και Λύμπια. Σήμερα βρίσκεται στη τουρκοκρατούμενη περιοχή του νησιού. Η Λουρουτζίνα ήταν το κέντρο των Λινοβαμβάκων αφού οι κάτοικοι του χωριού ήταν κατά τη πλειοψηφία τους Λινοβάμβακοι, δηλαδή κρυπτοχριστιανοί. Μέχρι και τη δεκαετία του 1930 βαπτίζονταν κρυφά χριστιανοί και έφεραν χριστιανικά ονόματα ενώ φανερά ήταν Μουσουλμάνοι και είχαν Τουρκικά ονόματα και μιλούσαν μόνο ελληνικά αφού δεν γνώριζαν τουρκικά.

Όψη του χωριού - A view of the village

Αρχικά το χωριό το κατοικούσαν Λατίνοι και Μαρωνίτες αλλά με τη κατάκτηση της Κύπρου από τους Τούρκους, αναγκάστηκαν να δηλώσουν ή Μουσουλμάνοι (Τουρκοκύπριοι) ή Χριστιανοί Ορθόδοξοι (Ελληνοκύπριοι). Αυτοί που ήταν πλούσιοι έγιναν Χριστιανοί Ορθόδοξοι ενώ οι φτωχοί, που ήταν και η μεγάλη πλειοψηφία, δήλωσαν Μουσουλμάνοι για να γλυτώσουν τους Τουρκικούς φόρους πάνω στους Χριστιανούς. Κράτησαν, όμως, κρυφά τη Χριστιανική τους πίστη και μέχρι τις μέρες μας μιλούσαν ελληνικά ως μητρική τους γλώσσα, κρατώντας συνάμα τα Λατινικά τους επώνυμα. Ωστόσο, μετά από τις εκστρατείες για «εκτουρκισμό» τους από τις διαδοχικές κυβερνήσεις του Ραούφ Ντενκτάς, τους δόθηκαν τουρκικά επώνυμα, και τους αποθάρρυναν να μιλούν την ελληνική γλώσσα, ενώ τ' όνομα του χωριού αλλάχτηκε σε Akıncılar από το 1958.

Ελληνοκύπριοι κάτοικοι του χωριού 1957 - Greek Cypriots of the village 1957

Μέχρι τη δεκαετία το '50, η Λουρουτζίνα ήταν ένα μικτό χωριό, αλλά οι Λινοβάμβακοι (Τουρκοκύπριοι Μουσουλμάνοι) αποτελούσαν πάντοτε την πλειοψηφία. Κατά την οθωμανική απογραφή του 1831, το μουσουλμανικό (τουρκοκυπριακό) ποσοστό του πληθυσμού ήταν σχεδόν 81%. Το 1891 το ποσοστό αυτό αυξήθηκε στα 88%. Καθ 'όλη τη βρετανική περίοδο ο τουρκοκυπριακός πληθυσμός συνέχισε να αυξάνεται, ενώ ο Ελληνοκυπριακός μειώθηκε. Σχεδόν όλοι οι Έλληνοκύπριοι έφυγαν από το χωριό στη δεκαετία του 1950, ως αποτέλεσμα των διακοινοτικών εντάσεων που δημιουργήθηκαν κατά τον αγώνα της ΕΟΚΑ. Μέχρι το 1960, στο χωριό είχαν απομείνει μόνο τρεις Ελληνοκύπριοι. Μετά τη Τουρκική εισβολή του 1974, πολλοί Λοινοβάμβακοι της Λουρουτζίνας μεταφέρθηκαν από το καθεστώς Ντενκτάς στο χωριό Λύση και σήμερα έχουν απομείνει γύρο στους 450 κατοίκους.

Λουρουτζίνα - Louroujina

Στη Λουρουτζίνα υπάρχουν πολλές χριστιανικές εκκλησίες. Πάνω σε ένα λόφο του χωριού είναι κτισμένη η εκκλησία του Αγίου Επιφανίου του 14ού αιώνα ενώ μια άλλη εκκλησία είναι του Αγίου Ανδρονίκου κτίσμα του 1831. Τρία περίπου χιλιόμετρα από το χωριό βρίσκεται ερειπωμένη η μικρή εκκλησία της Αγίας Αικατερίνης με τοιχογραφίες. Στην ίδια περιοχή υπήρχε ακόμα μια εκκλησία αφιερωμένη στον Αρχάγγελο Μιχαήλ, που όμως καταστράφηκε κατά την Τουρκική εισβολή.

Εκκλησία Παναγίας Φιλιδκιώτισσας - Church of Panagia Philidhiotissa

Στα βορειοδυτικά της Λουρουτζίνας υπήρχε μεγάλος συνοικισμός με το όνομα Καταλύματα, που είχε δύο ναούς αφιερωμένους στην Αγία Μαρίνα και στην Παναγία τη Φιλιδκιώτισσα. Αυτοί οι δύο ναοί κτίστηκαν για τον ακόλουθο λόγο: οι κάτοικοι των Καταλυμάτων βρίσκονταν διαρκώς σε φιλονικίες λόγω ενός δράκου που κατοικούσε σε ένα σπήλαιο. Απελπισμένοι παρακάλεσαν την Παναγία να εξοντώσει το δράκο και στο σημείο όπου ήταν αυτός να της κτίσουν μια εκκλησία.

Η σσίστρα του δράκου - the dragon's cleft

Μετά από πολλές προσευχές ξέσπασε μια δυνατή θύελλα και ένας κεραυνός μοίρασε τον βράχο. Ο δράκος εξαφανίστηκε και η μεγάλη σχισμή του βράχου έμεινε με το όνομα «σσίστρα του δράκου». Έτσι οι κάτοικοι του χωριού, στη μια πλευρά του βράχου έκτισαν την εκκλησία της Παναγίας, που ονομάστηκε Φιλιδκιώτισσα διότι έγινε αιτία να φιλιωθούν, και από την άλλη μεριά έκτισαν εκκλησία αφιερωμένη στην Αγία Μαρίνα, γιατί ορισμένοι κάτοικοι προσεύχονταν και σ' αυτήν για να λύση το πρόβλημα με το δράκο.

The mosque of the village - Το τέμενος του χωριού

Louroujina was one of the largest Turkish Cypriot villages of Cyprus and until 1974 it had around 2,000 inhabitants. The village is located in the district of Nicosia, about 25 km southeast of the capital. It is linked with the villages of Dali, Potamia, and Lympia. Today its in the Turkish-occupied area of ​​the island. Louroujina was the center of the Linobambaki because the villagers were in their majority Linobambaki ie cryptochristians. Until the 1930's they were secretly baptized Christian and had secret Christian names but out in the open they were Muslims and had Turkish names. They also spoke only Greek because they did not know Turkish.
Originally the village was inhabited by Latins and Maronites but with the Ottoman conquest of Cyprus they were forced to register either as Muslim (Turkish) or Orthodox Christians (Greek). Those who were wealthy registered as Orthodox Christians while the poor, who were the majority, registered as Muslims in order to escape the Ottoman taxes put on Christians. They, however, secretly kept their Christian faith and to this day they speak Greek as their native language, and even kept their Latin surnames.
However, after the campaigns of their "Turkification" by successive Rauf Denktash governments, they were given Turkish surnames, and were discouraged from speaking the Greek language, while the name of the village was changed to Akıncılar since 1958.
Until the late 50', Louroujina was a mixed village, but the Linobambaki (Turkish Muslims) were always in the majority. During the Ottoman census of 1831, the Muslim (Turkish Cypriot) percentage of the population was almost 81%. In 1891 this percentage increased to 88%. Throughout the British period the Turkish Cypriot population continued to grow, while the Greek Cypriot declined. Almost all Greek Cypriots fled the village in the 1950s as a result of intercommunal tensions created by the EOKA struggle. By 1960, there were only three Greek Cypriots living there. After the Turkish invasion of 1974, many of Louroujina's Linobambaki were transferred to the village of Lysi by the Denktash regime and today the village has only about 450 residents left.
There are many Christian churches in Louroujina . On a hill of the village there is built the church of Saint Epiphanius of the 14th century, while another church of Saint Andronikos was built in 1831. Three kilometers from the village lies in ruins the small church of Saint Catherine with frescoes. In the same area there was also another church dedicated to Archangel Michael, which was destroyed during the Turkish invasion.
To the northwest of Louroujina there was a large settlement called Katalymata, which had two churches dedicated to Saint Marina, and Panagia (Virgin Mary) Philidhiotissa (photo above). These two churches were built for the following reason: the residents of Katalymata were constantly quarreling because of a dragon that lived in a cave. Desperate, they begged the Virgin to kill the dragon and the sport where he would be killed they would build a church. After many prayers a strong storm broke out and a lightning cut the rock where the cave was found. The dragon disappeared and the large cleft of the rock was named "the dragon's cleft." So the villagers on one side of the rock built the church of Panagia Philidhiotissa, named so because it was the cause for them becoming friends again, and on the other side, they built a church dedicated to Saint Marina, because some people were praying also to this Saint for a solution to the problem with the dragon.