ένα μη κερδοσκοπικό και μη εμπορικό πολιτιστικό ιστολόγιο - a non profit and a non commercialized cultural blog

Πέμπτη, 6 Σεπτεμβρίου 2012

Άγιος Αρτέμων ο φωτιστής του κάμπου της Mόρφου - Saint Artemon the eluminator of the plain of Morphou


Μεταξύ των μεγάλων Αγίων της βυζαντινής Κύπρου, που για ποικίλους λόγους έχουν σήμερα περιπέσει σχεδόν στη λησμοσύνη, συγκαταλέγεται αναμφίβολα και ο ιερομάρτυρας Αρτέμων, πού ήταν πρεσβύτερος της Εκκλησίας της πόλης Λαοδίκειας, πιθανώτατα αυτής που βρισκόταν στη Συρία.
Ο Άγιος έζησε κατά τον τρίτο και ίσως στις αρχές του τετάρτου μ.Χ. αιώνα, μαρτύρησε δε κατά τους διωγμούς του ρωμαίου αυτοκράτορα Διοκλητιανού (284-205 μ.Χ.). Επίσκοπος τότε στην Λαοδίκεια ήταν ο Άγιος Σισσίνιος, που βρισκόταν σε γεροντική ηλικία. Πριν το μαρτύριο του ο Αγιος Αρτέμων είχε εισέλθει με τον Σισσίνιο στον ναό της Αρτέμιδας και κατέστρεψαν τα εκεί είδωλα. Για τούτο συνελήφθη αργότερα από τον κόμη Πατρίκιο, που τον υπέβαλε σε πολλά βασανιστήρια. Με τη Χάρη του Θεού όμως ο άγιος διαφυλάχθηκε αβλαβής, ο δε κόμης θανατώθηκε με θεία δύναμη. Κατόπιν ο Αρτέμων μετέβη στην Μικρά Ασία, όπου τέλεσε και εκεί πολλές θαυματουργίες. Αλλά, φεύγοντας την ανθρώπινη δόξα, πήγε στο ακρωτήριο Ανεμούριο, που βρίσκεται στις μικρασιατικές ακτές απέναντι της βόρειας Κύπρου. Μη βρίσκοντας εκεί πλοίο ο Άγιος, νεφέλη φωτεινή τον ανήρπασε και τον μετέφερε στο ακρωτήρι του σημερινού Κορμακίτη. Υπήρχε δε τότε στην Κύπρο τόπος, που λεγόταν Αυλών, κοντά στο σημερινό χωριό της Αυλώνας, της επαρχίας Μόρφου, που ήταν γεμάτος ακάθαρτα πνεύματα. Αφού λοιπόν μετέβη εκεί ο άγιος έδιωξε τα δαιμόνια και με την προσευχή του ανέβλυσε πηγή νερού για τον αγιασμό των ψυχών και σωμάτων των πιστών Κυπρίων. Μετά από λίγο καιρό ανεπαύθη ο Άγιος Αρτέμων στην Αυλώνα της Κύπρου, όπου και τάφηκε το άγιό του λείψανο. Το δε αγίασμά του μετετράπη σε βαπτιστήριο, του οποίου το νερό γινόταν ορατό μόνο μια φορά το χρόνο, μετά την Θ. Λειτουργία του Μεγάλου Σαββάτου, οπότε γίνονταν οι βαπτίσεις των βρεφών και τελούνταν μεγάλα θαύματα. Για τον λόγο τούτο ο ναός του Αγίου κατέστη πανορθόδοξο προσκύνημα, που η φήμη έφτασε μέχρι και την Κωνσταντινούπολη.
Από τον βίο του Αγίου ο οποίος γράφτηκε τον 11 ον αιώνα στην Κύπρο και μεταφέρει αρχαίες παραδόσεις παραθέτουμε σε απόδοση στα νέα ελληνικά το σχετικό απόσπασμα που αναφέρεται στην έλευση του Αγίου Αρτέμωνος στο νησί:
«Ο Άγιος Αρτέμων όντας Επίσκοπος, μετά από προτροπή του Θεού εγκατέλειψε τη δόξα των ανθρώπων και έφτασε στο ακρωτήρι Ανεμούρι της Μικράς Ασίας. Εκεί αφού δεν βρήκε κάποιο πλοίο για να πλεύσει, μια φωτεινή νεφέλη τον επεσκίασε και αρπάζοντάς τον με τη δύναμη του Θεού τον μετέφερε σε ένα ακρωτήρι το οποίο λεγόταν Κορμυακίτη στη νήσο Κύπρο. Εκεί σε αυτόν τον τόπο ο Άγιος ησύχαζε και ευχαριστούσε τον Κύριο.
Στο νησί όμως υπήρχε μεγάλη σατανική ενέργεια και σε κάποιο μέρος του νησιού πλήθος δαιμόνων κατοικούσε, φοβίζοντας τους ανθρώπους με διάφορους θορύβους, κρότους και αυλούς και έτσι κανένας άνθρωπος δεν μπορούσε να περάσει από τον τόπο εκείνο φοβούμενος τα ακάθαρτα πνεύματα. Ο τόπος αυτός που κατοικούσαν τα ακάθαρτα πνεύματα ονομαζόταν Αυλώνι.
Ακούγοντας ο του Θεού Αρτέμων για τον τόπο αυτό πήρε ένα ραβδί και εξήλθε από το ακρωτήρι για να πάει εν τη Αυλώνι, την οποία κατοικούσαν οι δαίμονες. Φτάνοντας ο Άγιος με τη χάρη του Χριστού έδιωξε τους δαίμονες και εκεί έκτισε οίκον ευκτήριο και αφού τον αγίασε κατοίκησε μέσα σε αυτόν. Με τη συνεργεία του Αγίου Πνεύματος ανέβλυσε πηγή ύδατος ζώντος, αγίασμα ψυχών και σωμάτων θεραπευτήριο. Πολλοί από τους απίστους βλέποντας όλα αυτά τα παράδοξα θαύματα του αγιάσματος, προσέτρεχαν στον Άγιο Αρτέμωνα και βαπτίζονταν από αυτόν εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος.
Όταν συμπληρώθηκε ο χρόνος της ασκήσεως του Αγίου, άκουσε φωνή εξ ουρανού να του λέει: «Αρτέμων, δούλε Κυρίου αναπαύου εν ειρήνη». Έτσι ο Άγιος Αρτέμων αναπαύθηκε εν Κυρίω και εκεί ενταφιάστηκε το σεπτό του σκήνωμα. Οι δε αδελφοί του που ευρίσκονταν στην Λαοδίκεια συνήλθαν στην Κύπρο, στην Αυλώνα, εκεί που επιτελούσε τα θαύματα ο Άγιος, και προσευχόμενοι έγραψαν τις πράξεις από τον βίο του.
Αφού πέρασε ένας χρόνος από την κοίμηση του Αγίου, ο φιλάνθρωπος Θεός όρισε στο αγίασμα, ώστε αυτό να μην φαίνεται καθ' όλη τη διάρκεια του έτους, αλλά μόνο την Αγία Ανάσταση του Πάσχα μετά την απόλυση της θείας Λειτουργίας του Μεγάλου Σαββάτου. Όπου με την παρουσία όλων ετελείτο μετά πολλού φόβου και πόθου δοξολογία και αίφνης η κολυμβήθρα γέμιζε από το αγίασμα με τη Χάριν του Αγίου Πνεύματος, το οποίο δεν λιγόστευε που το έπαιρνε ο λαός, αλλ' ούτε ξεχείλιζε από το βαπτιστήριο. Κάθε βρέφος αφώτιστο βαπτιζόταν σε αυτό το βαπτιστήριο εις δόξα του φιλανθρώπου Θεού και του θεράποντος Αυτού θαυματουργού Αρτέμωνος».
Στο χώρο της αρχαίας Αυλώνας σώζονται σήμερα κατάλοιπα μωσαϊκού δαπέδου και η βάση βαπτιστηρίου, χρονολογούμενα στα τέλη του δ΄ ή τις αρχές του ε΄ αιώνα μ.Χ., και που ανήκουν πιθανώτατα στον πιο πάνω ναό του Αγίου Αρτέμωνα. Ο Άγιος τιμήθηκε διαχρονικά σε πλείστα μέρη του νησιού, ένεκα των μεγάλων του θαυμάτων όπως στα χωριά της Μεσαορίας Ορνίθι, Αφάνεια και Άσσια, όπως και στα χωριά Αθηένου, Αγγαστίνα και Αναρίτα. Η μνήμη του τελείται στις 8 Οκτωβρίου.
Ταις αυτού αγίαις πρεσβείαις, ο Θεός, ελέησον και σώσον ημάς. Αμήν!

του Χριστόδουλου Χατζηχριστοδούλου, Βυζαντινολόγου


Among the great Saints of Byzantine Cyprus, who for various reasons have now fallen almost to forgetfulness, was undoubtedly also the Martyr Artemon. who was a priest of the Church of Laodicea, a city, probably found in Syria.
The Saint lived during the third and perhaps the beginning of the fourth century AD, and found martyrdom during the persecutions of the Roman emperor Diocletian (284-205 AD). At that time, the Bishop in Laodicea was Saint Sissinios, who was very old in age. Before his martyrdom, Saint Artemon had entered with Sissinios the temple of Artemis and destroyed the idols there. For this he was arrested later by Count Patricius, who made him go through many tortures. By the Grace of God the Saint remained unharmed, and the Count was killed by divine power. After that, Artemon went to Asia Minor, where he made many miracles. However, wanting to leave human glory, he went to Cape Anemurium, located on the coast of Asia Minor opposite northern Cyprus. Finding no ship there, the Saint was taken by a luminous cloud which brought him to Kormakitis cape. At that time there was a place in Cyprus, called Avlon, near the present village of Avlona, in the sub-district of Morphou, which was full of evil spirits. After arrivng there, the Saint drove the demons away, and with his prayer gushed out a water spring for the quenching of souls and bodies of Cypriot believers. After some time Saint Artemon reposed in Avlona, Cyprus, where his holy relics where buried. His holy water spring became a baptistery, whose water was being seen only once a year, after the Divine Liturgy of Holy Saturday, whereupon the baptisms of infants took place and great miracles occurred. For this reason, the church of the Saint became a Pan-Orthodox pilgrimage, whose fame reached all the way to Constantinople.
At site of ancient Avlona remnants survive today of a mosaic floor and the base of the baptistery, dated at the end of the fourth or the beginning of the fifth century AD, and probably belong to the said church of Saint Artemon. The Saint was in time honored in most parts of the island, because of the great miracles he performed. Places such as in the villages of Mesaoria, Ornithi, Aphania and Ashia, as in villages such as Athienou, Angastina and Anarita.

His memory is celebrated on October 8.


Christodoulos HadjiChristodoulou, Byzantinologist
Translated by NOCTOC

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου